Bạn,
Chuyện xảy ra tại 1 làng ở tỉnh Ninh Hòa: vàøo mùa mưa, dòng nước từ bãi xỉ đồng (nix) chảy ngập khắp nơi ở thôn Mỹ Á, xã Ninh Thủy, huyệnNinh Hoà, tỉnh Khánh Hòa, và người dân phải ăn uống bằng nước nơi khác, có người phải chuyển đi vì không đủ gan sống chung với nix. Báo Tiền Phong ghi nhận thực trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Tới Nhà máy tàu biển Hyundai - Vinashin (HVS) ở thôn Mỹ Á, Ninh Thủy, Ninh Hoà, Khánh Hoà, theo tỉnh lộ 653 ở phía Bắc hay theo quốc lộ 26B ở phía Tây, từ khá xa người ta có thể thấy bãi nix (xỉ đồng) thải của HVS ở trên một sườn núi. Toàn bộ thôn Mỹ Á ở thấp hơn bãi nix thải rộng hơn 3 hectaa này, trong đó khoảng 20 nhà dân ở xóm phía Nam thôn nằm ngay phía dưới nó. Với vị trí như thế, bụi nix theo gió phát tán xuống khu dân cư.
Nhà anh Nguyễn Em ở cách bãi nix thải chưa đầy 200 m, bên con đường hàng ngày xe chở nix thải vào ra. Anh cho biết, ngoài việc phải hít thở bụi nix thải 3 năm nay, dân xóm anh còn mối lo về chất lượng nguồn nước. Mùa mưa, dòng nước từ bãi nix thải chảy ra qua vườn nhà anh đen ngòm. Hiện nay, gia đình anh và một số gia đình trong xóm phải ăn uống bằng nước ở nơi khác, chỉ dùng nước giếng để tưới cây. Có người đã phải chuyển đi.
Tường bao bãi nix thải được xây khá cao, nhưng những đống nix thải còn cao hơn nhiều, như những ngọn đồi nhỏ. Phần lớn bãi nix thải không được che phủ, nhiều chỗ được che phủ cũng như không vì các tấm bạt đã mục nát tơi tả. Trong phòng ở và làm việc của nhân viên bảo vệ bãi nix thải bên cạnh trạm xử lý nước, ruồi bám đen đặc trên mọi vật.
Khi cho phép HVS tạm lập bãi nix thải ở Mỹ Á, UBtỉnh Khánh Hoà đã đặt 4 điều kiện. Đó là không để nix thẩm thấu xuống lòng đất, có tường bao quanh bãi nix thải đủ cao, phía trên có che phủ để chống phát tán và nước thải từ bãi nix thải phải đạt tiêu chuẩn loại A. HVS đã đúc bê tông nền bãi nix thải, xây tường bao và trạm xử lý nước thải, phủ bạt... Tuy nhiên theo người dân và UB xã Ninh Thủy, những việc làm này không đến nơi đến chốn, nix vẫn phát tán theo gió, mùa mưa phần lớn nước trong bãi nix thải vẫn tự do chảy tràn ra ngoài... Quá bất bình, nhiều người dân thôn Mỹ Á đã ngăn chặn các xe chở nix vào bãi thải. HVS đã phải dùng xe ủi mở đường, làm hư hại nhiều xe máy của họ...
Bạn,
Cũng theo báo TP, nhiều chuyên viên môi trường đã đề nghị di dời các gia đình cư dân khỏi vùng bị ô nhiễm nix thải. Báo TP phân tích rằng đây là điều nghịch lý, người dân đang sinh sống ổn định phải bị dời đi, còn bãi thải ban đầu được xác định chỉ là "tạm trú", nay mặc nhiên được hoạt động dài hạn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình