Bạn,
Chuyện kể trong lá thư này xảy ra tại xã Hương Quang, huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh. Toàn xã này có hơn 90 hécta đất nông nghiệp, thế nhưng thu nhập chính của 420 gia đình trong xã lại chủ yếu từ "nghề"... phá rừng. Từ lâu, nơi đây còn được gọi bằng những cái tên khác như "làng lâm tặc" hay "thánh địa gỗ lậu." Báo Nông Nghiệp VN ghi nhận toàn cảnh về làng này qua đoạn ký sự như sau.
Nằm trong khu vực biên giới và là vùng đệm của "Vườn Quốc gia Vũ Quang", thế nên người dân ở 4 xóm của xã Hương Quang là Tân Quang, Kim Quang, Tùng Quang có đủ "thiên thời địa lợi" để... phá rừng. Vào rừng đốn gỗ kéo về bán cho các đầu nậu là "nghề" chính của hầu hết các gia đình. Có mặt tại miền sơn cước này, phóng viên không khỏi ngỡ ngàng. Cả làng như một bãi tập kết gỗ khổng lồ. Gỗ nằm la liệt trong nhà, ngoài vườn đến tận cả...chuồng trâu. Mỗi gia đình là một kho chứa gỗ với đầy đủ các chủng loại từ chua, lim, dổi...
Tại bờ sông, bìa rừng gỗ ồ ạt tuồn về bằng xe kéo, trâu ngay giữa ban ngày. Ở Hương Quang đa số đàn ông con trai, phụ nữ trong độ tuổi lao động đều mang theo trâu, cưa máy bỏ vào rừng. Ở nhà chỉ còn lại người già và trẻ em. Vào vai lái gỗ, phóng viên lân la tìm nhà của Phạm H, một cư dân của "làng lâm tặc." Cũng như bao gia đình khác ở xóm Kim Quang, nhà của H cũng là một kho chứa gỗ mà theo quan sát của chúng tôi số lượng không dưới 5 khối. Với thâm niên gần 30 năm làm "nghề" phá rừng H đã sắm cho mình cơ ngơi khá khang trang với một ngôi nhà gỗ cao tới hơn chục thước và 6-7 bộ phản. Đó còn chưa kể số gỗ nằm ngoài vườn và số đã bán. Khi phóng viên đặt vấn đề muốn mua một ít gỗ, H niềm nở: "Các chú cần bao nhiêu cũng có. Ở làng này gỗ thiếu gì, chỉ cần có tiền thì loại nào cũng xong."
Bên cạnh việc phá rừng để mưu sinh thì ở "làng lâm tặc" từ lâu đã rộ lên phong trào đua nhau làm nhà gỗ. Nhà nào muốn dựng nhà thì chỉ cần vào rừng gom gỗ về sau đó thuê thợ dưới xuôi lên làm. Xóm Kim Quang có khoảng 160 gia đình thì đã có đến hơn 120 ngôi nhà gỗ hoành tráng mọc san sát nhau. Mỗi ngôi nhà như vậy tổng cộng cũng phải mất trên 10 khối gỗ và toàn bộ đều lấy từ rừng.
Bạn,
Cũng theo báo Nông Nghiệp VN, tại xã này, phần vì hoàn cảnh gia đình, phần vì nhà ở cách xa trường học đã kéo nhiều trẻ em ở "làng lâm tặc" từ bỏ con chữ theo chân người lớn lao vào thua đủ với rừng. Đó chính là nguyên nhân khiến Hương Quang có rất nhiều lâm tặc nhí. Với những trẻ em này. một chuyến vào rừng đi gỗ về được trả tiền có sức hút lớn hơn rất nhiều so với niềm vui nơi trường học.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình