Sông Cạn, Núi Mòn
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, lần đầu tiên trong lịch sử các tỉnh miền Trung hạn hán bắt đầu từ trước Tết, sớm hơn đến 2 tháng. Trước hiện tượng này, các nhà khoa học phân tích rằng tình trạng phá rừng, khai thác đá, cát trên sông của cư dân địa phương đã tác động quá lớn đến rừng, đến dòng chảy là nguyên nhân chính của sự thất thường khí hậu, khô kiệt sông ngòi ở khu vực này. Báo SGGP ghi nhận về thực trạng này qua bản tin như sau.
Ai đến Quảng Ngãi dịp này, đi trên tuyến Quốc lộ 1A ngang qua cầu Trà Khúc sẽ khó mà hình dung được đó chính là con sông ở Quảng Ngãi đã trở nên nổi tiếng khi đi vào thi ca qua ngòi bút chân thật, sinh động của nhà thơ tài hoa Tế Hanh: Quê hương tôi có con sông xanh biếc; Nước gương trong soi tóc những hàng tre; Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè; Tỏa nắng xuống dòng sông lấp loáng... Bởi thay vào dòng nước lấp lánh, trong xanh ấy bây giờ là những bãi cát vàng bỏng rát, lòng sông trơ đáy như hoang mạc; hai cây cầu Trà Khúc 1 (cầu cũ) và Trà Khúc 2 (cầu mới) ngoài nhiệm vụ làm chức năng giao thông, bỗng trở nên trơ trọi và đơn độc khi bên dưới chỉ là những lạch nước len lỏi chảy giữa lòng sông rộng thênh thang... cát.
Theo Trạm Khí tượng thủy văn Quảng Ngãi, sông Trà Khúc bắt đầu "mất" nước từ năm 1985, khi tỉnh Quảng Ngãi hoàn thành xây dựng đập dâng Thạch Nham, ngăn sông Trà để lấy nước tưới cho 30 ngàn hécta ruộng lúa, hoa màu. Tuy nhiên, chưa năm nào tình trạng kiệt nước như năm nay, khi mà mực nước thấp hơn các năm trước hơn 1m.
Ở Phú Yên, tháng 4/2009, nổi lên hiện tượng lạ là người dân thi nhau... khai thác đá "trên" lòng sông. Ấy là do sau khi nút cống dẫn dòng tích nước hồ chứa thủy điện Ba Hạ, tại phần hạ lưu đập chính của thủy điện đã lộ ra bãi kỳ thạch hàng triệu năm, thu hút hàng ngàn người từ khắp nơi đổ về khu vực này tìm đá cảnh...
Tại tỉnh Bình Định, tiến sĩ Lương Thị Vân, Khoa Địa lý - Địa chính thuộc Trường Đại học Quy Nhơn cho biết, trên địa bàn tỉnh này có 4 hệ thống sông lớn, gồm: sông Kôn, sông Lại, sông La Tinh và sông Hà Thanh. Hệ thống sông ngòi của tỉnh được đánh giá, xếp vào loại "đối tượng khan hiếm nước không thường xuyên" (cạn kiệt nước vào mùa khô).
Bạn,
Báo SGGP cho biết, hiện nay, trung bình mỗi người dân của tỉnh Bình Định được khoảng 5,350 - 5,450m³ nước/năm, chỉ bằng 40% - 42% mức trung bình chung so với cả VN và của thế giới; trên 60% số xã, thị trấn thiếu nước sinh hoạt, với tổng số dân bị thiếu nước khoảng 480 ngàn người, trong đó thiếu nước sinh hoạt bình thường khoảng 290 ngàn người, thiếu nước uống nghiêm trọng là 190 ngàn người...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình