Kiến Trúc Cổ Ơ Sa Đéc
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại miền Tây Nam phần, Sa Đéc là một trong những thị xã hiện còn nhiều kiến trúc cổ. Theo địa lý địa phương, Sa Đéc thời Pháp thuộc từng là thủ phủ hành chính của nhiều tỉnh trong khu vực với toà bố đặt tại thị xã. Trước 1975 đây là một tỉnh riêng lẻ. Từ năm 1994 trở về trước Sa Đéc là tỉnh lỵ của tỉnh Đồng Tháp. Do có lịch sử hình thành khá lâu đời nên Sa Đéc có rất nhiều đình chùa, nhà cổ, làng nghề nổi tiếng. Đến với thị xã bên bờ Sa Giang này du khách sẽ gặp nhiều kiến trúc cổ, nhà cổ được xây dựng vào những năm đầu của thế kỷ trước. Báo điện tử CA Sài Gòn ghi nhận về một số kiến trúc cổ tại thị xã này như sau.
Về đồng bằng sông Cửu Long, từ phía bờ nam cầu dây văng Mỹ Thuận vòng lên cầu vượt rẽ trái chừng 15km thì đến thị xã Sa Đéc. Nơi đây cách TPSG160km,cách Cần Thơ 55km.
Tại Sa Đéc, có chùa Kiến An Cung hay còn gọi là chùa Ông Quách nằm ngay tại trung tâm thị xã. Chùa do những người Hoa ở tỉnh Phúc Kiến di cư sống tại Sa Đéc xây dựng. Mái ngói chùa gồm có 3 lớp. Ngói được lợp theo gợn sóng rồng, cong vút lên cao, tạo dáng "ngũ hành". Toàn bộ chùa không có kèo, chỉ có đòn tay ráp mộng lại, chịu lực trên những cột gỗ tròn. Mặt chính trên vách chùa trang trí cây cối, chim thú, tượng người ghép bằng mảng gốm màu thu nhỏ tạo thành những bức tranh. Ở giữa gian chính có tấm hoành phi "Kiến An Cung", trang trí rồng, mây, nai, hạc. Trên cửa ra vào có 6 con lân gỗ thếp vàng. Trên mặt của mỗi cánh cửa vẽ cảnh sinh hoạt của vua quan. Hai bên cửa vào chính điện có hai con kỳ lân trấn môn bằng đá xanh lớn, chạm khắc tinh xảo. Ngoài Quảng Trạch Tôn Vương (Ông Quách) còn có hai vị thần được thờ ở hai bên trong gian chánh điện. Bên tả là Thanh Thủy Tể Sư, nguyên là thầy thuốc chữa bệnh cho nhân dân. Bên hữu là Bảo Sanh Đại Đế, có nhiệm vụ bảo vệ sinh mệnh các vị vua chúa.
Trong thị xã Sa Đéc còn có nhiều ngôi đình, chùa cổ, đẹp có giá trị về văn hoá, lịch sử như chùa Hương, chùa Bà Thiên Hậu, đình Vĩnh Phước, Tân Tây Võ miếu, chùa Bà Cửu Thiên Huyền Nữ...Ngoài chùa chiền, miếu mạo và những làng hoa rực rỡ sắc màu, Sa Đéc còn có 17 ngôi nhà cổ còn khá nguyên vẹn. Những ngôi nhà này được kiến trúc theo phong cách Pháp vào những năm 1900, trong đó nổi bật là trường tiểu học Trưng Vương và nhà ông Huỳnh Thủy Lê, "người tình" của nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras ở số 255A khu phố 1, phường 2, thị xã Sa Đéc.
Bạn,
Cũng theo báo điện tử CA Sài Gòn, chợ thực phẩm Sa Đéc và một số công sở mang dấu ấn kiến trúc Pháp hiện vẫn còn sử dụng. Đến với quê hương Sa Đéc bên bờ Sa Giang,du khách sẽ tìm lại được dấu xưa và sẽ khám phá thêm nhiều điều lạ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình