THỜ THẦN LÀNG Ở BIÊN HÒA
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, việc thờ thần linh trong các đình ở Biên Hòa rất đặc biệt so với nhiều địa phương khác. Đó là tập hợp những thần linh mà dân làng tôn thờ, thể hiện trong việc bài trí trong khuôn viên đình và nội thất của đình. Có ý kiến cho rằng: đình ở Biên Hòa -Đồng Nai thờ hàng chục, có khi đến ba bốn chục vị thần, gồm có Thành hoàng, Phúc Thần,Thần linh và những danh nhân sanh tiền có công xây dựng, kiến thiết địa phương... Báo Đồng Nai ghi nhận toàn cảnh về việc thờ thần làng tại Biên Hòa như sau.
Hình ảnh thờ chính trong các đình ở Biên Hòa là thần Thành hoàng bổn cảnh. Hầu hết đình làng ở Biên Hòa thành lập có niên đại sớm từ khi vùng đất này được khai khẩn, tổ chức làng xã mang đậm tính chất nông thôn. Tên gọi chung nhất mà người dân địa phương gọi là Thành hoàng bổn cảnh hoặc thần làng với cách gọi dân gian cung kính là Ông, là Ngài. Thần Thành hoàng được thờ trong chánh điện. Trên bệ thờ chánh điện thường có một ngai gỗ vàng được chạm trổ tinh vi, sơn son thếp vàng để ở giữa, phía bên có bộ áo, mão, hia. Giữa chánh điện thường có chữ Hán đại tự "Thần". Ở một số đình thì thần được thờ có tên gọi hẳn hoi và chánh điện có tượng thờ.
Các thành hoàng được thờ trên địa bàn Biên Hòa được triều đình thời xưa phong tặng thể hiện qua một văn bản gọi là Sắc thần. Đây là một loại văn bản do vua ban ra lấy danh nghĩa công nhận hoặc gia phong tước hiệu cho vị thần được thờ. Một số đình ở Biên Hòa có sắc phong của các triều vua nhà Nguyễn. Một số đình có sắc phong từ triều vua Thiệu Trị, nhưng chiếm số lượng lớn là sắc phong thời vua Tự Đức (Tự Đức ngũ niên) và Khải Định.
Khảo sát các đình có sắc phong ở Biên Hòa, cho thấy có hai dạng Thành hoàng được phong tặng tước hiệu là Thượng đẳng thần và Thành hoàng chung chung (có thể hiểu là hạ đẳng thần).Thành hoàng bậc Thượng đẳng thần ở các đình Biên Hòa có những vị như Nguyễn Hữu Cảnh (thờ ở đình Bình Kính, tức đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh), Trần Thượng Xuyên (đình Tân Lân, đền thờ Trần Thượng Xuyên), có công lao lớn với dân, với nước. Các bậc Thượng đẳng thần đều có sự tích, công trạng và họ tên rõ ràng. Còn những đình khác có sắc phong thần Thành hoàng bổn cảnh với những mỹ tự: Quảng Hậu, Chánh Trực, Hữu Thiện Đôn Ngưng chi thần.
Bạn,
Cũng theo báo Đồng Nai,những vị "hạ đẳng thần" là những nhân vật mà người dân của địa phương thờ tự không rõ danh tính, sự tích nhưng thuộc trong hệ thống chính thần được triều đình thời bấy giờ công nhận hay theo lòng dân tôn thờ, nhà vua theo lòng dân mà phong thần một cách chung chung. Bên cạnh đó, có những đình dù không có sắc phong của nhà vua nhưng người dân dựng đình để thờ thần hoàng bổn cảnh. Người dân tín nhiệm, tôn thờ là vị thần của làng, của xã.
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, việc thờ thần linh trong các đình ở Biên Hòa rất đặc biệt so với nhiều địa phương khác. Đó là tập hợp những thần linh mà dân làng tôn thờ, thể hiện trong việc bài trí trong khuôn viên đình và nội thất của đình. Có ý kiến cho rằng: đình ở Biên Hòa -Đồng Nai thờ hàng chục, có khi đến ba bốn chục vị thần, gồm có Thành hoàng, Phúc Thần,Thần linh và những danh nhân sanh tiền có công xây dựng, kiến thiết địa phương... Báo Đồng Nai ghi nhận toàn cảnh về việc thờ thần làng tại Biên Hòa như sau.
Hình ảnh thờ chính trong các đình ở Biên Hòa là thần Thành hoàng bổn cảnh. Hầu hết đình làng ở Biên Hòa thành lập có niên đại sớm từ khi vùng đất này được khai khẩn, tổ chức làng xã mang đậm tính chất nông thôn. Tên gọi chung nhất mà người dân địa phương gọi là Thành hoàng bổn cảnh hoặc thần làng với cách gọi dân gian cung kính là Ông, là Ngài. Thần Thành hoàng được thờ trong chánh điện. Trên bệ thờ chánh điện thường có một ngai gỗ vàng được chạm trổ tinh vi, sơn son thếp vàng để ở giữa, phía bên có bộ áo, mão, hia. Giữa chánh điện thường có chữ Hán đại tự "Thần". Ở một số đình thì thần được thờ có tên gọi hẳn hoi và chánh điện có tượng thờ.
Các thành hoàng được thờ trên địa bàn Biên Hòa được triều đình thời xưa phong tặng thể hiện qua một văn bản gọi là Sắc thần. Đây là một loại văn bản do vua ban ra lấy danh nghĩa công nhận hoặc gia phong tước hiệu cho vị thần được thờ. Một số đình ở Biên Hòa có sắc phong của các triều vua nhà Nguyễn. Một số đình có sắc phong từ triều vua Thiệu Trị, nhưng chiếm số lượng lớn là sắc phong thời vua Tự Đức (Tự Đức ngũ niên) và Khải Định.
Khảo sát các đình có sắc phong ở Biên Hòa, cho thấy có hai dạng Thành hoàng được phong tặng tước hiệu là Thượng đẳng thần và Thành hoàng chung chung (có thể hiểu là hạ đẳng thần).Thành hoàng bậc Thượng đẳng thần ở các đình Biên Hòa có những vị như Nguyễn Hữu Cảnh (thờ ở đình Bình Kính, tức đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh), Trần Thượng Xuyên (đình Tân Lân, đền thờ Trần Thượng Xuyên), có công lao lớn với dân, với nước. Các bậc Thượng đẳng thần đều có sự tích, công trạng và họ tên rõ ràng. Còn những đình khác có sắc phong thần Thành hoàng bổn cảnh với những mỹ tự: Quảng Hậu, Chánh Trực, Hữu Thiện Đôn Ngưng chi thần.
Bạn,
Cũng theo báo Đồng Nai,những vị "hạ đẳng thần" là những nhân vật mà người dân của địa phương thờ tự không rõ danh tính, sự tích nhưng thuộc trong hệ thống chính thần được triều đình thời bấy giờ công nhận hay theo lòng dân tôn thờ, nhà vua theo lòng dân mà phong thần một cách chung chung. Bên cạnh đó, có những đình dù không có sắc phong của nhà vua nhưng người dân dựng đình để thờ thần hoàng bổn cảnh. Người dân tín nhiệm, tôn thờ là vị thần của làng, của xã.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình