Bạn,
Theo báo quốc nội, tại tỉnh Hưng Yên ở miền Bắc Việt Nam, có một ngôi làng mà đa số cư dân kiếm sống bằng nghề gom rác, phế liệu để phân loại bán cho các cơ sở sản xuất đồ nhựa và lái thương.Suốt ngày đêm, làng này không bao giờ ngớt tiếng máy chạy sầm sập. Thiên hạ tìm cách quẳng rác đi, dân làng này lại tỏa đi bốn phương gom lại. Chai, thùng, bình, xô, chậu hỏng, kể cả bơm tiêm..., đều được gom về làng. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận toàn cảnh về làng này qua đoạn ký sự như sau.
Cách xa hàng trăm mét, người ta đã có thể nhận ra thôn Minh Khai (thị trấn Như Quỳnh, Hưng Yên) bởi thứ mùi đặc trưng: khét lẹt. Làng này nằm lọt thỏm giữa cánh đồng. Tục danh "làng Khoai" của thôn Minh Khai nghe không mỹ miều gì chưa kịp mất đi thì tục danh mới "làng rác" đã đến. Suốt từ đầu làng đến cuối làng, vào hẻm nào dù sâu đến mấy đều có thể thấy rác. Giống bao làng nghề khác, không một mét vuông nào trong làng bị bỏ phí. Người già, trẻ con trong làng cũng bị cuốn vào vòng tất bật của việc lựa, phay, cắt nhựa. Công thức, qui trình nghiền nhựa phế thải thành hạt PP đến trẻ con trong làng cũng biết. Nhưng giống như nhiều người khác, cô Nguyễn Thị Chiến, một chủ "lò" rác ngay đầu thôn Minh Khai, bảo: "Bẩn, độc hại, công việc nguy hiểm là đặc trưng làng này. Nếu có nghề gì thu nhập khá khá một tí thì sẽ bỏ nghề rác ngay". Dân làng Khoai giờ ít khi làm những công đoạn nguy hiểm nhưng theo cô Chiến, "nhìn rác quanh nhà và thi thoảng thấy thợ ngất xỉu, mình cũng chột dạ".
Ngồi tám giờ một ngày ở sân bêtông, giữa trời nắng chang chang, Hà - một thợ phân loại rác đến từ Lục Ngạn, Bắc Giang - vẫn tự gọi mình là "phu thời hiện đại". Sức trai tráng nhưng lần nào đứng dậy cũng choáng váng. Giữa cái không khí lúc nào cũng đặc quánh mùi nhựa, ngửi mãi quen nhưng theo Hà, suốt ngày phải ngồi đối diện với đống chai lọ phế thải, khỏe mấy cũng hoa mắt chóng mặt. Dụng cụ chỉ độc có một con dao nhọn trên tay, "phu rác" phải lọc hết nắp chai, nilông, giấy dán, đềcan bên ngoài đống chai lọ. Ai bảo nghề này không cần "chuyên môn" quả thật nhầm! Để cho ra những hạt nhựa PP xanh đỏ phơi đầy ngõ xóm, "phu rác" phải phân biệt hơn mười loại rác nhựa khác nhau. Nhựa cứng, nhựa mềm, nhựa màu đỏ, màu xanh... Chỉ cần ném sai chỗ, mẻ nhựa lỗ chỗ là "mất điểm" với chủ. "Ngán nhất là phân loại bơm kim tiêm, đeo mấy lần găng tay nhưng thi thoảng vấn thấy nhói một cái, phải chạy ù ra bể nước nặn, xát xà phòng".
Bạn,
Cũng theo báo TT, không chỉ "phu rác" kêu khổ mà giới chủ làng Khoai cũng "khó thở, khó ở". Nhà có tiền lắp điều hòa, cửa kính, còn lại đa số đều đang hằng ngày phải sống chung với rác. Theo một điều tra của cơ quan y tế thì trên 40% dân làng Khoai bị bệnh đường hô hấp, 30% giảm thính lực. "Mùi nấu nhựa váng vất suốt ngày đêm, mấy ngày không vệ sinh là lỗ mũi đặc lại, không ngửi gì được nữa", cụ Tam, người theo nghề đã trên chục năm, than thở như thế.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình