MÙA RUỐC TRẮNG TAY
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại khu vực các tỉnh vùng Bắc của miền Trung, trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, chưa bao giờ như năm nay, ngư dân đánh lộng ở tỉnh này mất trắng mùa ruốc. Con ruốc vắng bóng thì con cá làm lộng cũng không về, người dân làng biển bãi ngang buồn như cát khô chờ nước. Báo Sài Gòn Tiếp Thị ghi nhận hiện trạng này qua bản tin như sau.
Con ruốc thân mảnh nhỏ nhưng là cứu cánh từ ngàn đời nay cho ngư dân vùng biển đánh lộng. Một thời không có bột ngọt, ruốc là gia vị tuyệt vời được ưa chuộng khắp nơi của Việt Nam. Hiện nay, ruốc có mặt trong cả các căn bếp của các nhà hàng, khách sạn lớn.
Từ sau tết Nguyên đán 2011 đến nay, người dân làng biển bãi ngang từ mũi Đèo Ngang (Quảng Trạch) đến chân Hạ Cờ (Lệ Thuỷ) mong đợi một mùa ruốc bội thu như các năm, song họ phải thất vọng khi lưới kéo lên vắng tanh con ruốc. Lão ngư Lê Hồng nói: "Mỗi năm từ tháng giêng đến tháng 7, năm mô cũng bắt cả tấn ruốc mỗi chuyến. Năm nay, tháng mô cũng ra vô vài chuyến, rứa mà tìm mãi cũng chỉ vài yến ruốc. Thất bát mùa màng làm ruốc rồi!"
Làng biển bãi ngang không có luồng lạch lớn, chẳng có thuyền to bám biển xa bờ, chỉ có người dân cần mẫn, tìm kiếm luồng ruốc nhằm duy trì cuộc sống. Nhưng năm nay, ruốc vắng tênh, ngư phủ cần mẫn mấy cũng chẳng được trời thương. Nhìn từng con nước vô biên đuổi nhau vào bờ, ông Trương Thuỷ, ngư dân ở Đồng Hới nói: "Mùa ruốc năm trước, có nhà kiếm được vài trăm triệu đồng. Chừ vài triệu đồng cũng chẳng có".
Theo thống kê chưa chính thức, có khoảng từ 30,000 - 50,000 người dân sống phụ thuộc vào con ruốc bé nhỏ. Ruốc đưa lại tiền triệu không chỉ cho người miệt biển, mà còn là nguồn lợi cho người buôn ruốc lên các chợ vùng ruộng và miền sơn cước. Ruốc được làm mắm ruốc thơm lừng cung cấp khắp hang cùng ngõ hẻm để nấu canh, nêm nếm nồi bún riêu, bún Huế, nó cũng được phơi khô để làm thức ăn trong mùa đông tháng giá. Năm nay, ruốc không về, làm cho nhiều nghề thất bát. Bà Nguyễn Thị Đuốc, ở Hải Thành nói mếu: "Tui làm đuốc (ruốc) có tiếng nhất vùng, năm mô cũng có người ở Hà Nội đặt cả tấn, rứa mà năm ni chẳng có mà làm". Tuy đã 90 tuổi, nhưng bà Đuốc vẫn chưa nghỉ ngơi bởi vì bà có tay nghề cao trong nghề làm ruốc, vậy mà năm nay, bà đành phải ngồi không nhìn chum, vại rỗng tuếch mà lòng buồn rầu đến thúi ruột.
Bạn,
Cũng theo báo SGTT, trên biển, lộng mất mùa thì trên cát, làng nghề dệt lưới bắt ruốc cũng giảm sụt theo. Cá nục giảm, nghề nước mắm cũng giảm. Nghề biển, sớm hôm nắng gió, một nghề thất bát, kéo theo cả mấy nghề khác cùng lao đao. Nhiều ngư dân trào nước mắt khi ruốc năm nay không về.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình