CHỢ TRẦU CAU
Bạn,
Không biết tự bao giờ, tại VN trầu cau được nhắc đến trong thơ ca như một biểu tượng của sự chung thủy. Ngàn đời nay, trầu cau là một nét đẹp trong văn hóa, nhưng dòng xoáy của đời sống hiện đại đang có nguy cơ làm xóa sổ tập tục nhai trầu. Vậy mà, giữa TP. Sài Gòn sầm uất, có một chợ chuyên bán trầu cau vẫn còn tồn tại cho đến hôm nay qua bao thăng trầm của thời gian... Báo Đồng Nai ghi nhận toàn cảnh về chợ này qua đoạn ký sự như sau.
Chợ nằm trên đường Lê Quang Sung, đoạn cắt từ Chu Văn An đến Nguyễn Hữu Thận, đối diện bến xe Chợ Lớn. Người dân thành phố quen gọi là chợ, nhưng thực tế nơi đây chỉ gồm những gánh hàng trầu cau bán buôn trên vỉa hè. Không ai biết chợ có từ khi nào, nhưng những cụ già khẳng định rằng chợ trầu cau này đã tồn tại cả trăm năm nay.
Đoạn đường này chỉ dài chưa tới 100m, thế nhưng lại có đến khoảng 10 - 15 gánh hàng trầu cau. Giữa tiếng ồn ào của xe cộ, tiếng cười nói của người dân hai bên đường là hình ảnh nhỏ bé, lặng thầm của những bà, những dì bán trầu cau.
Đa số họ đều đến từ Bà Điểm, Hóc Môn - vùng đất nổi tiếng với 18 thôn vườn trầu. Họ lặng lẽ ngồi đấy giữa những quả cau xanh bóng nhoáng và những lá trầu xếp gọn ghẽ trong cái thúng con. Công việc hằng ngày của họ là cắt tỉa những quả cau, lá trầu và gói lại theo đơn đặt hàng của khách. Thỉnh thoảng mới có vài người khách tới mua trầu cau hoặc nhận hàng đã đặt. Họ đã gắn bó với cái chợ này từ khi còn là những cô thiếu nữ. Gánh hàng trầu cau ấy đã từng một thời nuôi chồng nuôi con, nhưng nay họ bám trụ với nghề không phải vì đồng lời mà có lẽ vì tình yêu đối với quả cau, miếng trầu.
Bà Lê Thị Út, năm nay 80 tuổi, nhưng có đến 70 năm bán trầu cau ở chợ này - tâm sự: "Nghề này không có lời nhiều đâu. Chục cau lời 1 ngàn đồng à. Hồi trước mình gánh cái gánh trầu lên vai là mình nuôi chồng, nuôi con được, còn bây giờ hổng có nuôi nổi".
Hằng ngày, bà Út phải dậy thật sớm và đi 4 chuyến xe buýt từ Bà Điểm lên tới Chợ Lớn để bán trầu cau. 70 năm qua, hành trình buôn bán của bà cứ như thế. Nhiều người buôn bán trầu cau giờ đã bỏ nghề, chuyển sang làm những công việc khác. Những quầy hàng bán trầu cau đang ngày một ít đi.
Bạn,
Báo Đồng Nai ghi nhận rằng hình ảnh trầu cau trong văn chương Việt Nam tượng trưng cho tình yêu, cho sự chung thủy. Trầu cau là một nét đẹp trong văn hóa của người Việt từ ngàn đời nay. Và những người bán trầu cau ở TP.SG cũng vẫn đang cố chung thủy với cái nghề tôn vinh lòng chung thủy, dù hiện nay việc buôn bán hết sức khó khăn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình