Mùa Than Trôi
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại miền Bắc VN, tỉnh Quảng Ninh là một địa phương có nhiều công ty than hoạt động, trong dó có thị xã Cẩm là vùng than trọng điểm. Vào mùa mưa, với nhiều dân nghèo của thị xã này làø mùa than trôi. Mưa khiến than từ các công trường khai thác than của các công ty. trôi vào các suối rồi đổ về các mương thoát nước. Cứ mưa lớn, hàng trăm người dân già, trẻ lại mang những chiếc rổ mắt nhỏ được đan bằng thép ra suối đãi than, đem bán cho các tư thương. Báo Lao Động ghi nhận về cuộc mưu sinh trong mùa than trôi tại Cẩm Phả qua đoạn ký sự như sau.
Tại một mương nước , phóng viên bắt gặp hai em nhỏ đang thoăn thoắt nhặt những hòn than lẫn trong xít được xe đổ xuống suối để làm đường cho xe gầu xuống nạo vét dòng chảy. Hàng chục người phụ nữ quây lấy một đống xít dưới mương thoát nước, và hình ảnh hai đứa trẻ nhỏ thó cũng lao vào bới tìm miệt mài khó lẫn. Chiếc xe gầu cứ lừng lững tiến tới nhưng các em cũng chẳng quan tâm. Có lẽ lúc đó trong đầu các em chỉ là làm thế nào kiếm được những hòn than hiếm hoi trong đống xít.
Em Lưu Văn Hùng quê tận xã Cẩm Tú, Cẩm Thủy (Thanh Hóa) năm nay học lớp 9 nhưng người em bé như cậu bé học lớp ba. Cứ nghỉ hè em lại ra Quảng Ninh để phụ giúp bố mẹ. Bố mẹ Hùng ra vùng than làm ăn mấy năm nay đang thuê một căn phòng gần khai trường, gần dòng nước thải. Mùa khô lên bãi mót than, mưa về ra suối đãi than trôi. Cuộc sống lầm lũi, vất vả. Xa quê, xa con cũng không thể đổi đời. Bên đống than cục lổn nhổn có giá khá cao lấy được từ đống xít, Hùng cười tươi và bảo: Đống than này giá 15-16.000 đồng/cân. Hiếm hoi lắm mới có ngày hên như hôm nay. Bình thường đãi than chỉ được dăm ba chục ngàn đồng.Ở phía dưới dòng nước cạn, em trai của Hùng là Lưu Văn Tuấn học lớp 7 đang dùng chiếc rổ sắt rửa mấy cục than vừa nhặt được. Em bảo, mưa to, lũ về là những lúc thích nhất vì có nhiều than trôi. Có than là có tiền. Cháu chỉ muốn nghỉ học ra đây ở gần bố mẹ nhưng không ai đồng ý.Chị Nguyễn Thị Huệ - mẹ của hai em Hùng, Tuấn không khỏi ngùi ngùi khi nhìn các con bon chen cùng người lớn bên đống xít than. Chị cho biết, cuộc sống ở quê khó khăn, lam lũ nhưng kiếm đồng tiền khó lắm. Ở đây vất vả, lam lũ thật đấy nhưng làm có đồng tiền. Dù không muốn đám trẻ phải làm lụng sớm, nhưng thương bố mẹ chúng lại theo chúng tôi đi làm. Thương con nhưng thêm tay thêm chân thì lại có đồng ra đồng vào. Đầu năm học có thêm tiền cho cháu mua sách vở.
Bạn,
Báo Lao Động dẫn lời bà Võ Thị Gái, 74 tuổi, người có thâm niên đãi than bên dòng mương ở Cẩm Phả cho biết: Những người dân quanh đây có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều người mưu sinh trên những bãi thải đầu đường và dòng mương này có thâm niên. Cứ mưa là hầu như cả xóm ra đãi than. Ít thì để đốt, nhiều thì bán. Bà cho biết thêm nhiều đứa trẻ ở đây lớn lên từ những hòn than trôi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình