Hôm nay,  

Sách Dịch Bị Chôm

08/04/200500:00:00(Xem: 7472)
Bạn,
Cách đây một năm, báo quốc nội loan tin bộ sách dịch "Nghìn lẻ một đêm" của dịch giả Phan Quang đã bị 1 người đạo văn tên là Trịnh Xuân Hoành chôm gần nguyên bản dịch. Người đạo văn đã đến tận nhà riêng xin lỗi người dịch. Giám đốc Nhà Xuất bản công khai nhận lỗi trên báo. Vụ đạo văn "khép lại" theo cách xử sự ít nhiều có văn hóa của các bên. Không ngờ, chỉ hơn một năm sau, lại tái diễn vụ đạo văn Nghìn lẻ một đêm của dịch giả Phan Quang. Sách ghi đơn vị xuất bản là Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin . Báo Người Lao Động trình bày vụ việc như sau.
Cuốn sách "đạo văn" khổ lớn, dày hơn 750 trang giữ nguyên tên "Nghìn lẻ một đêm".Bìa lót sách chỉ ghi "Dịch từ bản tiếng Pháp dựa theo bản dịch của Antonie Galland", không đề tên người dịch. Những tên riêng trong bản đạo văn (2004) đã khôi phục trở lại tiếng Pháp vốn được phiên âm ra tiếng Việt trong bản in năm 2002 của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin (VHTT). Nhưng, người đạo văn (và người biên tập) chắc hẳn không thạo tiếng Pháp và không có bản Pháp ngữ trong tay, vì ngay ở trang bìa, tên tác giả đã viết nhầm là Antonie Galland (đúng ra là Antoine, một tên người hết sức thông dụng ở Pháp tương tự như Jean, Paul, Pierre...).
Trong toàn bộ cuốn sách, một số ít địa danh phổ cập được in đúng: Thí dụ vùng Cachemire, thành phố Bagdad, thánh địa La Mecque, nước Tartarie... Còn nhân vật, phần lớn viết sai. Tuy theo cách viết tiếng Pháp (Bagdad, La Mecque...), thỉnh thoảng bản "đạo văn" bỏ sót, vẫn phiên âm tiếng y nguyên như bản in năm 2002 (dịch giả Phan Quang, NXB VHTT).

Về cú pháp và văn phong, có thể nói bản in năm 2004 hầu như dùng lại nguyên văn bản in năm 2002, trừ một vài thay đổi nhỏ nhặt. Để tung hỏa mù, cuốn sách mới ra đã lược bớt một số truyện. Các truyện lại bị đảo lộn trình tự, khác với nguyên bản, và sắp xếp lộn xộn không tuân theo một logic nào. Đã thế, cuốn sách cố tình không in Mục lục, có thể nhằm ý gây khó khăn cho ai có ý định so sánh hai bản dịch.
Bạn,
Cũng theo NLĐ, sau khi phát giác vụ đạo văn mới nghiêm trọng này, phóng viên có liên lạc với dịch giả Phan Quang. Ông cho biết, khoảng đầu năm 2004, viên chức nhà xuất bản VHTT có đến gặp ông ở nhà riêng, xin phép in lại bộ sách với lý do: "Bản in năm 2002, làm lần đầu, khá công phu, vì vậy lãi không nhiều. Nay Nhà xuất bản muốn in lại theo đúng bản cũ để có lãi nhiều hơn. Đề nghị dịch giả cho phép và chỉnh lý giúp đôi câu trong Lời Nhà xuất bản cho cập nhật". Dịch giả đồng ý, lại vui lòng chấp thuận mức nhuận bút thấp hơn so với mức thông thường, theo đề nghị của Nhà xuất bản. Nhưng chờ mãi không thấy sách in ra, ông Phan Quang gọi điện hỏi người đến gặp mình thì được trả lời: "Cục xuất bản không cho phép" . Thế nhưng, cuốn sách "không được cục cho phép" ấy đã ra đời, dưới dạng đạo văn.

Chuyện rất lạ: muốn biết nguyên nhân tự nhiên cháy xe, đành phải chờ hơn một năm nữa.
Chuyện công an đánh dân đã và đang cứ xảy ra thường xuyên. Và rồi tin hôm Thứ Sáu cho biết, laạ có thêm một học sinh lớp 8 bị dùng gậy đánh tới nổi té xỉu, đưa đi bệnh viện cấp cứu.
Một tượng Phật ở tỉnh Đắc Lắc sẽ phải di tản trước ngày 30-4 năm nay, theo lệnh Tỉnh Ủy.
Nhà văn Văn Giá, cũng là một Phó Giáo Sư Tiến Sĩ, nói trên VietnamNet rằng “Chỉ Hà Nội mới có "văn hóa chửi"...”
Dịch là một việc làm khó khăn, đầy gian nan, nhưng sẽ giúp được cho nhiều người khác có thể tiếp cận một nền văn hóa nước khác, có thể tìm đọc những vùng văn chương khác ngoài quê nhà. Do vậy, dịch thuật là điều cần thiết.
Có cách nào để tận diệt nạn bằng cấp giả? Nhìn đi nhìn lại, ai cũng thấy thực sự là khó đối với trường hợp Việt Nam. Trừ phi là thay đổi tận gốc cơ cấu tiến thân của các tài năng đất nước.
Chuyện chỉ xảy ra tại Việt Nam: bị chận xe bị vi phạm luật giao thông, thế là hù dọa công an là sẽ “cho xử luôn” cả Bộ Trưởng Công An... vì có thân thế với Thủ Tướng.
Câu chuyện nộp tiền để chạy ghế là các cấp cao, từ lâu ai cũng biết. Vì ghế cao, từ cấp trung ương xuống tới thành ủy, tỉnh ủy, quận ủy... đều có quyền lực, và quyền lực sẽ để ra tiền. Nghĩa là chi một và thu gấp nhiều lần.
Chuyện nghe như lạ, nhưng lại xảy ra ở thủ đô Hà Nội: sách chôm, nghĩa là đạo sách, nhưng vẫn trúng giải cấp quôc gia. Thuê người dịch 16 chương sách, ghi tên mình là tác giả, thế rồi trúng giải cấp quốc gia.
Đất nước mình chuyện buồn lúc nào cũng nhiều hơn chuyện vui. Biết làm sao bây giờ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.