Hôm nay,  

Lư Đồng Ngày Tết

17/02/200700:00:00(Xem: 4844)

Bạn,

Bao đời nay, lư đồng là vật không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên của người Việt. Cứ Tết đến, nhà nhà lại mang lư ra đánh bóng, lau chùi. Nhưng chắc chắn, sẽ có rất ít người biết lư đồng ở đâu thuộc hàng tốt nhất. Theo tài liệu của báo quốc nội, tại miền Nam có  làng  nghề lư đồng An Hội, đã có từ vài trăm năm, trước ở tận Chợ Quán (quận 5 - TPSG bây giờ). Do đất canh tác bị thu hẹp, để có nguyên liệu, những người làm nghề đúc lư Chợ Quán chuyển đến khu Gò Ngoài (nay là Gò Vấp, Sài Gòn).  Qua thời gian, cùng với sự thăng trầm của làng nghề này, cái tên An Hội hiện giờ đã không còn, thay vào đó là xóm lư đồng Gò Vấp. Báo Người Lao Động viết về làng nghề này như sau.

Xóm lư đồng Gò Vấp tập trung chủ yếu trên đường Phan Huy Ích, Quang Trung... thuộc phường 12, Quận Gò Vấp - TPSG. Những ngày cuối năm, không khí sản xuất tại xóm lư thật nhộn nhịp. Những cửa lò của các cơ sở  luôn rực lửa, thợ làm việc luôn tay cạnh máy tiện, đánh bóng, ép khuôn, để kịp bán dịp Tết. Ông Trần Văn Nghiệm, chủ cơ sở sản xuất Ba Cồ  chỉ chiếc lư đặt trên bàn thờ, nói: "Cái này ông bà để lại, có hơn trăm tuổi, vẫn đẹp như hồi mới làm, màu không bị xỉn". Ông Nghiệm cho hay bí quyết tạo nên sự khác biệt giữa lư đồng làm ra ở đây với những nơi khác: Phải chọn đất sét thật tốt, không lẫn cát (đất ở Bình Dương hay Đồng Nai) đem về trộn tro, trấu, nặn thành khuôn. Khuôn sáp cũng cần bóng đẹp, không bị hở để khi đổ đồng vào lư không bị rỗ. Công đoạn chọn đồng cũng rất quan trọng, đồng phải thật tốt, khi đánh bóng mới ánh vàng. Một chi tiết góp phần cho sản phẩm thêm tinh xảo là những hoa văn trang trí. Qua bàn tay người thợ chạm, một lần nữa, những bộ lư đồng như được thổi hồn bởi hình rồng, phụng, cúc, trúc, mai, lan...

Hiện nay ở TPSG, có một nơi chuyên kinh doanh lư đồng của xóm lư Gò Vấp là khu vực ngã tư Bảy Hiền. Từ đây, lư An Hội được đưa về khắp miền Đông, miền Tây Nam Bộ, miền Trung, miền Bắc. Dù không có thương hiệu riêng, nhưng lư đồng làm ra ở xóm lư Gò Vấp được dân buôn sành nghề xem như độc nhất vô nhị, luôn bóng đẹp, màu vàng ánh, không bị xỉn đen. Mấy trăm năm qua, từ làng nghề An Hội đến xóm lư đồng Gò Vấp, dù có lúc tưởng bị mai một, nhưng người dân nơi đây vẫn cứ bám nghề. "Làng còn thì chúng tôi còn". Đó là lời tâm huyết của dân làng khi nghề làm lư đồng rơi vào thời điểm không hưng thịnh bởi sự xuất hiện dòng sản phẩm lư công nghiệp, lư gỗ...

Bạn,

Cũng theo báo NLĐ, hiện tại, tuy nghề làm lư đồng thu nhập không cao, đời sống người thợ không ít khó khăn nhưng ý định bỏ nghề thì họ chưa nghĩ đến. Một cư dân tên là Lương Hoàng Nam, 37 tuổi, có 16 năm làm thợ chạm, cho biết có người bạn cũ về thăm thấy vợ chồng nghèo khó khuyên tôi bỏ nghề để chuyển qua buôn bán, nhưng anh một mực từ chối vì nghề làm lư đã là cái nghiệp gắn với đời sống của anh nên không thể từ bỏ được. Vợ anh Nam cũng là dân từ nhỏ đến lớn chỉ biết làm nghề đúc lư đồng.

Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Có những câu chuyện nghe như trên Sao Hỏa. Nghĩa là rất khó tin, vậy mà vẫn xảy ra. Và khi đã xảy ra, là phải đặt vấn đề. Và khi xảy ra hoài, là tất có chuyện không ổn.
Khi bạn có thì giờ, những nơi nào bạn sẽ tới thăm?
Nhậu là truyền thống của đàn ông Miền Tây. Khi mùa cá, tôm đầy đồng, khi mùa gặt đã kết thúc... khó ai cầm lòng đặng khi bạn hữu được cơ hội tụ tập để cùng nâng ly.
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Phá đi thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Ai cũng biết như thế.
Chuyện nhờ người phiên dịch là thường, rất là bình thường. Vì dở ngoại ngữ là bình thường. Vấn đề là, dở thì cần khiêm tốn học, để vượt qua rào cản ngoại ngữ. Nhưng không nên để gây các tai hại lẽ ra không nên có.
Sài Gòn tuy không là thủ đô, nhưng thực tế vẫn là thành phố lớn nhất VN, là thủ đô kinh tế của VN, và riêng về ẩm thực có lẽ không nơi nào có nhiều bếp trưởng tuyệt vời như Sài Gòn.
Những người bị kỳ thị nhất tại VN hiện nay chính là người đồng tính luyến ái, dù đồng tính nam hay nữ. Bất kể rằng xã hôi đã cởi mở hơn so với thời ông bà mình, người đồng tính bây giờ vẫn bị kỳ thị từ làng xóm, cho tới nơi sở làm.
Có những chuyện không hình dung nổi... và các tai hại này luôn luôn xảy ra cho dân nghèo. Có lẽ, hiếm khi nghe chuyện nhà giàu gặp nạn. Thí dụ, như bị bác sĩ cắt nhầm 2 quả thận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.