ĐÀO BỚI SÔNG TÌM VÀNG
Bạn,
Theo báo Phú Yên, trong những ngày vừa qua, trên địa bàn tỉnh này, mỗi ngày có đến vài trăm người từ khắp nơi đổ xô đến khu vực hạ lưu đập chính thủy điện Sông Ba Hạ đào đãi vàng, tìm đá cảnh. Họ đào bới dòng sông, lật đổ những viên đá lớn để tìm vàng. Báo Phú Yên ghi nhận về hiện trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Trên đường từ thành phố Tuy Hòa đi huyện Sông Hinh, phóng viên thấy có nhiều tốp người đi xe máy, chở theo những chiếc máng gỗ, mâm sắt,đến ngã ba thuộc xã Đức Bình Tây (huyện Sông Hinh) thì rẽ sang con đường ra đập chính thủy điện Sông Ba Hạ. Họ chính là những tốp người đi đào đãi vàng, tìm đá cảnh. Đây là đợt đào đãi vàng, tìm đá cảnh ồ ạt từ sau Tết Nguyên đán đến nay khi công trình thủy điện Sông Ba Hạ chặn dòng, tích nước để vận hành tổ máy số 1. Trong vai những người đi tìm mua đá cảnh, phóng viên cùng những tốp người trên đến khu vực thủy điện Sông Ba Hạ.
Trên đường đi, phóng viên làm quen với anh Nguyễn Văn Hóa Nhóm của anh ta có đến 17 người, trong đó có 6 nữ và anh Hóa là nhóm trưởng. Đến đập chính thủy điện Sông Ba Hạ, phóng viên sang bên kia sông thuộc địa phận huyện Sơn Hòa. Chạy dọc xuống bờ sông khoảng 4km là đến khu nhà ở của công nhân . Gởi xe ở đây, phóng viên băng sông đi tìm đá cảnh. Mặc dù đập chính thủy điện Sông Ba Hạ chặn dòng nhưng vẫn có những lạch nước đọng sâu đến bụng. Lội nước, băng qua những gộp đá lổm chổm cách bờ khoảng 1km, phóng viên cũng đến được lạch chính của dòng sông. Khắp khu vực lạch sông, rất nhiều người đang lom khom đào đất, ngâm mình dưới lạch sông đãi vàng. Anh Trần Mạnh Tùng, đang tìm đá cảnh, cho biết: "Nếu thấy sông cạn, chúng tôi lập tức rủ nhau đi tìm đá cảnh, và chỉ tìm đá nhỏ cỡ 50kg trở lại, còn lớn hơn thì chịu thua vì khuân vác không nổi."
Cách nhóm của anh Hóa chừng 30m là nhóm của Nay Y Seo, ở xã Suối Trai (huyện Sơn Hòa). Nay Y Seo tiết lộ: "Chúng tôi đãi vàng ở đây bằng thủ công. Trung bình mỗi ngày một người kiếm được khoảng 200 ngàn đồng". Theo một số người đào đãi vàng, cũng trên đoạn sông này, trước tết có các sà lan dùng máy để hút cát dưới lòng sông. Những sà lan này lấy cớ hút cát bán cho các công trình xây dựng nhưng thực tế là tìm vàng. Khi hút cát từ sông lên sà lan, trong máy hút cát có bộ phận lọc nên cát đi đường cát, vàng đi đường vàng.
Bạn,
Cũng theo báo Phú Yên, hoạt động đào đãi vàng, tìm đá cảnh của nhiều nhóm người trên sông Ba chính yếu là lén lút. Do đó, việc bảo hiểm lao động hầu như không có. Để tìm vàng, đá cảnh, họ dùng xà beng đào đất đá dưới chân những tảng đá lớn, hết sức nguy hiểm bởi những tảng đá này có thể đổ sập bất cứ lúc nào.
Bạn,
Theo báo Phú Yên, trong những ngày vừa qua, trên địa bàn tỉnh này, mỗi ngày có đến vài trăm người từ khắp nơi đổ xô đến khu vực hạ lưu đập chính thủy điện Sông Ba Hạ đào đãi vàng, tìm đá cảnh. Họ đào bới dòng sông, lật đổ những viên đá lớn để tìm vàng. Báo Phú Yên ghi nhận về hiện trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Trên đường từ thành phố Tuy Hòa đi huyện Sông Hinh, phóng viên thấy có nhiều tốp người đi xe máy, chở theo những chiếc máng gỗ, mâm sắt,đến ngã ba thuộc xã Đức Bình Tây (huyện Sông Hinh) thì rẽ sang con đường ra đập chính thủy điện Sông Ba Hạ. Họ chính là những tốp người đi đào đãi vàng, tìm đá cảnh. Đây là đợt đào đãi vàng, tìm đá cảnh ồ ạt từ sau Tết Nguyên đán đến nay khi công trình thủy điện Sông Ba Hạ chặn dòng, tích nước để vận hành tổ máy số 1. Trong vai những người đi tìm mua đá cảnh, phóng viên cùng những tốp người trên đến khu vực thủy điện Sông Ba Hạ.
Trên đường đi, phóng viên làm quen với anh Nguyễn Văn Hóa Nhóm của anh ta có đến 17 người, trong đó có 6 nữ và anh Hóa là nhóm trưởng. Đến đập chính thủy điện Sông Ba Hạ, phóng viên sang bên kia sông thuộc địa phận huyện Sơn Hòa. Chạy dọc xuống bờ sông khoảng 4km là đến khu nhà ở của công nhân . Gởi xe ở đây, phóng viên băng sông đi tìm đá cảnh. Mặc dù đập chính thủy điện Sông Ba Hạ chặn dòng nhưng vẫn có những lạch nước đọng sâu đến bụng. Lội nước, băng qua những gộp đá lổm chổm cách bờ khoảng 1km, phóng viên cũng đến được lạch chính của dòng sông. Khắp khu vực lạch sông, rất nhiều người đang lom khom đào đất, ngâm mình dưới lạch sông đãi vàng. Anh Trần Mạnh Tùng, đang tìm đá cảnh, cho biết: "Nếu thấy sông cạn, chúng tôi lập tức rủ nhau đi tìm đá cảnh, và chỉ tìm đá nhỏ cỡ 50kg trở lại, còn lớn hơn thì chịu thua vì khuân vác không nổi."
Cách nhóm của anh Hóa chừng 30m là nhóm của Nay Y Seo, ở xã Suối Trai (huyện Sơn Hòa). Nay Y Seo tiết lộ: "Chúng tôi đãi vàng ở đây bằng thủ công. Trung bình mỗi ngày một người kiếm được khoảng 200 ngàn đồng". Theo một số người đào đãi vàng, cũng trên đoạn sông này, trước tết có các sà lan dùng máy để hút cát dưới lòng sông. Những sà lan này lấy cớ hút cát bán cho các công trình xây dựng nhưng thực tế là tìm vàng. Khi hút cát từ sông lên sà lan, trong máy hút cát có bộ phận lọc nên cát đi đường cát, vàng đi đường vàng.
Bạn,
Cũng theo báo Phú Yên, hoạt động đào đãi vàng, tìm đá cảnh của nhiều nhóm người trên sông Ba chính yếu là lén lút. Do đó, việc bảo hiểm lao động hầu như không có. Để tìm vàng, đá cảnh, họ dùng xà beng đào đất đá dưới chân những tảng đá lớn, hết sức nguy hiểm bởi những tảng đá này có thể đổ sập bất cứ lúc nào.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình