Lễ Cúng Xóm Tân Niên
Bạn,
Theo các nhà nghiên cứu nhân văn, tại VN, tục cúng làng, cúng xóm, cúng tổ nghề...thường tổ chức vào dịp Tết Nguyên đán, sau một năm bươn chải, làm ăn vất vả. Tục lệ này đã có từ lâu tại nhiều làng quê , xóm thôn , và hiện nay lễ cúng xóm đã xuất hiện tại các thành phố, thị xã. Tuy nhiên, tại nhiều nơi lễ này đã gây ra một số tệ trạng như ghi nhận của báo SGGP qua đoạn ký sự như sau.
Tại buổi lễ cúng xóm, trước hết những người trong cộng đồng dân cư, làng xóm, cùng làng nghề từ già trẻ, gái trai đến thiếu niên, nhi đồng cùng nhau mong ước năm mới thôn xóm an lành, no ấm, hạnh phúc và là dịp gặp gỡ nhau hàn huyên, cùng bàn bạc để năm mới làm ăn khấm khá hơn năm cũ hoặc là dịp để trẻ em trong xóm được cùng chơi, làm quen với nhau không phân biệt giàu nghèo, sắc tộc...
Ngày nay, nhiều nơi tiếp tục tổ chức... cúng xóm, cúng làng nên việc cúng xóm hiện nay không chỉ ở thôn quê mà bắt đầu xuất hiện ở một số nơi chốn thị thành. Cúng xóm ở thành thị hiện nay cũng có ý nghĩa tương tự vùng thôn quê là mong khu phố an lành, hạnh phúc và là dịp để những người láng giềng có khi "cả năm không thấy mặt nhau" nhưng trong ngày cúng xóm, liên hoan cuối năm được ngồi lại cùng nhau trò chuyện, hỏi thăm nhau, bởi vì có khi tết đến cũng không có thời gian sang chúc tết lẫn nhau, thậm chí là dịp để biết láng giềng của mình làm nghề gì...
Nhưng bên cạnh nhiều cộng đồng dân cư tổ chức cúng xóm đầm ấm ý nghĩa, vui vẻ, đoàn kết trong những ngày xuân thì có một số nơi việc cúng xóm để lại nhiều điều tai tiếng không tốt. Trước hết, việc tổ chức liên hoan, xa xỉ tốn kém nên nhiều nơi thu tiền quá cao, làm cho một số gia đình lao động nghèo khó khăn càng thêm bận tâm, nhất là vào dịp cuối năm, tết đến, xuân về. Không tham gia thì không được, sợ làng xóm dị nghị nhưng tham gia thì phải chạy tiền đóng góp. Nhiều khu dân cư còn ra sức tranh đua, "cạnh tranh" lẫn nhau để xem ai tổ chức to hơn ai.
Bạn,
Cũng theo báo SGGP, nhiều nơi tổ chức cúng xóm ngay trên đường phố nên dẫn đến lộn xộn, mất trật tự, thậm chí nhiều nơi còn ngăn cả đường phố để làm địa điểm tổ chức cúng xóm làm gây mất an toàn giao thông. Đồng thời, tổ chức tụ tập ăn uống, hát hò suốt ngày đêm ảnh hưởng đến trật tự cả xóm. Đôi khi đám thanh thiếu niên thì bày ra các trò không lành mạnh như đánh bài, cá độ... làm cho người già phải phiền lòng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình