Bạn,
Theo ghi nhận của báo Nông Thôn Ngày Nay, tại miền Bắc VN, trong những đám tang ở nhiều làng quê tỉnh Bắc Ninh, điều dễ nhận thấy nhất là các chiếu bạc được tổ chức thâu đêm suốt sáng. Già trẻ sát phạt nhau có khi đến... ngày thứ 50 sau đám tang. Ủy ban hành chính địa phương cho qua, với lý giải "đó là thói xưa không dễ gì thay đổi". Báo Nông Thôn Ngày Nay ghi nhận thực trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Chiều cuối tuần, phóng viên về xóm Giáo (thôn Ngăm Lương, xã Lãng Ngâm, huyện gia Bình, Bắc Ninh). Trong xóm vừa có đám tang, không khí thật ảm đạm. Bỗng nghe có tiếng cãi nhau ầm ĩ ngay trước ngõ nhà có đám. Hoá ra là anh chị Lâm. Từ khi hàng xóm có đám hiếu, anh Lâm tối nào cũng vội vã ăn cơm rồi sấp ngửa chạy sang đó làm "một chân" trong chiếu bạc. Có hôm đánh bài về muộn, anh ngủ bù luôn đến trưa, bỏ bê công việc. Chị vợ chịu mãi ko được nên lần này quyết làm ầm lên để kéo anh rời chiếu bạc.
Tụ tập để bài bạc, sát phạt nhau là chuyện thường gặp ở xóm Giáo. Từng nhóm đàn ông tập trung nhau đánh bạc "giải trí" không chỉ ở những ngày đình đám, lễ tết, hội hè... mà họ còn tụ tập đánh bạc ở cả những nhà có đám tang. Nghe phóng viên thắc mắc, cụ Bùi Văn Dung ở xóm Giáo giải thích: "Đó không phải là tệ nạn mà là phong tục của làng. Nhà mới có người qua đời sẽ cảm thấy vắng vẻ, buồn bã, có anh em, họ hàng, làng xóm đến trực, chúng nó vui với nhau cũng giúp cho nhà đỡ vắng". Và cứ như thế, trong vòng 50 ngày sau tang lễ, đêm nào cũng vậy, ít là 2 bàn, đông là 4-5 bàn tụ tập nhau bài bạc. Trẻ chơi đánh phỏm, người trung và cao tuổi chơi chắn, tổ tôm..., hò hét ỏm tỏi. Ban đầu thì đánh chơi rồi chuyển sang ăn tiền. Những người vừa mất người thân chưa hết đau buồn lại phải chịu đựng cảnh đêm đêm các chiếu bạc sát phạt nhau, nhiều khi còn phải thức đêm để phục vụ chè thuốc cho người đánh bạc. Bác Chiến ở xã Phù Chẩn, huyện từ Sơn, Bắc Ninh vừa có chồng mất cách đây 20 ngày, tâm sự: "Mệt mỏi lắm, chiếu thì cái nào cũng cháy vì tàn thuốc, ghế gãy, nhà vệ sinh bẩn thỉu, trẻ con trong nhà phải ngửi hơi thuốc cả đêm khóc ngằn ngặt...".
Bạn,
Cũng theo báo Nông Thôn Ngày Nay, khi trả lời câu hỏi của phóng viên tại sao có thực trạng như thế, viên chủ tịch xã Gia Ngâm, huyện Gia Bình cho biết: "Việc đánh bài trong các đám tang cũng xuất phát từ tình cảm của bà con làng xóm dành cho người đã khuất (muốn gia đình đỡ quạnh quẽ), hơn thế nó xuất phát từ tục lệ, thói xưa nên mình không dễ gì thay đổi".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình