‘Cơn Lốc Vàng’ Miền Núi
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại vùng núi của tỉnh Quảng Trị, việc khai thác vàng ở các cánh rừng đầu nguồn đã biến núi rừng, sông suối Đakrông của tỉnh này trở nên tơi tả... Những nông dân người sắc tộc Vân Kiều, Pa Cô vốn thật thà, chất phác, gắn bó với nương rẫy bao đời nay bị cuốn theo "cơn lốc vàng". Báo SGGP ghi nhận thực trạng này qua bản tin như sau.
Để vào được bãi vàng Khe Ho, xã A Vao, phóng viên chọn đường đi tắt. Người dẫn đường tên Con Bưn cho biết: "Đi như thế nhằm tránh "vệ tinh" của các chủ khai thác vàng trái phép phát hiện vì họ cài cắm người cảnh giới xung quanh". Tại bãi vàng Khe Ho, trước mắt phóng viên là một đại công trường khai thác. Hàng chục lán trại, vô số máy nổ đang ầm ầm nghiền đá, lọc vàng giữa những quả đồi lừng lững bị đào khoét ngổn ngang. Những cây đại thụ bị nạn nổ mìn, đào bới bật gốc... Đất đá từ các bãi vàng thải ra đã dần san lấp ruộng của dân bản.
Người sắc tộc Vân Kiều, Pa Cô ở Đakrông vốn bao đời gắn bó với ruộng rẫy, từ nhiều năm nay cũng đã bỏ ruộng vườn, cuốn vào các bãi vàng với một viễn cảnh giàu sang. Rốt cuộc, họ vẫn chỉ là những "cua rạm" - người làm thuê với tiền công bèo bọt, trôi nổi trên các bãi vàng... Thậm chí, không ít người do bị lôi kéo "mắc phải nàng tiên nâu" ở các bãi vàng, dẫn đến tan cửa nát nhà, gia đình ly tán... Một "cua rạm" ở bãi vàng cho biết, bình quân mỗi ngày công cho việc gùi đất đá từ 100 ngàn đến 150 ngàn đồng/người. Khi bị công an huyện Đakrông truy quét, đa số chủ khai thác vàng chạy thoát thân vào các hẻm núi. Còn "cua rạm" thì hì hục khiêng máy nổ, vật tư thiết bị đào, lọc vàng đi cất giấu, hoặc ở lại giả vờ làm dân mót vàng nên lực lượng chức năng khó xử lý.
Già làng Pả Nua, thôn A Vao cho hay: "Trước đây người dân làm rất nhiều lúa nước bên các sườn đồi ven suối, nhưng nay phải bỏ hoang do nguồn nước ở suối bị ô nhiễm. Nước bẩn tưới lúa, lúa không nảy mầm... Vào thời điểm này nước trên sông Đakrông đoạn qua xã A Vao đang ô nhiễm ghê gớm. Ngày mô cũng có hàng trăm người điên cuồng đào bới dọc bờ sông. Mỗi ngày, hàng trăm quả mìn được cho nổ khiến đất đá văng khắp vùng. Dòng sông Đakrông càng trở nên nham nhở, nước đục ngầu. Nhưng nguy cơ độc hại nhất vẫn là chất thủy ngân dùng đãi vàng hàng ngày vẫn "âm ỉ" hòa vào nguồn nước dòng sông Đakrông. Nhiều lúc cá tôm chết phơi bụng trắng xóa nhưng dân bản vẫn phải dùng để có nước sinh hoạt".
Bạn,
Cũng theo báo SGGP,trước tình trạng khai thác vàng không có giấy phép đang ngày đêm tái diễn, lực lượng chức năng ở địa phương tổ chức truy bắt nhưng vẫn chưa thể giải quyết triệt để. Rừng già, núi đá ngày càng bị chặt phá, đào bới khốc liệt hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình