Đổ Xô Đi Đào Vàng
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, những ngày vưà qua,trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, cả ngàn người tứ xứ đã đổ về Trung Mang - địa phận các xã Ba, Tư và A Ting, thuộc huyện Đông Giang, Quảng Nam để đào "chui" vàng trên sông Vàng và các chi lưu. Dân mất đất, mất rừng cả trăm hécta, môi trường bị tận diệt, nhưng cơ quan chức năng sở tại... bất lực. Báo Lao Động nghi nhận thực trạng này qua bản tin như sau.
Gần 10km lòng sông Vàng - thuộc xã Ba và Tư, huyện Đông Giang, Quảng Nam đang lâm cảnh bị đào bới, lật ngược với ngổn ngang đồi bãi. Sông quặn đục, đứt khúc, hai bên bờ tan hoang, 100% đất sản xuất nông nghiệp của dân biến thành... bến lở. Chỉ trên đoạn sông ngắn, có đến cả trăm máy nổ, giàn máng xối, vòi rồng, xe múc ầm ào đào múc, sục xói, hút đất để bòn đãi vàng sa khoáng trái phép một cách công khai...
Chủ tịch uỷ ban xã Tư , huyện Đông Giang tên là Nguyễn Văn Phải đã phải ngao ngán khi nói về thực trạng "toàn dân đãi vàng" tại địa phương mình: "Có hơn 100 trên tổng số 332 gia đình dân ở xã tham gia đào đãi vàng chuyên nghiệp trên sông Vàng. Phương thức đơn giản là dùng máy nổ, vòi rồng phun, xói trực tiếp vào vách đất, bờ sông rồi hút tuyển, lọc, lắng lấy vàng cám. Hình thức khai thác nhỏ lẻ theo nhóm hoặc gia đình. Nhưng tác động đến môi trường thì quá khủng khiếp. Riêng 2 thôn Điềm và Đa Nghi, hiện đã mất trắng đất sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đất ven sông. Toàn xã Tư có 1 ngàn 500 người, hiện chỉ còn vỏn vẹn 18 hécta đất có thể trồng trọt. Nhiều nhà không trực tiếp tham gia đào đãi vàng thì cũng bán đất, bán rừng cho chủ bưởng với giá 20 triệu đồng/sào (500m2). Dân đào vàng, nhưng nhiều năm gần đây dân lại nghèo đi. Hiện có 133 gia đình (chiếm hơn 30% dân số của xã) thuộc thành phần nghèo, nhận gạo trợ cấp; nhưng đáng lo ngại hơn là nạn mất đất, mất rừng và chết sông".
Đánh vật cả tiếng đồng hồ, phóng viên cũng chỉ có thể vượt qua được chừng nửa cây số giữa lòng sông Vàng cạn kiệt - đoạn qua xã Tư. Nói đúng hơn là bãi vàng lộ thiên đang thời kỳ tan nát nhất. Sông vỡ cả đôi bờ, chỗ thành đồi sỏi, nơi thành hố vực, rừng đổ ập xuống, trơ ghềnh. Dù đã nghe chủ tịch xã Tư nói là dân sẵn sàng bán sạch đất lúa, rừng cây cho dân đào vàng, nhưng khi chứng kiến thực tế cả chục nhà ở thôn Điềm bán luôn cả vườn và ngay nền nhà ở của mình để thành... hầm vàng thì phóng viên vẫn ngỡ ngàng.
Bạn,
Cũng theo báo Lao Động,viên chủ tịch xã nói trên cho biết thêm,nhiều người địa phương tham gia đào đãi vàng, nhưng họ chỉ đãi mót của các công ty được tỉnh cấp phép. Phần lớn người làm vàng chuyên nghiệp đến từ các tỉnh phía bắc. Hiện xã này không thể kiểm soát được, ước chừng cả ngàn người và cả trăm phương tiện cơ giới. Họ ở hầu khắp các khe suối trong rừng núi Trung Mang, làm vàng không kể ngày đêm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình