Bạn,
Theo báo Sài Gòn, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, có con suối mà theo cách gọi của người sắc tộc là suối Dadeung, và dân địa phương gọi là suối Vàng. Con suối này bắt nguồn từ đỉnh Bidoup về đến địa phận xã Lát (huyện Lạc Dương) thì nhập vào hồ Đan Kia. Đây không chỉ là nguồn cung cấp nước cho hơn 200 ngàn gia đình cư dân thành phố Đà Lạt, hàng ngàn gia đình dân huyện Lạc Dương mà còn là thắng cảnh du lịch được tỉnh Lâm Đồng kỳ vọng sẽ trở thành vùng du lịch trong tương lai. Thế nhưng, từ tháng 8-2006, dòng suối hiền hòa này đã bị các chủ khai thác cát cho cày nát đến tan hoang như ghi nhận của báo SGGP qua đoạn ký sự như sau.
Những ngày đầu tháng 4-2008, trong vai nghiên cứu lâm sinh và nhờ sự dẫn đường của một chuyên viên kiểm lâm thuộc Vườn Bidoup- Núi Bà, phóng viên đã làm cuộc thực địa dọc theo dòng suối này và đã chứng kiến sự thô bạo của bàn tay con người đối với thiên nhiên thơ mộng.
Đi qua UB xã Lát khoảng 1km, con đường mòn lâu đời của người Cill bản địa dẫn dọc theo suối Dadeung đã bị cày nát. Trên đường dẫn vào rừng, hàng chục xe tải hai cầu chở cát và sỏi phóng bạt mạng về Đà Lạt và trung tâm huyện Lạc Dương. Anh L.T, nhân viên kiểm lâm, cho biết: "Ngày nào tôi cũng phải đi qua đây để vào trạm Cổng Trời và đều phải chứng kiến cảnh này. Mỗi ngày có khoảng 40- 50 lượt xe tải chở vật liệu ra khỏi rừng".
Bọc kín máy ảnh vào người, phóng viên lần theo bờ suối gần 2km vào sâu trong rừng và chứng kiến hàng chục xe tải các loại đang đậu chờ lấy hàng. Dưới lòng suối, chủ khai thác đóng bè mang cả máy múc, máy bơm xuống suối liên tục đào, bơm cát lên các xe đậu sẵn. Cả một đoạn suối dài gần 2km đã bị nắn dòng, đào nham nhở, lấn sâu vào bờ hàng chục mét. Cách hiện trường chưa tới 1km phía hạ lưu, hồ Đan Kia - suối Vàng đục ngầu bùn đất. Anh C., công nhân của Công ty Asuzac (doanh nghiệp nước ngoài được UB tỉnh Lâm Đồng cấp phép trồng rau ở khu vực này ) cho phóng viên biết: "Mỗi xe cát hoặc đá được chủ mỏ bán tại hiện trường với giá 400 ngàn đồng, bao nhiêu xe vào mua cũng có. Công ty chúng tôi khi vào làm ăn ở đây cũng phải chung tiền đường với chủ mỏ mới được vận chuyển vật tư vào".
Bạn,
Phóng viên báo SGGP mô tả rằng nhìn từ đỉnh núi, dòng Dadeung hiền hòa, thơ mộng đã bị cày xới, băm nát đúng nghĩa trong tiếng ầm ào của một đại công trường. Nhiều gia đình cư dân làm vườn cạnh suối cho biết, đây là khu vực đã từng xảy ra lũ ống, lũ quét trong các mùa mưa rừng. Và hiện nay, cả một vùng thượng nguồn suối Vàng vẫn đang hàng ngày bị băm nát và theo như lời một phó chủ tịch xã, thì "chủ cơ sở ngang nhiên khai thác tan hoang vùng suối Dadeung chắc chắn phải có một chỗ dựa nào đó."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình