Hôm nay,  

Sách Dịch Bị Chôm

08/04/200500:00:00(Xem: 7486)
Bạn,
Cách đây một năm, báo quốc nội loan tin bộ sách dịch "Nghìn lẻ một đêm" của dịch giả Phan Quang đã bị 1 người đạo văn tên là Trịnh Xuân Hoành chôm gần nguyên bản dịch. Người đạo văn đã đến tận nhà riêng xin lỗi người dịch. Giám đốc Nhà Xuất bản công khai nhận lỗi trên báo. Vụ đạo văn "khép lại" theo cách xử sự ít nhiều có văn hóa của các bên. Không ngờ, chỉ hơn một năm sau, lại tái diễn vụ đạo văn Nghìn lẻ một đêm của dịch giả Phan Quang. Sách ghi đơn vị xuất bản là Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin . Báo Người Lao Động trình bày vụ việc như sau.
Cuốn sách "đạo văn" khổ lớn, dày hơn 750 trang giữ nguyên tên "Nghìn lẻ một đêm".Bìa lót sách chỉ ghi "Dịch từ bản tiếng Pháp dựa theo bản dịch của Antonie Galland", không đề tên người dịch. Những tên riêng trong bản đạo văn (2004) đã khôi phục trở lại tiếng Pháp vốn được phiên âm ra tiếng Việt trong bản in năm 2002 của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin (VHTT). Nhưng, người đạo văn (và người biên tập) chắc hẳn không thạo tiếng Pháp và không có bản Pháp ngữ trong tay, vì ngay ở trang bìa, tên tác giả đã viết nhầm là Antonie Galland (đúng ra là Antoine, một tên người hết sức thông dụng ở Pháp tương tự như Jean, Paul, Pierre...).
Trong toàn bộ cuốn sách, một số ít địa danh phổ cập được in đúng: Thí dụ vùng Cachemire, thành phố Bagdad, thánh địa La Mecque, nước Tartarie... Còn nhân vật, phần lớn viết sai. Tuy theo cách viết tiếng Pháp (Bagdad, La Mecque...), thỉnh thoảng bản "đạo văn" bỏ sót, vẫn phiên âm tiếng y nguyên như bản in năm 2002 (dịch giả Phan Quang, NXB VHTT).

Về cú pháp và văn phong, có thể nói bản in năm 2004 hầu như dùng lại nguyên văn bản in năm 2002, trừ một vài thay đổi nhỏ nhặt. Để tung hỏa mù, cuốn sách mới ra đã lược bớt một số truyện. Các truyện lại bị đảo lộn trình tự, khác với nguyên bản, và sắp xếp lộn xộn không tuân theo một logic nào. Đã thế, cuốn sách cố tình không in Mục lục, có thể nhằm ý gây khó khăn cho ai có ý định so sánh hai bản dịch.
Bạn,
Cũng theo NLĐ, sau khi phát giác vụ đạo văn mới nghiêm trọng này, phóng viên có liên lạc với dịch giả Phan Quang. Ông cho biết, khoảng đầu năm 2004, viên chức nhà xuất bản VHTT có đến gặp ông ở nhà riêng, xin phép in lại bộ sách với lý do: "Bản in năm 2002, làm lần đầu, khá công phu, vì vậy lãi không nhiều. Nay Nhà xuất bản muốn in lại theo đúng bản cũ để có lãi nhiều hơn. Đề nghị dịch giả cho phép và chỉnh lý giúp đôi câu trong Lời Nhà xuất bản cho cập nhật". Dịch giả đồng ý, lại vui lòng chấp thuận mức nhuận bút thấp hơn so với mức thông thường, theo đề nghị của Nhà xuất bản. Nhưng chờ mãi không thấy sách in ra, ông Phan Quang gọi điện hỏi người đến gặp mình thì được trả lời: "Cục xuất bản không cho phép" . Thế nhưng, cuốn sách "không được cục cho phép" ấy đã ra đời, dưới dạng đạo văn.

Có những di sản văn hóa mang theo những mảng hồn dân tộc, mà chúng ta khi nhớ tới vẫn luôn luôn cảm động, vì đó là một phần lịch sử mở nước, dựng nước của ông bà mình.
Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.