Bạn,
Theo báo SGGP, tại miền Trung, mấy năm trở lại đây, những tháng giáp tết, làng quất ở thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam, lại đối diện với cảnh khốn đốn vì quất mất mùa. Năm 2006, quất chết hàng loạt do bão. Năm nay, quất lại mất mùa do lũ triền miên và dịch bệnh hoành hành. Báo SGGP ghi nhận thảm trạng tại làng quất ở Hội An qua đoạn ký sự như sau.
Những ngày cuối năm, khi ngày tết cổ truyền của dân tộc đã cận kề, phóng viên về lại thị xã Hội An, nơi trồng quất lớn nhất miền Trung. Dọc tuyến đường bê-tông về các xã, phường Thanh Hà, Cẩm Hà, Cẩm Phô, Tân An... tràn ngập một màu xanh của quất, màu báo hiệu của một mùa thất thu. Lá xanh mướt là vậy nhưng người làm nghề quất kiểng thì héo hon bởi những chậu quất tạo thế "bạc triệu" giờ trở thành những chậu quất "lưu ban" (để lại năm sau) vì không có trái.
Bà Bùi Thị Lê (khối 2, phường Thanh Hà, Hội An) đang lúi húi tỉa những cành quất tạo thế, than: "Đầu năm 2007, gia đình tôi vay mượn 30 triệu đồng để đầu tư trồng 500 chậu quất. Nào tiền mua giống, đúc chậu, phân bón, công chăm sóc..., nhưng đã bị lũ cuốn mất hơn 300 chậu. Chưa hết, sau mấy ngày ngâm trong nước lũ, quất chết hàng loạt. Những cây còn sống cũng bị suy kiệt, chẳng tài nào ra trái cho kịp tết. Nợ nần thấy ngay trước mắt rồi đó". Cùng cảnh ngộ với gia đình bà Lê, hàng trăm nhà trồng quất tại Hội An cũng xác xơ sau lũ. Để thu hồi ít vốn, người dân nơi đây cắt tỉa cành quất để đến sang năm tiếp tục trồng lại. Có nhà vì không có tiền trả nợ, đành chọn phương án bán quất lưu ban này...
Theo thống kê của UB phường Thanh Hà, toàn phường có gần 500 gia đình cư dân trồng quất nhưng có đến 250 nhà với hơn 27 ngàn chậu quất bị hư hại và gần 100 ngàn cây quất "lưu ban".
Sau những cơn lũ triền miên, thấy quất vẫn còn sống, nhiều nhà trồng quất rất mừng. Thế nhưng chưa kịp vui, họ lại đối diện với virus Triteza gây bệnh, quất đến lúc ra hoa, kết quả thì lá ngả sang màu vàng úa. Hoa rụng, quả non chưa kịp lớn đã úa vàng rụng đầy gốc. Theo kinh nghiệm của người trồng quất, đó là bệnh Triteza, một loại virus làm rụng quất non đến nay chưa có thuốc trị.
Bạn,
Báo SGGP ghi nhận rằng đã nhiều năm qua, cây quất Hội An đã trở thành một thương hiệu mạnh và tìm được chỗ đứng vững chắc trên thị trường miền Trung và cả Việt Nam. Và từ nghề trồng quất, nhiều gia đình nông dân ở Hội An thoát nghèo. Mọi năm đến thời gian này, thương lái khắp nơi đổ về đặt cọc mua quất, nhưng năm nay, thay vào không khí nhộn nhịp là cảnh làng quất xơ xác, đìu hiu.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình