Bạn,
Như VB đã loan, cách đây gần ba tuần, tại vùng lòng chảo Điện Biên Phủ, tỉnh Lai Châu đã xảy ra 6 trận động đất lớn, từ 22 giờ 50 phút ngày 19/2 đến 6 giờ sáng hôm sau. Đây là trận động đất mạnh nhất tại vùng này kể từ trận động đất cách đây gần 8 năm vào ngày 29-3-1993, ở vết nứt gãy lớn Điện Biên Phủ-Lai Châu đã xảy ra trận động đất 4.9 độ Richter. Hai ngày sau, địa chấn tại xảy ra ở mức thấp hơn nhưng cũng đã khiến cho cư dân một đêm mất ngủ và nỗi lo sợ càng tăng lên với những tin đồn. Báo Thanh Niên đã ghi nhận về nỗi lo của dân vùng động đất qua đoạn ghi chép như sau.
Như VB đã loan, cách đây gần ba tuần, tại vùng lòng chảo Điện Biên Phủ, tỉnh Lai Châu đã xảy ra 6 trận động đất lớn, từ 22 giờ 50 phút ngày 19/2 đến 6 giờ sáng hôm sau. Đây là trận động đất mạnh nhất tại vùng này kể từ trận động đất cách đây gần 8 năm vào ngày 29-3-1993, ở vết nứt gãy lớn Điện Biên Phủ-Lai Châu đã xảy ra trận động đất 4.9 độ Richter. Hai ngày sau, địa chấn tại xảy ra ở mức thấp hơn nhưng cũng đã khiến cho cư dân một đêm mất ngủ và nỗi lo sợ càng tăng lên với những tin đồn. Báo Thanh Niên đã ghi nhận về nỗi lo của dân vùng động đất qua đoạn ghi chép như sau.
6 giờ chiều 21-2, chúng tôi (phóng viên) đang ngồi trên tầng 2 khách sạn, bỗng nghe tiếng chuyển động ầm ầm như tiếng sấm đất, tiếp đó mặt đất chao đảo trong vài giây, mọi người chạy ra cả đường gần như là ngay lập tức. Một cư dân giải thích rằng hầu như nhà nào cũng mở sẵn cửa để chạy. Một phó tổng biên tập báo Điện Biên Phủ kể ra 10 trường hợp bị thương, không ai bị tường đè, nhà đổ mà đều lo chạy. Nhiều nhất là học sinh trường sư phạm Lai Châu, do cầu thang hẹp, các giáo sinh chen lấn, xô đẩy, ngã đè, chồng đống lên nhau. Nhiều người chỉ hoảng loạn mà ngất đi. Đêm, nhiều người cấm trại ở sân vận động, ở các bãi đất trống để ngủ. Cánh lái xe tải đỗ xe ngay giữa đường đè lên vạch phân cách để phòng nhà có đổ cũng không đổ được vào xe. Đêm khách sạn nơi các phóng viên ở nghe thông báo của phường đề nghị mọi người không được vào nhà trước 23 giờ đêm. Người tụ tập thành từng đám đông và chính ở đó nhiều tin thất thiệt được tung ra. Chính các phóng viên được nghe: Vào 3 giờ sáng ngày 22-2 sẽ có một trận động đất 7.3 độ Richter. Hỏi ra thì được trả lời: Tin từ Hà Nội điện thoại lên. Mãi cho đến khi VTV truyền đi lời của tiến sĩ Nguyễn Văn Thủy, viện trưởng Viện Vật lý địa chấn, khuyên bà con yên tâm trở về nhà, mọi người mới lần lượt trở về.
Theo báo quốc nội, những trận địa chấn sau động đất là điều thường tình, đáng lý các cơ quan khoa học có phát ngôn chính thức, giải thích bằng cơ sở khoa học để kịp thời thông báo cho người dân chắc hẳn người dân sẽ yên tâm hơn. Nhưng các cơ quan khoa học đã không làm điều đó. Đêm 22-2 là một ví dụ: Khi ông Thủy lên truyền hình và có lời khuyên, bà con tin ngay và trật tự lại được vãn hồi. Các phóng viên cũng lấy làm lạ hầu hết những tin đồn phát ra từ Lai Châu đều do người nhà từ Hà Nội điện thoại lên. Cũng không hiểu dựa vào cơ sở nào để một số phường thông báo cho dân ra khỏi nhà trong lúc nhiều nơi khác như trường Sư phạm Lai Châu lại thông báo yêu cầu học sinh phải ngủ để bảo đảm sức khỏe ngày mai đến lớp. Có cảm tưởng như người dân không sợ hậu quả của trận động đất vừa qua mà họ chỉ sợ tin đồn. Một cán bộ ở Văn phòng Ủy ban tỉnh kể một chuyện rất đáng lưu ý: Trong lúc mọi người nháo nhác đổ ra đường thì một đoàn chuyên gia người Nhật ở khách sạn vẫn thản nhiên ngồi làm việc và cười.
Bạn,
Sau trận động đất, theo báo cáo của tỉnh Lai Châu thì có đến 98% công trình công cộng bị hư, trong lúc đó có 80% nhà của cư dân với nhiều nhà xây không có khung chịu lực bị nứt. Điều này bộc lộ một vấn đề khác, đó là tất cả công trình ở Điện Biên đều có ghi rõ: Công trình có thể chịu được động đất ở mức 7-8 độ Richter. Thế nhưng mới 5.3 Richter thì đã bị hư hại. Quan sát một số bức tường nứt ở các công sở, các phóng viên mới thấy độ kết dính của xi măng là quá kém. Nhiều nơi có thể dùng tay lấy ra từng viên gạch. Tỉnh Lai Châu đã có một bản đồ dự báo có khả năng động đất, vì thế các công trình xây dựng nói chung phải tuân thủ nghiêm ngặt theo thiết kế, thế nhưng quy định đó đã bị xem thường.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình