HƯƠNG VỊ TẾT PHƯƠNG NAM
Bạn,
Theo các nhà nghiên cứu về ẩm thực VN, tại miền Tây Nam phần, vào ngày Tết, với các gia đình cư dân, ngoài bánh tét, mứt, canh khổ qua... còn là dịp để trổ tài chưng mâm quả cúng tổ tiên. Đơn giản phải có ngũ quả gồm: mảng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung, và những món ăn đặc sản. Báo Người Lao Động ghi nhận về hương vị Tết phương Nam qua đoạn ký sự như sau.
Tại miền Nam, có những món ăn thưở khai hoang mà đặc trưng là nướng, lùi, gỏi lẩu, mắm, chè. Từ nướng đất sét, giấy bạc đến lùi rơm - cỏ - lá, trấu, than... Ở miền Nam cây gì cũng làm thuốc, ăn trái ăn bông (hoa) hoặc lá non được. Từ ăn sống, làm gỏi, nấu canh, kho hay nấu chè. Cả những thứ tưởng chừng bỏ đi như vỏ bưởi, hạt me, bông điên điển, bông lục bình, cây bồn bồn, lá sầu đâu, cá thòi lòi...
Khẩu vị chủ yếu là ngọt và béo. Ngọt từ nguyên liệu chế biến, thêm ít đường còn béo thì từ nước cốt dừa. Món lẩu mắm phổ biến khắp vùng, với hàng chục loại rau, lá xanh đậm nhạt khác nhau, điểm xuyến một ít màu nâu lá non, màu trắng màu vàng của bông so đũa, bông bí hay màu tím bông lục bình. Cà Mau có món lẩu cá khoai, khô cá khoai ăn là ghiền. Cá lóc, mật ong và Ba Khía U Minh đều là hạng nhất về phẩm lượng. Sóc Trăng thì có bánh pía, bún nước lèo, mè Láo (sau này ra Huế thành Mè Xửng), lạp xưởng tôm, bông hẹ, củ sen... Riêng bồn bồn chỉ mới được biết đến gần mười năm nay nhưng đã vang danh với hàng chục món không lẫn vào đâu được. Bến Tre thì có cả trăm món ngon chế biến từ dừa và món xôi sầu riêng rất lạ.
Ở Trà Vinh có đặc sản dừa sáp duy nhất của Việt Nam. Cần Thơ thì có bánh xèo, bánh cống, cháo cá. Đồng Tháp có gạo huyết rồng, bánh phồng Sa Giang, bánh Tằm, bánh hỏi Sa Đéc, nem chua Lai Vung và rất nhiều món ăn được chế biến từ ếch, chuột đồng và rắn. Tiền Giang có món cá đắng hay tép tươi trụng sơ cuốn bánh tráng. Châu Đốc lừng danh với các loại mắm và khô bò.
Bạn,
Cũng theo báo Người Lao Động, tại chợ biên giới Tịnh Biên thuộc tỉnh An Giang, còn bán nhiều loại côn trùng, có thể chiên xào để ăn hoặc ngâm rượu làm thuốc. Mỗi vùng đều có những món ngon đặc trưng, từ cách nấu đến chế biến nước chấm và bài trí món ăn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình