Hôm nay,  

Giữ Hồn Nghề Dệt Chiếu

06/07/200700:00:00(Xem: 3700)
Bạn,

Theo báo quốc nội, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, có  một  làng nghề dệt chiếu được hình thành cách đây hơn 500  năm. Đó là làng  An Phước, thuộc địa phận xã Duy Phước, huyện  Duy Xuyên. Hầu hết, người dân trong làng đều biết làm chiếu, những đứa trẻ lớn lên trong nghề nhờ sự hướng dẫn của cha mẹ, ông bà. Có nhà có đến 7.8 đời làm chiếu, và luôn cố  giữ  truyền thống của làng nghề. Báo Thanh Niên ghi nhận toàn  cảnh về làng này như sau.

Xuôi theo con đường quốc lộ khoảng 30km từ  Đà Nẵng về phía Nam, thêm 2km đường xã,  phóng viên tìm đến làng An Phước khi ở đây đang mở hội chiếu làng. Tại đây, có một nghệ nhân tên là Nguyễn Văn Trị,  ở   độ tuổi thất thập cổ lai hy, vẫn điêu luyện trong từng động tác, say sưa với từng câu nói về nghề dệt truyền thống đã có đến hơn 5 thế kỷ nay. Trong ánh mắt mờ đục của người nghệ nhân có mái đầu bạc như cước thỉnh thoảng ánh lên niềm vui và ẩn hiện những nỗi niềm thao thức cho nghề dệt chiếu An Phước mãi lưu truyền.Người nghệ nhân già tận tình hướng dẫn từng động tác của nghề dệt như thể chúng đã kết tinh vào ông từ bao đời. Để rồi, trong ông không nguôi niềm mong muốn viết thêm trang sử làng nghề.

Đã hơn 500 năm nay, khi các vị tiền nhân Thanh Hoá theo hành trình mở mang bờ cõi phía Nam, đã phát hiện ra vùng đất đai trù phú An Phước, đem về những cây cói trồng cấy, dệt nên những chiếc chiếu đầu tiên và dệt cả một truyền thống văn hoá nơi đây.Trải qua bao thế hệ, người làng An Phước đã dệt nhiều loại chiếu khác nhau: Chiếu bông, chiếu lảy (lảy chữ trên chiếu), chiếu bông lơi, chiếu xiêm... với một nét đặc sắc: "Chiếu làng An Phước có hoa văn sắc sảo, biết chặn chữ, bắt hình, những màu sắc hài hoà, cân đối...", nghệ nhân Trị cho biết. Công việc dệt chiếu đòi hỏi sự khéo léo và nhất là lòng yêu nghề. Từng động tác phải được kết hợp hài hoà giữa người lùa cói và ép cói. Trong các loại chiếu thì chiếu bông và chiếu lảy là khó nhất bởi nó đòi hỏi sự phân bố, bắt chữ sao cho đẹp và sắc sảo. Cứ thế, chiếu làng có ở hầu khắp các tỉnh, thành miền Trung. Theo cư dân Nguyễn Thịnh, một tiểu thương trong làng cho biết, mặc dù thị trường chiếu cạnh tranh lớn nhưng chiếu An Phước vẫn được người dân ưa chuộng, bởi "độ bền, dẻo, đẹp và nhất là có thể bắt chữ theo yêu cầu...".

Bạn,

Báo Thanh Niên cho biết, theo thống kê của   xã Duy Phước: trong tổng số trên 600 khung dệt, hơn 100 lao động toàn xã làm nghề dệt, làng An Phước có đến gần 200 khung và khoảng 400 lao động thường xuyên. Nghề dệt chiếm khoảng 20% thu nhập toàn xã. Tuy nhiên, những con số này đang có dấu hiệu ngày một giảm, người làm nghề phần lớn là người già, phụ nữ, cố giữ lấy nghề, còn  lớp trẻ theo nghề không nhiều, thường theo làm những công việc khác để mưu sinh.

Núi Cấm vẫn không ngưng các huyền thoại: từ nơi tu hành của các bậc kỳ nhân, cho tới nơi ẩn tích của các đaị võ sư danh trấn giang hồ, tới chuyện cọp ra nằm nghe tụng kinh.... và bây giờ là chuyện đại gia lên núi Cấm mua đất 'long mạch' để con cháu đời đời giàu sang phú quý.
Chuyện vừa mới xảy ra tại VN, làm biết bao nhiêu Phật Tử nản lòng: một nhà sư lên sân khấu hôn môi với ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Chưa hết, đây là buổi văn nghệ gây quỹ, nghĩa là sư đã phạm giới vui chơi văn nghệ. Chưa hết, sư lại lấy tiền ra mua một chai rượu -- Nghĩa là xài tiền chúng sinh cúng dường, và mua một món bị giới luật cấm.
Với lòng tin, chúng ta có thể nhìn ra đủ thứ hình Phật, Chúa, Tiên, Thánh... trên các chòm mây. Tất nhiên, nói thế chỉ đơn giản có ý rằng chính nhân loaị đã nhận ra đủ thứ hiện tượng tùy tâm hóa hiện. Có thể là có thật, cũng có thể là ảo tưởng. Nhưng ít nhất, niềm tin vào cảnh giới siêu hình sẽ gìn giữ chúng ta trong cương vực đaọ đức. Không dám làm ác nữa. Hoặc giả, sẽ giảm bớt làm ác.
Mỗi dân tộc đều có một nền văn hóa riêng biệt, trong đó âm nhạc là một mảng gìn giữ di sản trao truyền nhiều đời. Dĩ nhiên, qua thời gian rồi sẽ có những mảng biến mất, nhưng không vì thế mà chúng ta phải hấp tấp chạy theo nhạc Tây,
Có cầu, tất có cung. Đó là quy luật thị trường. Tự nhiên như thế. Có những chuyện muôn đời đã thấy như thế. Cứ nhìn vào thị trường cũng thấy, các cửa khẩu biên giới đang là nơi tuôn vào gà lậu, gạo lậu, điện thoại lậu, vàng lậu, vân vân... nghĩa là đủ thứ thượng vàng hạ cám.
Người nông dân trước giờ được ca ngợi là chỗ dựa của đảng và nhà nước CSVN, nhưng bây giờ thì hết rồi. Bất kể rằng, nông dân thời nào cũng muốn bình yên, vì muốn lo chuyện cơm no, áo ấm là đủ.
Ngày xưa, đọc truyện Tàu, cứ nghe chuyện dân giang hồ ưa đặt trạm để thu tiền mãi lộ, tớ chẳng hiểu bao nhiêu. Bây giờ ngẫm chuyện nước mình thì mới ngộ ra lắm chuyện.
Một thời chúng ta nghe chuyện rằng xã hội chủ nghĩa là nơi ai cũng có cơ hội bình đẳng, nơi ai cũng “làm theo lao động, hưởng theo nhu cầu,” nhưng rồi những hình ảnh mơ tưởng này đã tan vỡ từ mấy thập niên nay, kể từ khi Miền Bắc khám phá ra một Miền Nam của thịnh vượng, của tự do, của dân chủ, và của tử tế nhiều lần hơn.
Có vẻ như Việt Nam đang lạm phát văn bằng. Kể cả văn bằng Tiến sĩ. Chuyện mới lạ, nước vẫn nghèo, mà văn bằng Tiến sĩ đầy phố, chẳng thấy phát minh gì, chỉ thấy “thật, giả” không còn phân biệt nổi.
Đất nước vẫn còn lúng túng, cứ như dường chưa biết phải đổi mới giáo dục ra sao để có thể chạy kịp với các nước láng giềng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.