ĐẤT MIỀN TÂY BỊ ‘BỨC TỬ’
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, đất đai trù phú ở miền Tây Nam phần đang có hiện tượng suy thoái trong suốt tiến trình khai thác. Sản lượng lương thực là sức ép khiến việc khai thác triệt để các nguồn tài nguyên. Trong đó, nguồn tài nguyên đất đã suy kiệt. Nhưng lời báo động của những nhà khoa học, người có chuyên môn... vẫn lạc lõng từ nhiều năm qua. Báo Sài Gòn Tiếp Thị ghi nhận ý kiến của các nhà khoa học trước thực trạng đất đai tại miền Tây "đang bị bức tử" như sau.
Theo tiến sĩ Nguyễn Bảo Vệ, khoa nông nghiệp và sinh học ứng dụng (trường ĐH Cần Thơ), tuỳ theo nhu cầu cây trồng, vùng đất mà nông dân phải xác định loại phân bón, nông dược... và định lượng phù hợp nhu cầu của cây trồng. Nhưng do thói quen hoặc không biết nên một bộ phận lớn vẫn xem thường chuyện liều lượng, thành phần phân bón...Nên mỗi năm nông dân cả VN sử dụng 7 - 8 triệu tấn phân bón các loại, khoảng 300 loại thuốc trừ sâu, 200 loại thuốc phòng trừ bệnh, gần 150 loại thuốc trừ cỏ, sáu loại thuốc diệt chuột và vô số loại thuốc kích thích sinh trưởng. Dư lượng các chất này làm tổn hại môi trường sau khi đội chi phí sản xuất lúa gạo lên cao.
Trong khi đó, tiến sĩ Nguyễn Hữu Chiếm, phó trưởng khoa môi trường và tài nguyên thiên nhiên (ĐH Cần Thơ) lo ngại: "Đất bạc màu, lưu tồn hoá chất; nước ô nhiễm sản lượng tôm cá giảm... Phèn nằm tiềm tàng dưới mặt đất 30- 50cm. Mục tiêu đa dạng sinh học khó thực hiện được". Tiến sĩ Dương Văn Ni, giám đốc trung tâm nghiên cứu đa dạng sinh học Hoà An, phân tích: "Chất hoà tan tìm thấy trong các mẫu nước này là các ion gây chua như nhôm (Al), sắt (Fe) và sulphate; dư lượng của phân bón (N, P, K), thuốc bảo vệ thực vật...
Các kết quả nghiên cứu, tính toán ban đầu đối với lúa cho thấy: hiệu lực phân đạm (N) khoảng 40%; lân (P) là 22% và kali (K) cao nhất với 45%. Như vậy, có hơn 50% lượng N, 50% lượng (K) và gần 80% lượng (P) tồn dư ở trong đất tiếp tục biến đổi và trực tiếp hay gián tiếp gây ô nhiễm môi trường nói chung và đất nói riêng. Bên cạnh đó, dư lượng độc tố từ các loại nông dược, phân bón kém chất lượng... là những ẩn số chưa được tính toán. Chưa kể, chất thải trong trồng trọt, sinh hoạt; xác động vật và các hoạt động tiêu độc khử trùng các địa điểm bị nhiễm mầm bệnh... đều trở thành mầm bệnh "ký sinh" trong đất.
Bạn,
Cũng theo báo SGTT, tâm lý, hiệu quả đầu tư và thói quen "nghiện" các sản phẩm hoá học tác động cây trồng được nông dân xem là phương tiện để chạy nhanh hơn trong cuộc đua"năng suất", dù biết là có tiềm ẩn những nguy cơ. Báo SGTT phân tích rằng dù "vô tình hay cố ý, nông dân cũng trở thành người đối đầu với nền nông nghiệp bền vững."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình