Bạn thân,
Có một làng có tên là “làng lặn hàu,” chuyên sống bằng nghề lặn hàu trên đầm Thị Nại. Báo tỉnh Bình Định nói rằng bởi vì biển ngaỳ một cạn, ngư dân ngaỳ một thê thảm, thế nên nhiều người chuyển sang nghề lặn hàu...
Báo tỉnh này kể rằng xóm Đông Phường hay còn gọi là xóm Câu Thẻo ở đội 7, thôn Nhơn Ân, xã Phước Thuận (huyện Tuy Phước), có nghề truyền thống đánh bắt trên đầm Thị Nại. Hơn chục năm nay, biển ngày một "đói" trong khi con hàu lại có giá, hàng trăm hộ dân nơi đây đã chuyển sang lặn hàu chuyên nghiệp.
Điển hình một ngày, như khi lúc đang mùa con nước xuống. Làng vắng vì mọi người đã kéo đi làm hàu. Mới 7 giờ sáng, anh Lê Văn Liên cùng 4 bạn thuyền nữa lên ghe, thẳng tiến về hướng phường Đống Đa, Cảng Quy Nhơn. Mỗi người đều cầm theo: găng tay len, búa, đục, lưỡi dao mỏng, kính lặn và một chiếc thau nhựa. Ghe dừng, cách bờ khoảng chục thước, mọi người tản ra. Anh Liên xỏ găng tay len, đeo kính lặn, tròng dây nối thau vào lưng, tay cầm búa, tay cầm chiếc đục nhỏ bắt đầu lặn. Chừng hai phút, anh ngoi lên ném hàu vào thau. Thi thoảng lại bưng lên cục đá đầy hàu bám, dùng mũi de và búa đục ra.... Chục năm trở lại đây, cá tôm mỗi ngày một kiệt, anh chuyển sang nghề lặn của vợ...
Hơn chục năm trở lại đây, cá tôm trong đầm mỗi lúc một kiệt; trong khi hàu đã thành đặc sản trong các nhà hàng, ngày càng có giá nên nhiều người chuyển sang làm hàu. Xóm có khoảng 270 hộ thì có đến 200 hộ kiếm sống bằng nghề lặn hàu. Bản thân chị Bưởi cũng lấy nghề này nuôi mẹ già và con nhỏ.
Bà Trần Thị Bằng, một "đầu nậu" chuyên thu mua hàu trong xóm cho biết, loại hàu vỏ được mua với giá 8.000 -10.000 đồng/kg; hàu thịt (đã lột sẵn) mua từ 15.000 đến 35.000 đồng/kg. Càng lớn hàu càng được giá. Loại hàu thịt nhỏ được ướp lạnh, bán cho các tỉnh phía nam mua về nuôi tôm. Hàu to, loại từ 1 đến 5 lạng/con, bà bán cho một công ty ở Quy Nhơn để cung cấp cho các nhà hàng trong và ngoài tỉnh. Một tuần bốn, năm lần bà chở hàu xuống Quy Nhơn giao hàng. Mỗi chuyến giao 150-200 kg hàu, thu được mấy chục triệu đồng. "Xuống đó người ta chà rửa sạch sẽ, cho thở ô xy mấy ngày rồi mới chuyển đi. Tui nghe nói hàu ở đầm Thị Nại là ngon nhất, là món "ông ăn bà khen"; làm đủ món: gỏi, nướng, cháo hàu... Chỉ có dân xóm Đông Phường này mới làm nghề lặn hàu thôi. Tháng 2, tháng 3 âm lịch là lúc hàu ngon nhất. Tháng mưa, hàu ốp rộp, không ngon…"- bà "quảng cáo" thêm....
Nhưng cực khổ và nguy hiểm lắm. Báo Bình Định kể rằng người yếu sức, không biết lặn thì "lượm khô" ven đầm khi nước xuống. Dẫu không lặn nhưng cũng phải ngâm nước cả buổi, đến khi nước dâng lên tới cổ mới thôi mò. Làm nghề này chỉ được lúc nước xuống, con nước lên, nước chảy xiết, rất mạnh, chẳng ai dám mạo hiểm tính mạng. Làm một tháng, nghỉ nửa tháng...
Chị Võ Thị Bưởi cho biết, dù lặn hay "lượm khô", chị em đều ngâm nước quanh năm, thậm chí giai đoạn cần phải nghỉ ngơi trong tháng, họ cũng "liều", nên hầu hết đều bị viêm nhiễm phụ khoa... Đàn ông, cũng đã bỏ mạng 3 người. Không ít người bị áp lực nước làm chảy máu mũi, máu tai, đâm ra nghễnh ngãng...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình