Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại VN, làng nghề hôm nay đã biến chốn thôn quê thành khu công nghiệp sôi động. Nhưng sự phồn thịnh đó đang phải đánh đổi với những hiểm họa môi trường. Báo cáo mới nhất của Tổng cục Bảo vệ môi trường về ô nhiễm môi trường làng nghề cho thấy đang có ba loại hình ô nhiễm và đều ở mức trầm trọng, đó là ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước (cả nước mặt và nước ngầm) và ô nhiễm đất đai bởi chất thải rắn. Tình trạng này diễn ra hầu như ở tất cả các làng nghề: gốm sứ, vật liệu xây dựng, tái chế kim loại, nhựa, chế biến nông sản thực phẩm, dệt nhuộm, thủ công mỹ nghệ... Báo Tuổi Trẻ ghi nhận thực trạng này như sau.
Qua cuộc kiểm tra mẫu không khí tại làng nghề nung vôi ở Kiện Khê, Hà Nam, kết quả lượng bụi cao gấp tám lần mức cho phép. Khí NO2 ở làng nghề gạch Hòa Hậu, Lý Nhân, Hà Nam cao gấp 1.500 lần mức cho phép. Ở các làng nghề gốm sứ, gạch ngói của các tỉnh Bình Dương, Thanh Hóa, Hưng Yên, Quảng Nam... cũng đều bụi bẩn gấp năm lần trở lên. Đặc biệt, tại các làng nghề tái chế kim loại, ngoài các loại khí ô nhiễm do đốt nhiên liệu thì hơi axit, kiềm, ôxít kim loại và khí nóng còn nguy hại gấp nhiều lần. Làng nghề đúc đồng Phước Kiều có hàm lượng bụi lên đến 12mg/m3, gấp 40 lần tiêu chuẩn cho phép.
Đối với các làng nghề chế biến nông sản thực phẩm thì không khí bị ô nhiễm không chỉ vì sử dụng nhiên liệu mà còn có sự phân hủy yếm khí các chất hữu cơ trong nước thải, chất thải rắn. Có lẽ không có làng nghề nào đến nay còn có thể giữ được sự trong sạch môi trường nước.
Tại làng nghề làm giấy Phong Khê, tỉnh Bắc Ninh, ai vào cũng thấy những con mương, đường cống rãnh ngày đêm ồng ộc chảy với những thứ màu và mùi vô cùng khó tả. Nguồn thải đáng sợ này chảy thẳng xuống sông Ngũ Huyện Khê làm nguồn nước trên địa phận làng giấy đều có chỉ số các chất ô nhiễm cao hơn tiêu chuẩn, độ màu tương đối lớn, hàm lượng dầu mỡ vượt 2.1-5.6 lần.
Theo khảo sát của Tổng cục Bảo vệ môi trường, làng nghề ngành dệt nhuộm xả nước thải nguy hại hơn cả. Các loại hóa chất là xút, axit, thuốc tẩy giặt, các chất trợ... đã biến các nguồn nước xung quanh thành những dòng nước chết.
Bạn,
Cũng theo báo Tuổi Trẻ, cho đến nay chưa có nghiên cứu nào về ô nhiễm môi trường ảnh hưởng tới sức khỏe người dân làng nghề. Nhưng thực tế ở các làng nghề có tình trạng ô nhiễm nặng, người dân thường có rất nhiều thứ bệnh, tuổi thọ thấp và tỉ lệ tử vong cao.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình