Hôm nay,  

Hồn Gốm Phương Nam

06/09/200700:00:00(Xem: 3779)

Bạn,

Theo báo quốc nội, cuối tháng 8 vừa qua, tại thành phố Cần Thơ, các nhà sưu tập gốm đã tổ chức cuộc triển lãm  về  đặc trưng gốm miền Nam. Cuộc triển lãm đã trưng bày những hiện vật tiêu biểu của những làng gốm nổi tiếng ở Nam  phần: gốm Sài Gòn - Chợ Lớn mạnh về tôn giáo tín ngưỡng, gốm Biên Hòa thiên về trang trí, gốm Lái Thiêu "có tiếng" ở các sản phẩm gia dụng. Báo Cần Thơ ghi nhận toàn cảnh về gồm phương Nam tại cuộc triển lãm này như sau.

Hơn 160 hiện vật đại diện cho một nghề thủ công truyền thống của những người dân miền Nam từ cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20 được trưng bày có hệ thống trong phòng trưng bày của Bảo tàng Cần Thơ. Một trong những hiện vật gây ấn tượng mạnh nhất với người xem trong đợt triển lãm này là bộ Tiểu tượng (hay còn gọi là Tiếu tượng) của làng gốm Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20 do nhà sưu tập Nguyễn Thị Tú Anh cung cấp. Bộ sưu tập gồm hàng chục bức tượng nhỏ khác nhau khắc họa gương mặt vui vẻ của các nhân vật dựa theo điển tích của cộng đồng người Hoa. Những bức tượng mang đậm dấu ấn nghệ thuật của người Hoa từ cách tạo dáng đến nội dung hoa văn và thủ pháp trang trí... Được biết đây cũng là phong cách chung của làng gốm Sài Gòn trong khoảng thời gian cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Ngoài các bức Tiểu tượng, gốm Sài Gòn còn có những hiện vật khá đặc sắc như tượng rồng, tượng cá, bình gốm đắp nổi hoa mai...

Gốm Lái Thiêu vốn nổi tiếng về các sản phẩm lu, khạp nay lại khiến khách gần xa thích thú với những các hoa văn trang trí và màu men đặc trưng: đen, vàng, da lươn, xanh và trắng. Tuy ra đời muộn hơn so với một vài vùng khác nhưng gốm Lái Thiêu đã nhanh chóng phát triển và trở thành một trong ba trung tâm gốm nổi tiếng của Nam phần.

Tiêu biểu cho gốm Biên Hòa trong triển lãm này là bức tranh gốm gồm 201 miếng ghép lại. Đây là hiện vật do nhà sưu tập Nguyễn Trọng Cơ cung cấp. Bức tranh đặc biệt không chỉ ở độ lớn mà còn được yêu thích bởi có chủ đề lạ với "thập ngũ mỹ nhân" và màu men xanh trắng tiêu biểu cho dòng gốm Biên Hòa. Tuy vốn được ưa chuộng với những sản phẩm tiêu biểu như nồi, niêu, bình vôi phục vụ cho sinh hoạt thường ngày nhưng những sản phẩm gốm Biên Hòa trưng bày trong triển lãm lại chinh phục người xem bằng những hoa văn mang tính chất ước lệ, sắc sảo như bộ tứ linh long, ly, quy, phụng hay minh họa cho một truyền thuyết, một câu chuyện nào đó mang ý nghĩa tín ngưỡng và sự kết hợp của hai phong cách Việt -  Hoa trên sản phẩm.

Bạn,

Cũng theo báo Cần Thơ, từ những hiện vật lớn đến các loại tô, chén, bình củ tỏi, bình rượu, ché, đôn... mỗi hiện vật được trưng bày đều mang ý nghĩa riêng biệt, góp phần minh chứng về một giai đoạn phát triển rực rỡ của một nghề thủ công truyền thống của cư dân phương Nam mà đậm nét nhất là giai đoạn cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20.

Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Có những câu chuyện nghe như trên Sao Hỏa. Nghĩa là rất khó tin, vậy mà vẫn xảy ra. Và khi đã xảy ra, là phải đặt vấn đề. Và khi xảy ra hoài, là tất có chuyện không ổn.
Khi bạn có thì giờ, những nơi nào bạn sẽ tới thăm?
Nhậu là truyền thống của đàn ông Miền Tây. Khi mùa cá, tôm đầy đồng, khi mùa gặt đã kết thúc... khó ai cầm lòng đặng khi bạn hữu được cơ hội tụ tập để cùng nâng ly.
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Phá đi thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Ai cũng biết như thế.
Chuyện nhờ người phiên dịch là thường, rất là bình thường. Vì dở ngoại ngữ là bình thường. Vấn đề là, dở thì cần khiêm tốn học, để vượt qua rào cản ngoại ngữ. Nhưng không nên để gây các tai hại lẽ ra không nên có.
Sài Gòn tuy không là thủ đô, nhưng thực tế vẫn là thành phố lớn nhất VN, là thủ đô kinh tế của VN, và riêng về ẩm thực có lẽ không nơi nào có nhiều bếp trưởng tuyệt vời như Sài Gòn.
Những người bị kỳ thị nhất tại VN hiện nay chính là người đồng tính luyến ái, dù đồng tính nam hay nữ. Bất kể rằng xã hôi đã cởi mở hơn so với thời ông bà mình, người đồng tính bây giờ vẫn bị kỳ thị từ làng xóm, cho tới nơi sở làm.
Có những chuyện không hình dung nổi... và các tai hại này luôn luôn xảy ra cho dân nghèo. Có lẽ, hiếm khi nghe chuyện nhà giàu gặp nạn. Thí dụ, như bị bác sĩ cắt nhầm 2 quả thận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.