Phiên Chợ Trẻ Em
Bạn,
Theo báo Sài Gòn,tại huyện miền núi Đông Giang thuộc tỉnh Quảng Nam, thỉnh thoảng có một phiên chợ khá kỳ lạ: người bán hàng đa số là trẻ em, bán những sản phẩm kiếm được trong rừng để phụ giúp gia đình. Vào ngày có phiên chợ, chưa tới 5 giờ sáng, trời còn nhập nhoạng đã nghe tiếng dép lệt sệt và tiếng trẻ em líu ríu ngoài đường. Từ trong màn sương, những bóng người nhỏ xíu, vai mang gùi, tiến về phía chợ. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận toàn cảnh về phiên chợ này như sau.
Nói về chợ này, một phụ nữ tên là Hồng, chủ quán ăn ở ngã ba thị trấn huyện, cho biết "chợ họp sớm lắm, khoảng từ 5 giờ 15 đến 6 giờ 30 là tan vì người bán hàng bận đi học và người mua cũng phải đi làm" .Trên khoảnh đất rộng, các trẻ em chọn một vị trí rồi nhanh chóng bày hàng ra từ chiếc gùi nhỏ. Rất thuần thục, những bàn tay nhỏ xíu thoăn thoắt trải hàng ra: hàng của Chrum Kiều là mấy mớ rau má, lá mã đề; của Arất Thị Gái là thau măng; của Pơloong Thị Thiếc là rổ ổi, mấy trái thơm; của Pơloong Thị Kiên là ba nải chuối chín... Buổi chợ hôm ấy có khoảng 20 người bán hàng nhí chủ yếu ở ba thôn Cà Dék, Tà Dék, Tà Vạt của thị trấn Prao. Chỉ duy nhất mình Zơrum Ni là con trai, còn lại là các bé gái. Chị Hồng ghé lại hàng của Chrum Kiều (11 tuổi, học lớp 5) hỏi mua rau má. "Một bó 500 đồng", Kiều trả lời khi chị Hồng hỏi giá. "1 ngàn đồng ba bó nhé"", "Không". Đoạn mặc cả đến đó là hết, không mời mọc, không nài nỉ. Còn gian hàng của Zơrum Ni là những khúc mía được chặt dài bằng nhau, xếp ngay ngắn trong gùi.
6 giờ 30 sáng chợ bắt đầu tan dần. Nhiều em đã bán hết hàng, dọn dẹp ra về. Nhưng có vài em thau măng vẫn còn nguyên, mấy bó rau má còn thừa lại...Phiên chợ hôm nay Pơloong Thị Thiếc (8 tuổi, học lớp 2) kiếm được 5 ngàn đồng. "Buổi trưa sau khi ăn cơm, em cùng bạn bè trong thôn vào rừng hái rau, hái ổi. Mỗi buổi đi rừng tụi em phải mất 4-5 giờ đồng hồ", Pơloong Thị Thiếc kể. Sản vật rừng được bán vào sáng hôm sau, bán xong thì về đi học."Hầu hết những đứa trẻ này nhà đều nghèo. Như nhà của Chrum Kiều có bốn chị em, Kiều lớn nhất nên ngày nào cũng đi hái rau đem ra chợ bán. Mùa này nhà nó ăn sắn nhiều hơn cơm", Arất Thị Gái nói về chuyện của Kiều. Còn Kiều thì nói: "Bán được bao nhiêu tiền đem về cho mẹ hết". Ngay Gái cũng chẳng khá hơn là mấy, ba mẹ mất sớm, mấy chị em Gái sang nhà chú ở. Nhà chú cũng nghèo nên ba chị em đi bứt rau, hái măng kiếm tiền đưa chú.
Bạn,
Cũng theo báo Tuổi Trẻ, tại thị trấn huyện, có một phụ nữ tên là Lương Thị Hai (65 tuổi, chủ một cưả hàng), đã nói với phóng viên: "Mấy đứa nhỏ như mụt măng rừng, ở tuổi ăn không no lo chưa tới mà ngày nào cũng phải dậy sớm, đi bộ cả tiếng đồng hồ để kiếm mươi ngàn đồng thiệt tội hết sức!"
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình