GIAN NAN nghề SĂN CÁ MẬP
Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, gần 100 năm trước, tại tỉnh Bình Thuận đã xuất hiện những làng chài chuyên nghề săn cá mập . Đây là nghề nguy hiểm nhất trong những nghề đi biển. Nhiều ngư dân phải bỏ mạng ngoài khơi xa vì bão hoặc do cá mập kéo mất thi thể. Có khi mổ bụng mập ra, các ngư dân gặp nguyên cả một cánh tay, cẳng chân người... Báo Tuổi Trẻ ghi nhận về những gian nan của nghề săn cá mập tại Bình Thuận qua đoạn ký sự như sau,
Từ bán đảo Cam Ranh, phóng viên vượt gần 90 hải lý để ra huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận. Biển động cấp 6, những con sóng bạc đầu nhấn tàu hụp xuống rồi lại trồi lên. Gió quăng quật con tàu sang trái rồi nghiêng phải Trên tàu có ngư dân Đặng Văn Hữu tại thôn Quý Thạnh, xã Ngũ Phụng, huyện đảo Phú Quý, mới 22 tuổi nhưng đã có hơn bảy năm theo tàu đi săn cá mập. Lão ngư Đặng Văn Ô là ông của Đặng Văn Hữu, một trong những người đầu tiên khai sinh nghề săn cá mập trên đảo Phú Quý, cho biết không thể nói chính xác nghề săn cá mập xuất hiện trên đảo Phú Quý từ khi nào. Nhưng theo ông ước chừng, người dân huyện đảo ít nhất đã hành nghề câu cá mập từ gần trăm năm trước. Ngay từ nhỏ ông Ô đã được cha dạy cách câu mập. Lên 14 tuổi, ông theo cha ra khơi dọc ngang trên đại dương. "Ngày ấy, chưa có máy móc như bây giờ. Chúng tôi chỉ dùng những thuyền buồm để ra khơi. Nguyên tại thôn Quý Thạnh hồi ấy đã có một đội thuyền buồm săn cá mập gần 40 chiếc".
Theo lời lão ngư Ô, ông và các chủ thuyền buồm khác chỉ có đồng hồ để tính giờ từ lúc giong buồm từ đất liền ra biển khoảng mấy giờ, gặp các rạn và buông dây trỏ đo độ nông sâu của biển rồi thả câu. Việc tầm ngư chỉ dựa vào kinh nghiệm để đoán luồng mập đi.
Gần 50 năm đi biển, ông Ô đúc kết đầy kinh nghiệm: "Mập thường theo luồng cá nhỏ lao đi kiếm mồi. Theo hướng bắc, từ eo biển Đài Loan đổ về và hướng nam từ Singapore chếch sang, cứ thả câu giữa hai luồng đó ắt sẽ có nhiều cá mập". Sau này dù có máy móc hiện đại, ông Ô cho biết mình vẫn dựa vào kinh nghiệm là chính. "Như năm 2007 có nhiều chuyến chỉ sau hai ba đêm buông câu tôi đã bắt được vài chục con mập, thu về hàng trăm triệu đồng là chuyện thường", ông Ô đưa tay vuốt mái tóc bạc trắng bộc bạch. Thế nhưng nguồn cá mập ngày càng ít đi, nên hiện nay đội tàu vài chục chiếc tại thôn Quý Hải ngoài việc săn bắt cá mập còn kèm thêm nghề câu cá ngừ. Vì phải đi xa vài trăm hải lý mới gặp luồng cá, nên mỗi chuyến ra khơi của ngư dân kéo dài cả tháng trời.
Bạn,
Cũng theo báo TT, các ngư dân cho biết, ngày trước sau khi ăn Tết Nguyên đán, độ mồng 3, mồng 4 là cả làng chài náo nức ra khơi. Cả một đoàn tàu kéo còi hừng hực lao đi, náo động cả một vùng trời, vùng biển. Mấy năm gần đây cá ít, mập chỉ còn những con nặng khoảng 1 tạ. Vì thế tình hình đánh bắt, câu mập trầm lắng hơn. Nhiều người đã bán tàu, chuyển nghề.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình