LÀNG GỐM SỨ BÌNH DƯƠNG
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, từ giữa thế kỷ 19, trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã có những lò sản xuất gốm. Ban đầu do những người Hoa khởi xướng, theo thời gian, nghề gốm dần phát triển và thu hút lượng lớn người dân địa phương tham gia. Và cho đến nay, Bình Dương có gần 200 cơ sở làm nghề gốm sứ ở huyện Thuận An, Tân Uyên... Báo Bình Dương viết về là các làng nghề gốm sứ ở tỉnh này qua đoạn ký sự như sau.
Đi dọc theo quốc lộ 13, nếu là một người từ vùng miền khác đến ắt hẳn sẽ phải ngạc nhiên trước sắc gốm nơi đây. Hàng chục cửa hàng trưng bày các sản phẩm gốm sứ đa dạng với đủ màu sắc. Phóng viên men theo những con đường nhỏ vào các làng nghề gốm sứ tại huyện Thuận An. Dù trải qua nhiều năm tháng, nhưng một số lò gốm vẫn giữ nguyên vẹn và luôn hấp dẫn những ai muốn khám phá tinh hoa của làng nghề. Được sự hướng dẫn của chú Dương, người đã trải qua 25 năm trong nghề, phóng viên tìm đến một lò gốm nhỏ tại xã Thuận Giao, Thuận An. Một khung cảnh hối hả mở ra, chú Dương nói: "Để tạo ra một sản phẩm gốm phải cần nhiều người vì phải trải qua rất nhiều công đoạn". Khâu quan trọng đầu tiên quyết định chất lượng của sản phẩm là quy trình chọn đất. Đất được lấy từ Bình Đức, Bình Đáng (Thuận An), Chánh Lưu (Chánh Phú Hòa, Bến Cát)... đem về xối rửa cẩn thận. Chờ một thời gian, khi đất đã lóng lại phần mềm dẻo, đạt độ mịn cần thiết sẽ được đem khuấy nhuyễn tạo thành một thứ hồ sệt quánh, mịn màng. Tiếp đó, hồ sẽ được đổ vào khuôn để cho ra hàng trăm sản phẩm gốm sứ thô với đủ kích cỡ lớn nhỏ, hình thức đa dạng.
Một công việc khá quan trọng trong quy trình làm gốm là trang trí họa tiết. Qua bàn tay uyển chuyển, nhanh nhẹn nhưng lại rất tỉ mỉ của người thợ vẽ, các họa tiết cầu kỳ nhanh chóng được hình thành trên những chiếc bình, chiếc chậu thô cứng. Công cụ của họ là một lõi kim loại mỏng được lồng vào một ống trúc tạo hình cây bút và họ bắt đầu vẽ với bàn tay thoăn thoắt. Nét kim đi đến đâu, vụn bình, vụn chậu tủa ra đến đó. Sau khi vẽ xong, họ thổi nhanh bột vụn đó và một chiếc gốm với họa tiết sắc sảo hiện ra. Sau khi vẽ họa tiết, công đoạn tiếp theo là chấm men màu. Với đầu cọ bằng lông mịn, những loại men đặc biệt này như căng tròn, tràn ứa trên đầu cọ chấm, người thợ chấm men đưa tay đến đâu là men màu thấm nhanh vào sản phẩm đến đó. Mỗi sản phẩm khi hoàn thiện, tất thảy đều toát lên cái tâm của nghệ nhân đã tạo nên hình ảnh có hồn sống động cho nó.
Bạn,
Cũng theo báo Bình Dương, gốm sứ cũng đã gắn bó với cuộc đời của không ít con người tài hoa. Họ đã trải gần như cả cuộc đời cùng những thăng trầm trong nghề gốm truyền thống. Một thợ vẽ họa tiết hơn 25 năm bộc bạch: " Nhiều lần thấy nghề bấp bênh quá, tính chuyển sang tìm công ăn chuyện làm khác. Nhưng làm như quen rồi, chuyển qua làm cái gì cũng thấy không thích bằng làm gốm, nên gắn bó mãi đến nay. Mùi đất sét, mùi men màu cũng ăn vào trong mình, trong máu rồi".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình