Sông Cạn Vì Thủy Điện
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, các chuyên viên cho rằng sẽ là "bất công khi nói nhà máy thủy điện là nguyên nhân gây ra lũ lụt hay làm cạn khô các dòng sông". Nhưng tại vùng Tây Nguyên, trên thượng nguồn sông Sê San và sông Ba có hai nhà máy thủy điện đang "đánh cắp" nước sông khi nắn dòng đổ nước về nơi khác, đó là thủy điện Thượng Kon Tum và An Khê - Kanak. Báo SGGP ghi nhận về thực trạng này qua bản tin như sau.
Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum có công suất 220MW do Công ty thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh làm chủ đầu tư, được khởi công vào ngày 27-9-2009, nằm trên thượng nguồn sông Đắc Snghé. Sông Đắc Snghé chảy từ độ cao 1.780m, băng qua dãy núi Đắc Khích và Đắc Chun rồi đổ về sông Đắc Bla. Lưu vực sông Đắc Snghé nằm trọn trong cao nguyên Kon Tum với hệ sinh thái phong phú, đa dạng và những cánh rừng đầu nguồn có độ che phủ cao nhất nước ở các xã Đắc Tăng, Măng Bút (huyện Kon Plông), một phần thuộc các huyện Kon Rẫy, Tu Mơ Rông. Vì vậy, khu vực này có vai trò bảo vệ và điều tiết nguồn nước cho vùng hạ lưu và cả hệ thống sông Sê San. Nhưng thay vì nhận nước từ sông Đắc Snghé và đổ về hạ lưu, Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum lại đổ nước về sông Trà Khúc (Quảng Ngãi) với tần suất 11,89m³/s. Và như thế, sông Đắc Snghé sẽ thường xuyên khô cạn và không còn nước cung cấp cho sông Đắc Bla, một trong 3 chi lưu lớn của sông Sê San.
Theo ông Nguyễn Thanh Cao (Chủ tịch Hội Liên hiệp Khoa học-Kỹ thuật tỉnh Kon Tum), việc chuyển nước từ Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum sang sông Trà Khúc sẽ tác động tiêu cực đến tính đa dạng sinh học và sinh kế vùng hạ lưu sông (khoảng 20km từ đập thủy điện đến đoạn hợp lưu với sông Đắc Bla). Trên đoạn sông này không có suối lớn mà chỉ có các con suối nhỏ nên thường cạn kiệt vào mùa khô và không đủ cấp nước cho sông Đắc Snghé. Khi hình thành hồ chứa, đoạn sông này sẽ không được cấp nước và nguy cơ trở thành "sông chết". Với sông Đắc Bla, việc xả nước của thủy điện này sang sông Trà Khúc sẽ làm suy giảm dòng chảy của sông, nhất là vào mùa khô. Những thủy điện bậc thang đang vận hành trên sông Sê San như: Ialy, Sê San 3, Sê San 3A và Sê San 4, việc chuyển nước xuống sông Trà Khúc sẽ làm giảm lưu lượng nước vào các hồ chứa và theo ước tính sẽ làm giảm khoảng 321 triệu kWh của các nhà máy trên.
Bạn,
Báo SGGP cho biết, trong khi đó, tỉnh Gia Lai lại đang cho doanh nghiệp tư nhân xây dựng thủy điện Sê San 4A (ở xã Ia O, huyện Ia Grai) với công suất 63MW ngay tại hồ điều hòa nước sông Sê San, phía hạ lưu thủy điện Sê San 4. Khi thủy điện này đi vào hoạt động, hồ điều hòa này sẽ mất tác dụng điều chỉnh dòng chảy hạ lưu sông Sê San ở phía VN và cả Cam Bốt. Vàø như thế, một khi thủy điện Sê San 4A tích nước, hạ lưu sông Sê San sẽ tiếp tục khô cạn.
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, các chuyên viên cho rằng sẽ là "bất công khi nói nhà máy thủy điện là nguyên nhân gây ra lũ lụt hay làm cạn khô các dòng sông". Nhưng tại vùng Tây Nguyên, trên thượng nguồn sông Sê San và sông Ba có hai nhà máy thủy điện đang "đánh cắp" nước sông khi nắn dòng đổ nước về nơi khác, đó là thủy điện Thượng Kon Tum và An Khê - Kanak. Báo SGGP ghi nhận về thực trạng này qua bản tin như sau.
Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum có công suất 220MW do Công ty thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh làm chủ đầu tư, được khởi công vào ngày 27-9-2009, nằm trên thượng nguồn sông Đắc Snghé. Sông Đắc Snghé chảy từ độ cao 1.780m, băng qua dãy núi Đắc Khích và Đắc Chun rồi đổ về sông Đắc Bla. Lưu vực sông Đắc Snghé nằm trọn trong cao nguyên Kon Tum với hệ sinh thái phong phú, đa dạng và những cánh rừng đầu nguồn có độ che phủ cao nhất nước ở các xã Đắc Tăng, Măng Bút (huyện Kon Plông), một phần thuộc các huyện Kon Rẫy, Tu Mơ Rông. Vì vậy, khu vực này có vai trò bảo vệ và điều tiết nguồn nước cho vùng hạ lưu và cả hệ thống sông Sê San. Nhưng thay vì nhận nước từ sông Đắc Snghé và đổ về hạ lưu, Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum lại đổ nước về sông Trà Khúc (Quảng Ngãi) với tần suất 11,89m³/s. Và như thế, sông Đắc Snghé sẽ thường xuyên khô cạn và không còn nước cung cấp cho sông Đắc Bla, một trong 3 chi lưu lớn của sông Sê San.
Theo ông Nguyễn Thanh Cao (Chủ tịch Hội Liên hiệp Khoa học-Kỹ thuật tỉnh Kon Tum), việc chuyển nước từ Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum sang sông Trà Khúc sẽ tác động tiêu cực đến tính đa dạng sinh học và sinh kế vùng hạ lưu sông (khoảng 20km từ đập thủy điện đến đoạn hợp lưu với sông Đắc Bla). Trên đoạn sông này không có suối lớn mà chỉ có các con suối nhỏ nên thường cạn kiệt vào mùa khô và không đủ cấp nước cho sông Đắc Snghé. Khi hình thành hồ chứa, đoạn sông này sẽ không được cấp nước và nguy cơ trở thành "sông chết". Với sông Đắc Bla, việc xả nước của thủy điện này sang sông Trà Khúc sẽ làm suy giảm dòng chảy của sông, nhất là vào mùa khô. Những thủy điện bậc thang đang vận hành trên sông Sê San như: Ialy, Sê San 3, Sê San 3A và Sê San 4, việc chuyển nước xuống sông Trà Khúc sẽ làm giảm lưu lượng nước vào các hồ chứa và theo ước tính sẽ làm giảm khoảng 321 triệu kWh của các nhà máy trên.
Bạn,
Báo SGGP cho biết, trong khi đó, tỉnh Gia Lai lại đang cho doanh nghiệp tư nhân xây dựng thủy điện Sê San 4A (ở xã Ia O, huyện Ia Grai) với công suất 63MW ngay tại hồ điều hòa nước sông Sê San, phía hạ lưu thủy điện Sê San 4. Khi thủy điện này đi vào hoạt động, hồ điều hòa này sẽ mất tác dụng điều chỉnh dòng chảy hạ lưu sông Sê San ở phía VN và cả Cam Bốt. Vàø như thế, một khi thủy điện Sê San 4A tích nước, hạ lưu sông Sê San sẽ tiếp tục khô cạn.
- Từ khóa :
- nhà máy thủy điện
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình