Bạn,
Chuyện kể trong lá thư này là chuyện ở xã Phước Cát 1, thuộc huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng. Xã Phước Cát 1 có khoảng 1 ngàn gia đình với hơn 7 ngàn người, trong đó khoảng 300 gia đình nghèo. Nhưng trong các kỳ tuyển sinh đại học, cao đẳng tỉ lệ học sinh của xã đậu khá cao (trung bình 30 học sinh 1 năm học). Đến nay cả xã đã có khoảng 400 học sinh đậu vào các trường đại học, cao đẳng. Trong số đó có rất nhiều học sinhnhà thuộc thành phần "nghèo kinh niên" nhưng vẫn quyết vượt lên số phận. Báo Người Lao Động ghi nhận về tinh thần hiếu học của học sinh xã này qua một số trường hợp như sau.
Từ thượng nguồn sông Đồng Nai đi xuống, xã Phước Cát 1, huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng nằm ở tả ngạn. Đây là vùng sâu vùng xa, mỗi năm người dân vùng này phải oằn mình hứng chịu 2 - 3 cơn lũ. Tuy phải chịu nhiều thiệt thòi, nhưng họ có tinh thần hiếu học đến ai cũng phải khâm phục.
Tại thôn Cát Lương 2, khi nghe phóng viên hỏi, ai cũng biết gia đình ông Võ Đình Thắng, cũng có 8 người con, trong đó có 6 người đã học hết đại học, cao đẳng. Ông Thắng kể, ngày xưa do nhiều hoàn cảnh nên ông chỉ học đến lớp 5. Đến khi lập gia đình, nhà đã nghèo con lại đông. Ở quê đất canh tác đã ít lại cằn cỗi, thiếu đói thường xuyên nên gia đình ông rời Bình Định vào Cát Tiên làm kinh tế mới. Ông Thắng luôn dạy các con "lấy việc học làm căn bản", dù khó khăn cũng phải học để lấy kiến thức nuôi sống bản thân. Chính vì vậy, dù nghèo nhưng các con ông ai cũng có ý thức học tập. Phóng viên hỏi ông làm thế nào để nuôi nổi các con vào đại học trong khi gia đình chỉ sống nhờ vào vài sào ruộng" Ông Thắng tâm sự, cứ đứa lớn sau khi tốt nghiệp ra trường đi làm nuôi đứa nhỏ đi học. Đứa sau nuôi đứa sau nữa..., cứ xoay vòng như thế cho đến nay các con ông đều thành đạt.
Tại thôn Cát Lâm 2, học sinh Nguyễn Hồng Hải (sinh năm 1988), có 5 anh em. Cha mẹ em phải đi phụ hồ và bán hàng rong tận Cái Chanh (tỉnh Đắk Nông), ba đến bốn tháng mới về nhà một lần để đưa tiền cho anh em Hải ăn học. Trưởng thôn Cát Lâm 2 Nguyễn Văn Lâm kể: "Nhiều tháng cha mẹ nó đi làm xa chưa kịp về, tôi tạt ngang nhà thấy anh em nó hốc hác vì đói nên thương tình vận động bà con lối xóm người cho ít gạo, mắm, muối để tụi nó sống qua ngày. Sau đó, trong thôn thấy nhà nào cần thuê người, tôi giới thiệu Hải. Mặc dù vừa làm thuê vừa đi học, nhưng năm nào nó cũng là học sinh khá. Mới đây Hải vừa đậu đại học".
Bạn,
Báo NLDD nêu ra trường hợp nữ sinh Nguyễn Thị Đức, thôn Cát An 2, từ nhỏ đã mồ côi cả cha lẫn mẹ, ở với người chị đã lập gia đình và cũng nghèo như bao gia đình ở xã ven rừng này. Hằng ngày phải đi bộ 6-7 cây số tới trường, nhưng năm nào Đức cũng là học sinh giỏi, được tỉnh Lâm Đồng cử đi thi học sinh giỏi toàn VN, và đã xuất sắc đoạt giải ba.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình