Bạn,
Chuyện kể trong lá thư này xảy ra tại 1 xã của tỉnh Lai Châu. Vào tháng 10/2007, có 133 gia đình cư dân từ vùng lòng hồ thủy điện Sơn La ở xã Chăn Nưa, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu chuyển về khu tái định cư Huổi Luông (thị trấn Phong Thổ). Thế nhưng, hơn tám tháng qua cư dân ở đây vẫn chưa có nguồn nước sạch để dùng hàng ngày. Và ngay cả giữa mùa mưa này, người dân ở đây vẫn khát nước. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận thực trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Tại mó nước đầu bản Thèn Chồ, phóng viên chứng kiến hơn 30 người đang ngồi chờ đến lượt lấy nước. Một thanh niên nói: "Sáng nay không mưa nên lấy nước ở đây. Còn ngày mưa thì hứng từ mái nhà xuống dùng thôi...". Ở bản Chiềng Na có dòng kênh thủy lợi chảy qua nên bà con lấy luôn nước ở đó về dùng. Nguồn nước này chảy từ đầu nguồn, trong đó có cả nước thải sinh hoạt của các bản người Hà Nhì trên suối Nậm Hàng dẫn về nên bị ô nhiễm trầm trọng. Thỉnh thoảng trong nguồn nước này có phân động vật, bao nilông, rác thải... nhưng người dân vẫn phải lấy về dùng vì đây là nguồn nước gần nhất và duy nhất.
Tại bản Thèn Nưa nhà nào cũng có 5 - 6 chiếc can loại 20 lít. Do nguồn nước khe Ngài Chồ ở quá xa nên người dânphải lưng gùi, tay xách xuống dốc gần 1km lấy nước ở sông Nậm Na. Tháng này là đỉnh lũ, nước sông Nậm Na chảy xiết, đỏ ngầu, đầy rác rưởi từ đầu nguồn đổ về. Ông Thùng Văn Khớn rót nước mời khách bằng chiếc cốc thủy tinh, thành cốc đất bám vàng khè. Ông giải thích: "Nước uống đã để lắng ba ngày rồi đấy. Vậy mà cả nhà răng, miệng cứ vàng khè...".
Ủy ban huyện Phong Thổ cho biết: "Hiện nay huyện mới chỉ quản lý về con người, ba bản ở khu tái định cư là Thèn Nưa, Thèn Chồ, Chiềng Na có 150 gia đình với 644 người khẩu. Mặc dù điện, đường, trường, trạm đã gần ổn định nhưng vẫn chưa có đủ nước sinh hoạt. Suốt thời gian vừa qua, người dân phải tự lo nguồn nước dùng hằng ngày để chờ đơn vị thi công.
Bạn,
Cũng theo báo Tuổi Trẻ, việc thiếu nước ngay giữa mùa mưa là điều xưa nay chưa từng có đối với đồng bào các sắc tộc thiểu số ở đây. Đây là những gia đình cư dân tái định cư đầu tiên của tỉnh chuyển về nơi ở mới, với hứa hẹn: "Sẽ có cuộc sống tốt hơn nơi ở cũ...", nhưng đến nay cuộc sống chưa ổn định.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình