Bạn,
Theo báo quốc nội, tại miền Trung, tỉnh Bình Định là một địa phương có rất nhiều núi đá, nằm rải rác khắp nơi. Đó là nguồn sống từ bao đời nay của bao dân nghèo. Chẻ đá xây dựng là một trong những nghề khai thác đá thu hút đông đảo lao động từ nhiều nơi trong và ngoài tỉnh tìm về các mỏ đá để mưu sinh. Đây cũng nghề cực nhọc và nguy hiểm nhất trong các loại nghề. Báo Bình Định về viết những gian nan của nghề chẻ đá tại tỉnh này như sau.
Theo chân đoàn người lỉnh kỉnh những búa, xà beng, mũi de..., phóng viên có mặt tại bãi đá núi Hòn Chà (phường Trần Quang Diệu, thành phố Quy Nhơn) từ sáng sớm. Họ, những người làm nghề chẻ đá, hầu hết đều có sức khỏe bền bỉ bởi phải vung tay búa suốt ngày trên những tảng đá. Ngoài ra, muốn đạt hiệu suất công việc, thợ chẻ đá phải có kinh nghiệm chọn lựa tảng đá, tìm thế ngồi, vị trí đặt những mũi de... sao cho việc chẻ đá thuận tiện, điểm lăn đá nhanh gọn và bảo đảm an toàn. Đó là chưa nói đến việc tính toán cách chẻ từng loại sản phẩm để tận thu. Bởi thế, muốn trở thành thợ chẻ đá thành thạo phải mất cả năm trời bám theo một người thợ giỏi nào đó để học nghề.
Về trưa, cái nắng chói chang trên đầu, những người thợ chẻ đá vẫn gò lưng đánh đu với những tảng đá lớn. Bụi đá mù mịt, tiếng búa bổ chát chúa ầm ĩ cả góc núi, những đốm lửa tóe ra từ mũi de, kẽ đá rồi những giọt mồ hôi thấm ướt những chiếc áo bạc màu, lăn dài trên cán búa. Nhưng mặc tất cả, ai nấy đều làm việc cật lực, chỉ thỉnh thoảng mới thấy họ ngừng tay giải lao. Anh Trần Ngọ ở xã Phước Mỹ (TP Quy Nhơn), có thâm niên gần 20 năm làm nghề chẻ đá cho biết: "Làm nghề chẻ đá cực nhất và nguy hiểm nhất là khâu chẻ những hòn đá lớn còn nằm trên lưng chừng núi. Khi đã "hạ" được những tảng đá lớn xuống rồi thì phần chẻ ra những viên đá thành phẩm sẽ dễ dàng hơn". Vì vậy, ở công đoạn này chỉ dành cho những người chẻ đá ít có kinh nghiệm hơn. Ông Tô Văn Vàng (anh em trong nghề thường gọi là Bảy Ngọc), 48 tuổi, ở phường Trần Quang Diệu (Quy Nhơn), người có 17 năm làm nghề chẻ đá tại bãi đá núi Hòn Chà, tâm sự: "Làm ra cục đá không dễ ăn đâu, đổ mồ hôi, chai bàn tay... không may, có khi mất mạng...". Anh Trần Hữu Vinh, 37 tuổi, ở thôn An Sơn, xã Phước An (Tuy Phước), tâm sự: "Mặc dù nghề chẻ đá cho thu nhập khá cao, giờ giấc làm việc cũng thoải mái nhưng lại là nghề cực nhọc và nguy hiểm nhất trong các loại nghề". Theo lời anh kể, hầu như năm nào cũng có người chết hay bị thương vì đá lở, đá lăn đè lên người.
Bạn,
Cũng theo báo Bình Định, hầu hết những người làm nghề chẻ đá không học qua trường lớp nào về kỹ thuật khai thác mỏ. Một người thợ chẻ đá cho biết: "Kinh nghiệm thôi, tai nạn của người này chính là bài học cho người khác. Làm nghề chẻ đá i sợ nhất là trời mưa, trời mưa là nghỉ việc, là đói. Cũng có một số anh em vì miếng cơm manh áo mà trời mưa cũng đi làm, nhưng làm lúc trời mưa tai nạn rất dễ xảy ra."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình