Bạn,
Theo báo Sài Gòn, trong các loại hải sản có dược tính, kinh nghiệm dân gian cho biết, hải mã có vị ngọt, tính ôn công dụng bổ thận tráng dương nên được liệt vào loại thuốc quý. Chính vì vậy, ở xã Hòn Nghệ (Kiên Lương, Kiên Giang) có một nghề khá đặc biệt: nghề đánh bắt hải mã - còn gọi là cá ngựa. Báo SGGP ghi nhận về những gian khó của nghề này qua đoạn ký sự như sau.
Phóng viên tìm gặp anh Nguyễn Văn Linh, 32 tuổi, ở bãi Nam, xã Hòn Nghệ (Kiên Lương, Kiên Giang), nổi tiếng là tay sát thủ hải mã, nơi đây cung ứng hải mã nhiều nhất ở Hòn Nghệ. Dưới ánh nắng ban mai, hai tay anh thoăn thắt trở từng con cá ngựa vừa đánh bắt được chiều qua. Với dáng người thấp đậm, gương mặt sạm đen nắng gió, anh chỉ từng con cá nói: Hải mã có hai loại, loại có gai và không gai. Loại có gai đa số sống ở rạn san hô nên tốt hơn loại không gai thường sống ở những vùng có nhiều tảo.
Biết khách muốn tìm hiểu nghề đánh bắt cá ngựa, với giọng vòng vo anh nói: "Chim trời cá nước, hôm kiếm được hôm không, cứ cho ghe chạy ở bãi rạn chừng một tiếng rưỡi, nhìn miệng cào chìm sâu, có bùn sình nặng thì chắc chắn có hải mã, bằng khi miệng cào nổi lên là coi như móc bọc, chẳng có con nào". Nhìn khách ngơ ngác, biết là không phải dân vùng biển, anh nói tiếp: "Để có miệng cào nặng chứa bùn sình cho hải mã vào lưới là cả một quá trình của người làm nghề đánh bắt... Cần nhất là phải có máy định vị để định hướng, rồi phải học hỏi kinh nghiệm những người đi trước để biết những vùng bãi cát, bãi đá, bãi san hô... cũng như tìm hiểu đời sống loài hải mã.
Theo kinh nghiệm của những ngư phủ cao niên, hải mã thích sống ở những bãi rạn, bãi san hô, sỏi đá có đồ dơ. Bãi sạch và bãi trũng (bùn) chúng không đến. Khi đặt lưới cào phải cào lài lài sát bãi rạn, nếu cào trong rạn san hô thì lưới bị xé rách ngay".Theo lời anh kể, cứ 5g sáng ghe nổ máy đi đến tìm rạn, 6g sáng bắt đầu cào đến 6g chiều. Mỗi lần cào khoảng một tiếng rưỡi, gọi là một "giã cào", là gỡ đục, hải mã bắt riêng, mực, cá, tôm muối đá để cân cho vựa. Nhiều lúc một giã cào có đến 70 - 80 con hải mã. Thường 100 - 120 con lớn/kg, còn lớn nhỏ lẫn lộn thì khoảng 160 - 200con/kg. Hiện nay, giá 1kg hải mã tươi là 1,7 triệu đồng, giá khô khoảng 5 triệu đồng/kg. Mỗi ngày anh thường cào được trên một ký tươi. Hải mã có nhiều từ tháng 9 đến tháng 3. Tháng 4 đến tháng 8 là mùa gió Nam, ít có.
Bạn,
Báo SGGP cho biết, theo ngư dâ nói trên, nghề cào hải mã đòi hỏi kinh nghiệm và yêu nghề, có khi cào suốt ngày không có nhưng ngày khác cào lại nhiều gấp 3-4 lần. Hải mã không cào ban đêm nên tối đến được ngủ thẳng giấc.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình