Hôm nay,  

Giữ Hồn Nghề Dệt Chiếu

06/07/200700:00:00(Xem: 3393)
Bạn,

Theo báo quốc nội, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, có  một  làng nghề dệt chiếu được hình thành cách đây hơn 500  năm. Đó là làng  An Phước, thuộc địa phận xã Duy Phước, huyện  Duy Xuyên. Hầu hết, người dân trong làng đều biết làm chiếu, những đứa trẻ lớn lên trong nghề nhờ sự hướng dẫn của cha mẹ, ông bà. Có nhà có đến 7.8 đời làm chiếu, và luôn cố  giữ  truyền thống của làng nghề. Báo Thanh Niên ghi nhận toàn  cảnh về làng này như sau.

Xuôi theo con đường quốc lộ khoảng 30km từ  Đà Nẵng về phía Nam, thêm 2km đường xã,  phóng viên tìm đến làng An Phước khi ở đây đang mở hội chiếu làng. Tại đây, có một nghệ nhân tên là Nguyễn Văn Trị,  ở   độ tuổi thất thập cổ lai hy, vẫn điêu luyện trong từng động tác, say sưa với từng câu nói về nghề dệt truyền thống đã có đến hơn 5 thế kỷ nay. Trong ánh mắt mờ đục của người nghệ nhân có mái đầu bạc như cước thỉnh thoảng ánh lên niềm vui và ẩn hiện những nỗi niềm thao thức cho nghề dệt chiếu An Phước mãi lưu truyền.Người nghệ nhân già tận tình hướng dẫn từng động tác của nghề dệt như thể chúng đã kết tinh vào ông từ bao đời. Để rồi, trong ông không nguôi niềm mong muốn viết thêm trang sử làng nghề.

Đã hơn 500 năm nay, khi các vị tiền nhân Thanh Hoá theo hành trình mở mang bờ cõi phía Nam, đã phát hiện ra vùng đất đai trù phú An Phước, đem về những cây cói trồng cấy, dệt nên những chiếc chiếu đầu tiên và dệt cả một truyền thống văn hoá nơi đây.Trải qua bao thế hệ, người làng An Phước đã dệt nhiều loại chiếu khác nhau: Chiếu bông, chiếu lảy (lảy chữ trên chiếu), chiếu bông lơi, chiếu xiêm... với một nét đặc sắc: "Chiếu làng An Phước có hoa văn sắc sảo, biết chặn chữ, bắt hình, những màu sắc hài hoà, cân đối...", nghệ nhân Trị cho biết. Công việc dệt chiếu đòi hỏi sự khéo léo và nhất là lòng yêu nghề. Từng động tác phải được kết hợp hài hoà giữa người lùa cói và ép cói. Trong các loại chiếu thì chiếu bông và chiếu lảy là khó nhất bởi nó đòi hỏi sự phân bố, bắt chữ sao cho đẹp và sắc sảo. Cứ thế, chiếu làng có ở hầu khắp các tỉnh, thành miền Trung. Theo cư dân Nguyễn Thịnh, một tiểu thương trong làng cho biết, mặc dù thị trường chiếu cạnh tranh lớn nhưng chiếu An Phước vẫn được người dân ưa chuộng, bởi "độ bền, dẻo, đẹp và nhất là có thể bắt chữ theo yêu cầu...".

Bạn,

Báo Thanh Niên cho biết, theo thống kê của   xã Duy Phước: trong tổng số trên 600 khung dệt, hơn 100 lao động toàn xã làm nghề dệt, làng An Phước có đến gần 200 khung và khoảng 400 lao động thường xuyên. Nghề dệt chiếm khoảng 20% thu nhập toàn xã. Tuy nhiên, những con số này đang có dấu hiệu ngày một giảm, người làm nghề phần lớn là người già, phụ nữ, cố giữ lấy nghề, còn  lớp trẻ theo nghề không nhiều, thường theo làm những công việc khác để mưu sinh.

Có những di sản văn hóa mang theo những mảng hồn dân tộc, mà chúng ta khi nhớ tới vẫn luôn luôn cảm động, vì đó là một phần lịch sử mở nước, dựng nước của ông bà mình.
Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.