Bạn,
Theo báo SGGP, trên địa bàn tỉnh Bến Tre, có công trình cống đập Ba Lai là một trong những hạng mục chính của Dự án tạo nguồn nước ngọt cho phía Bắc của tỉnh này, nhằm chế ngự triều biển Đông xâm nhập sâu từ phía hạ nguồn sông Ba Lai, tạo nguồn ngọt, tiêu chua rửa phèn. Công trình cống đập Ba Lai vận hành khoảng một năm rưỡi thì xuất hiện tình trạng đất bị lở nghiêm trọng ở bờ sông Giao Hòa (kênh Giao Hòa) và An Hóa (kênh An Hóa) huyện Châu Thành (Bến Tre). Báo SGGP ghi nhận thực trạng này như sau.
Tại xã An Hóa, bà Phan Thị Én, ngụ tổ 5, ấp Châu Thành, chỉ tay xuống dòng sông An Hóa, nơi ngôi nhà của bà đã bị dòng nước cuốn đi cách đây gần 3 năm, kể: "Khoảng 10 giờ, tôi đi bán vừa về tới nhà thì thấy ngôi nhà của mình từ từ sụp xuống sông. Rất may là mấy đứa con đều ở ngoài nhà", bà Én thở dài.Theo điều tra của Sở Khoa học - Công nghệ Bến Tre: Kênh Giao Hòa từ ngã ba sông Mỹ Tho đến ngã ba sông Bến Tre dài khoảng 15km. Từ ngã ba sông Mỹ Tho - kênh Giao Hòa đến cầu An Hóa, dài 1.2km. Đoạn đường bờ bị sạt lở trung bình từ 1m đến 4m/na(m. Nguyên nhân gây sạt lở do dòng chảy mạnh và sóng lớn vào các tháng mùa chướng (từ tháng 11 đến tháng 3 Âm lịch). Từ cầu An Hóa đến ngã tư sông Ba Lai, Bến Tre dài 800m bị sạt lở mạnh, hàng năm bị sạt lở trung bình khoảng 4m, có nơi 6m...Trưởng ấp Châu Thành, xã An Hóa, Châu Văn Tươi cho biết: "Ấp Châu Thành là nơi bị sạt lở nặng nhất. Từ năm 2003 đến nay, đã có trên 40 gia đình phải di dời. Viên trưởng ấp nói rằng, dọc theo sông, phải giải tỏa thêm 75 gia đình, trong đó khó khăn nhất là có 19 gia đình không có đất để di dời.
Mấy năm qua, tỉnh Bến Tre phải đầu tư gần 20 tỷ đồng để gia tăng sức bền của móng cầu An Hóa trong tình trạng sạt lở ngày một nghiêm trọng. Ngoài ra địa phương cũng hết sức khó khăn khi Nhà máy Nước An Hóa vừa mới xây dựng hàng chục tỷ đồng, đưa vào sử dụng chưa đầy 2 năm đã nằm trong vành đai sạt lở sông An Hóa. Về biến đổi dòng chảy, môi trường sau khi cống đập Ba Lai đi vào vận hành (từ tháng 5-2002), theo điều tra của các chuyên viên, vào mùa khô, do lưu lượng nước phía thượng nguồn xuống kém; nước từ sông Hàm Luông, Mỹ Tho chảy qua kênh Giao Hòa ít hơn. Cũng trong thời gian này, nước mặn từ biển Đông lấn sâu vào sông Mỹ Tho rồi từ đây, nước mặn lấn vào kênh Giao Hòa, chảy trở ngược xuống sông Ba Lai làm cho một khu vực phía thượng nguồn cống đập Ba Lai bị nhiễm mặn.
Bạn,
Cũng theo báo SGGP, các chuyên viên dự báo rằng nếu tình trạng này kéo dài, lòng sông Ba Lai ngày càng cạn dần, dẫn đến thiếu nước sản xuất và sinh hoạt cho cư dân vào mùa khô. Ngoài hạ thấp mực nước vào mùa khô, khi hệ thống cống Ba Lai đóng lại tạo ra nhiều khu vực nước phèn tại những nơi giáp nước.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình