Bạn,
Theo báo quốc nội, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, có thôn Tân Minh, xã Gio Thành, huyện Gio Linh, gồm 81 gia đình thì trong đó đã có hơn 60% số gia đình đi làm nghề "sờ gáy thần chết": rà tìm phế liệu, bao gồm cả những trái bom, viên đạn còn sót lại sau chiến tranh. Kể cả các học sinh, trong dịp hè, cũng tham gia vào công việc mạo hiểm này. Báo SGGP ghi nhận cuộc mưu sinh đầy nguy hiểm của dân làng này qua đoạn ký sự như sau.
Thôn Minh Tân có 75 hécta đất nông nghiệp nhưng diện tích đất có thể canh tác thì chỉ là 20 hécta, chính yếu chỉ cho thu hoạch một vụ đông xuân. Lý do chính yếu là vì không có hệ thống thủy lợi bảo đảm cho việc tưới nước canh tác. Ngoài làm ruộng, người dân nơi đây không có bất kỳ một nguồn thu nhập nào khác. Do vậy, họ xem rà tìm phế liệu là "nghề" của mình, mặc dù biết là có thể mất cả mạng sống. Chính cái "nghề" này đã giúp một số gia đình có miếng ăn nhưng cũng không biết bao gia đình trở nên neo người sau những tiếng nổ rùng rợn của bom đạn còn sót lại sau chiến tranh.
Từ cuối những năm 1990 đến nay, cứ sáng sớm người ta lại thấy hàng chục người trên những chiếc xe đạp lỉnh kỉnh cơm nước, máy dò rời làng mưu sinh. Dò tìm phế liệu được xem là công việc có nguồn thu nhập cao với người dân nơi đây, mỗi ngày nếu may mắn họ cũng có thể kiếm từ 80 đến 100 ngàn đồng tiền bán phế liệu. Phế liệu ở đây là những mảnh sắt, miếng nhôm nhưng cũng không thiếu những quả bom, trái đạn còn nguyên vẹn sau bao năm nằm sâu dưới lòng đất. Thời gian gần đây, khi nguồn phế liệu trong huyện đã bị đào bới cạn kiệt, họ lại dạt về các huyện Vĩnh Linh và ra cả phía Tây huyện Lệ Thủy, Quảng Bình để dò tìm.
Về Tân Minh những ngày hè này, khá nhiều học sinh, sinh viên đang làm công việc nguy hiểm trên. Đúng 6 giờ sáng, phóng viên bắt gặp Hùng, sinh viên Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải, đang cùng anh trai bắt đầu một ngày đi "sờ gáy thần chết". Hùng tâm sự: "Mình về hè không có việc gì làm cũng phải theo anh trai đi làm cái công việc thử tim này, nhưng nếu không làm lấy gì để đóng học phí trong năm học sắp tới". Vào sâu trong làng, trên diện tích đất hoang hóa, phóng viên bắt gặp một em nhỏ đang mang chiếc máy dò rà đi rà lại mảnh đất dưới chân mình. Em là Nguyễn Quang Sử, học sinh lớp 10 thuộc Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Gio Linh. "Bữa ni xe thủng, em với cha không đi làm xa được nên ra đây kiếm ít sắt vụn thôi", em Sử tâm sự.
Bạn,
Báo TT dẫn lời trưởng thôn Tân Minh tên là Phùng Thế Trường cho biết trong thôn đã có 2 người chết vì bom phát nổ và nhiều người bị thương. Theo viên trưởng thôn, người dân biết nguy hiểm nhưng vẫn phải làm vì hệ thống thủy lợi ở đây quá kém, chỉ sống dựa vào cây lúa là không đủ. Ông ta nói: "Chỉ khi nào người dân có nước tưới tiêu để canh tác đất nông nghiệp của thôn thì mới mong không có người theo làm cái nghiệp ri".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình