Bạn,
Câu chuyện kể với bạn trong lá thư này xảy ra tại 1 xã nghèo ở tỉnh Hà Nam. Đó là xã Tiên Phong thuộc huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Năm 2003, tỷ lệ gia đình nghèo chiếm 21% dân số. Người dân nơi đây từ ngàn xưa sống dựa chủ yếu vào nông nghiệp và nghề trồng dâu nuôi tằm. Vài ba năm trở lại đây, lợi dụng sông Châu Giang rộng lớn bao bọc, người dân mạnh dạn vay vốn nuôi cá bè, nên đời sống Tiên Phong cũng dẫn được cải thiện. Nhưng cái đói, cái nghèo chưa xóa xong, thì một tai hoạ khác lại ập đến. Sông Châu Giang ô nhiễm, cá đồng loạt chết, người dân lâm vào cảnh nợ nần. Báo GDTĐ ghi nhận như sau.
Vào một đêm, nước thải từ thượng nguồn xả về, mọi người thức trắng, ai nhanh tay thì vớt được một ít, còn lại cá chết hết. Đến 3 giờ đêm dòng sông Châu Giang cá nổi trắng. Mùi hôi thối nồng nặc, môi trường ô nhiễm, vật nuôi ăn phải cá chết cũng bị mắc bệnh đường ruột nằm rên ư ử ở góc nhà. Trong đó gia đình ông Tiến (An Nông) bị thiệt hại nặng nề nhất, gần 3 tấn cá bị chết, ông than "Năm nay làm nghề này chưa bao giờ tôi và người dân Tiên Phong bị thiệt hại nặng nề như thế. Vài năm trước nước thải cũng đổ về Châu Giang, nhưng ít và mức độ ô nhiễm nhẹ nên cá chỉ chậm lớn và ngao vào bờ. Nay điều tôi lo lắng nhất đã xảy ra". Sau ông Tiến là bà Thu (xóm một) mất gần một tấn cá. Bà vừa sụt sùi khóc vừa dẫn phóng viên đi xem các hố chôn cá ở vườn còn bốc mùi tanh.
Trung bình đầu tư cho một đàn cá, ít cũng phải 15 triệu, nhiều 25-30 triệu. Hầu hết số vốn này, người dân huy động từ anh em, vay lãi của ngân hàng. Bà thu đầu tư 15 triệu vào đàn cá, thu hồi chưa được 3 triệu thì cá chết hết. Ông Tiến vay 10 triệu ngân hàng mua cá giống, nay mất trắng. Còn ngân hàng đang hối thúc, quả thật ông cũng như nhiều hộ dân nơi đây vô cùng hoang mang, lo lắng và bế tắc.
Tuy nhiên Tiên Phong chỉ là một trong số gần 20 xã ở Hà Nam đầu tư nuôi cá bè. Nếu tính chung toàn tỉnh, thì ước tính số cá bị chết phải vài trăm tấn, thiệt hại vài tỉ đồng. Hàng ngàn người dân điêu đứng vì mất nguồn sống, gánh nặng nợ nền đè nặng trên vai. Theo những người dân nơi đây, thì riêng năm 2004, nước thải xả về sông Châu Giang đã hai lần. Nhưng lần trước cá không bị chết... còn lần này thì.... trồng cây sắp tới ngày hái quả, vậy mà bao mồ hôi công sức bỗng chốc bị cuốn theo dòng nước đen đục, bốc mùi.
Bạn,
Cũng theo báo GDTĐ, phải sống chung với dòng nước đen đục, lờ đờ như bát nước mắm của sông Châu Giang, người dân không dám sử dụng nước sông nên nhiều gia đình lâm vào cảnh thiếu nước sinh hoạt, phải xin nước ăn từng bữa. Đặc biệt làng Vạn Chài ở xã Văn Lý, người dân sống dựa vào "Gạo chợ, nước sông" một tấc đất cắm dùi không có, nay cá chết, sông ô nhiễm, tính mạng vài trăm người bị đe doạ. Đã ba năm sông Châu Giang bị ô nhiễm và hậu quả của nó là cá đồng loạt chết. Nhưng người dân Tiên Phong vẫn chưa thấy các cấp chính quyền về khảo sát dòng sông, thămm hỏi động viên và giải quyết dứt điểm vấn đề này. Đã bao lần người dân kiến nghị lên xã, xã cũng khản cổ kiến nghị lên huyện. Nhưng vấn đề này đến nay vẫn bị bỏ qua và nằm trong im lặng.
Câu chuyện kể với bạn trong lá thư này xảy ra tại 1 xã nghèo ở tỉnh Hà Nam. Đó là xã Tiên Phong thuộc huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Năm 2003, tỷ lệ gia đình nghèo chiếm 21% dân số. Người dân nơi đây từ ngàn xưa sống dựa chủ yếu vào nông nghiệp và nghề trồng dâu nuôi tằm. Vài ba năm trở lại đây, lợi dụng sông Châu Giang rộng lớn bao bọc, người dân mạnh dạn vay vốn nuôi cá bè, nên đời sống Tiên Phong cũng dẫn được cải thiện. Nhưng cái đói, cái nghèo chưa xóa xong, thì một tai hoạ khác lại ập đến. Sông Châu Giang ô nhiễm, cá đồng loạt chết, người dân lâm vào cảnh nợ nần. Báo GDTĐ ghi nhận như sau.
Vào một đêm, nước thải từ thượng nguồn xả về, mọi người thức trắng, ai nhanh tay thì vớt được một ít, còn lại cá chết hết. Đến 3 giờ đêm dòng sông Châu Giang cá nổi trắng. Mùi hôi thối nồng nặc, môi trường ô nhiễm, vật nuôi ăn phải cá chết cũng bị mắc bệnh đường ruột nằm rên ư ử ở góc nhà. Trong đó gia đình ông Tiến (An Nông) bị thiệt hại nặng nề nhất, gần 3 tấn cá bị chết, ông than "Năm nay làm nghề này chưa bao giờ tôi và người dân Tiên Phong bị thiệt hại nặng nề như thế. Vài năm trước nước thải cũng đổ về Châu Giang, nhưng ít và mức độ ô nhiễm nhẹ nên cá chỉ chậm lớn và ngao vào bờ. Nay điều tôi lo lắng nhất đã xảy ra". Sau ông Tiến là bà Thu (xóm một) mất gần một tấn cá. Bà vừa sụt sùi khóc vừa dẫn phóng viên đi xem các hố chôn cá ở vườn còn bốc mùi tanh.
Trung bình đầu tư cho một đàn cá, ít cũng phải 15 triệu, nhiều 25-30 triệu. Hầu hết số vốn này, người dân huy động từ anh em, vay lãi của ngân hàng. Bà thu đầu tư 15 triệu vào đàn cá, thu hồi chưa được 3 triệu thì cá chết hết. Ông Tiến vay 10 triệu ngân hàng mua cá giống, nay mất trắng. Còn ngân hàng đang hối thúc, quả thật ông cũng như nhiều hộ dân nơi đây vô cùng hoang mang, lo lắng và bế tắc.
Tuy nhiên Tiên Phong chỉ là một trong số gần 20 xã ở Hà Nam đầu tư nuôi cá bè. Nếu tính chung toàn tỉnh, thì ước tính số cá bị chết phải vài trăm tấn, thiệt hại vài tỉ đồng. Hàng ngàn người dân điêu đứng vì mất nguồn sống, gánh nặng nợ nền đè nặng trên vai. Theo những người dân nơi đây, thì riêng năm 2004, nước thải xả về sông Châu Giang đã hai lần. Nhưng lần trước cá không bị chết... còn lần này thì.... trồng cây sắp tới ngày hái quả, vậy mà bao mồ hôi công sức bỗng chốc bị cuốn theo dòng nước đen đục, bốc mùi.
Bạn,
Cũng theo báo GDTĐ, phải sống chung với dòng nước đen đục, lờ đờ như bát nước mắm của sông Châu Giang, người dân không dám sử dụng nước sông nên nhiều gia đình lâm vào cảnh thiếu nước sinh hoạt, phải xin nước ăn từng bữa. Đặc biệt làng Vạn Chài ở xã Văn Lý, người dân sống dựa vào "Gạo chợ, nước sông" một tấc đất cắm dùi không có, nay cá chết, sông ô nhiễm, tính mạng vài trăm người bị đe doạ. Đã ba năm sông Châu Giang bị ô nhiễm và hậu quả của nó là cá đồng loạt chết. Nhưng người dân Tiên Phong vẫn chưa thấy các cấp chính quyền về khảo sát dòng sông, thămm hỏi động viên và giải quyết dứt điểm vấn đề này. Đã bao lần người dân kiến nghị lên xã, xã cũng khản cổ kiến nghị lên huyện. Nhưng vấn đề này đến nay vẫn bị bỏ qua và nằm trong im lặng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình