Dòng Sông Trơ Đáy
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại miền Trung, trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, trừ ba tháng mùa mưa, sông Trà đoạn chảy qua thành phố Quảng Ngãi biến thành sa mạc, trơ đáy suốt thời gian còn lại trong năm. Buổi chiều đứng trên cầu Trà Khúc nhìn xuống sẽ thấy từng đoàn xe xúc, xe tải chở cát chạy giữa sông như một công trường. Những đứa trẻ thành phố, đá bóng và chơi trò trẻ con giữa dòng sông giãy chết. Báo SGTT ghi nhận hiện trạng này qua bản tin như sau.
Phóng viên đi bộ sang sông Trà Khúc ở đoạn gần khu dầu khí. Bãi cát mênh mông mọc đầy bói và mai dương. Xe khai thác cát chạy thành đường và những người dân làm rẫy phía Tịnh Hà tạo nên những lối mòn hoang vu chằng chịt. Những chú mỏ nhác lâu lâu nghe động rật bay lên. Lũ chuột cắm đầu cắm cổ chạy trối chết qua bãi cát mênh mông tìm nơi ẩn nấp. Dòng sông hẹp chỉ bằng con lạch cạn, nước không buồn chảy. Một cồn bói rộng mênh mông kéo từ cầu Trà Khúc đến cầu Trường Xuân trở thành nương rẫy của người dân huyện Sơn Tịnh.
Năm 1999, sau trận lũ lịch sử cồn bói này hình thành. Ba hộ dân ở đường Hai Bà Trưng (TP Quảng Ngãi) ra đây vỡ đất làm rẫy đậu xanh, đậu phụng và dưa hấu. Bây giờ có thêm gần 30 hộ dân phía Sơn Tịnh thiếu đất canh tác cũng qua khai hoang. Ông Nguyễn Tân, một trong những chủ hộ đầu tiên mở đất nói ban đầu họ trồng bói xuống mép bãi cát để tích tụ phù sa. Chỉ sau vài năm, cồn đất bồi thêm rất nhiều. Chim mỏ nhác, sơn ca, cu đất và chuột đồng sinh sôi vô kể. Chuột đồng to bằng con cheo phá hoại hoa màu kinh khủng. Những người làm rẫy diệt chuột bằng cách đem mèo ra thả rông nhưng chuột không thuyên giảm. Những chiếc lều canh rẫy dựng tạm đến tháng 8 (âm lịch) đem chôn dưới cát đến tháng 11 đào lên. "Không có lều không cách chi ở được. Nhất là tháng chạp, trên cồn cát bay mù mịt không chịu thấu!", ông Tân nói. Ông Tân, quê ở Tịnh Khê, lên thành phố làm nghề thồ mía. Nhờ phát hiện ra mảnh rẫy ở giữa sông Trà, cuộc sống của gia đình ông giờ đây ổn định hơn. Mỗi năm một vụ đậu phụng, một vụ đậu xanh đủ nuôi sống con cái.
Bạn,
Báo SGTT cho biết, ngày 25.9.2010, Quảng Ngãi đã khởi công xây dựng đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc với mức vốn đầu tư trên 225 tỉ đồng. Mục đích "tiền khả thi" của dự án này tạo cảnh quan môi trường nhằm "giải cứu" sông Trà đoạn chảy ngang qua thành phố Quảng Ngãi bị sa mạc hoá. Tuy nhiên, các nhà khoa học và dư luận phản đối vì một dự án như vậy khó đem lại hiệu quả kinh tế, gây lãng phí. Dự án được chia làm hai giai đoạn, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2012, tuy nhiên, tiến độ của dự án rất chậm.
Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại miền Trung, trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, trừ ba tháng mùa mưa, sông Trà đoạn chảy qua thành phố Quảng Ngãi biến thành sa mạc, trơ đáy suốt thời gian còn lại trong năm. Buổi chiều đứng trên cầu Trà Khúc nhìn xuống sẽ thấy từng đoàn xe xúc, xe tải chở cát chạy giữa sông như một công trường. Những đứa trẻ thành phố, đá bóng và chơi trò trẻ con giữa dòng sông giãy chết. Báo SGTT ghi nhận hiện trạng này qua bản tin như sau.
Phóng viên đi bộ sang sông Trà Khúc ở đoạn gần khu dầu khí. Bãi cát mênh mông mọc đầy bói và mai dương. Xe khai thác cát chạy thành đường và những người dân làm rẫy phía Tịnh Hà tạo nên những lối mòn hoang vu chằng chịt. Những chú mỏ nhác lâu lâu nghe động rật bay lên. Lũ chuột cắm đầu cắm cổ chạy trối chết qua bãi cát mênh mông tìm nơi ẩn nấp. Dòng sông hẹp chỉ bằng con lạch cạn, nước không buồn chảy. Một cồn bói rộng mênh mông kéo từ cầu Trà Khúc đến cầu Trường Xuân trở thành nương rẫy của người dân huyện Sơn Tịnh.
Năm 1999, sau trận lũ lịch sử cồn bói này hình thành. Ba hộ dân ở đường Hai Bà Trưng (TP Quảng Ngãi) ra đây vỡ đất làm rẫy đậu xanh, đậu phụng và dưa hấu. Bây giờ có thêm gần 30 hộ dân phía Sơn Tịnh thiếu đất canh tác cũng qua khai hoang. Ông Nguyễn Tân, một trong những chủ hộ đầu tiên mở đất nói ban đầu họ trồng bói xuống mép bãi cát để tích tụ phù sa. Chỉ sau vài năm, cồn đất bồi thêm rất nhiều. Chim mỏ nhác, sơn ca, cu đất và chuột đồng sinh sôi vô kể. Chuột đồng to bằng con cheo phá hoại hoa màu kinh khủng. Những người làm rẫy diệt chuột bằng cách đem mèo ra thả rông nhưng chuột không thuyên giảm. Những chiếc lều canh rẫy dựng tạm đến tháng 8 (âm lịch) đem chôn dưới cát đến tháng 11 đào lên. "Không có lều không cách chi ở được. Nhất là tháng chạp, trên cồn cát bay mù mịt không chịu thấu!", ông Tân nói. Ông Tân, quê ở Tịnh Khê, lên thành phố làm nghề thồ mía. Nhờ phát hiện ra mảnh rẫy ở giữa sông Trà, cuộc sống của gia đình ông giờ đây ổn định hơn. Mỗi năm một vụ đậu phụng, một vụ đậu xanh đủ nuôi sống con cái.
Bạn,
Báo SGTT cho biết, ngày 25.9.2010, Quảng Ngãi đã khởi công xây dựng đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc với mức vốn đầu tư trên 225 tỉ đồng. Mục đích "tiền khả thi" của dự án này tạo cảnh quan môi trường nhằm "giải cứu" sông Trà đoạn chảy ngang qua thành phố Quảng Ngãi bị sa mạc hoá. Tuy nhiên, các nhà khoa học và dư luận phản đối vì một dự án như vậy khó đem lại hiệu quả kinh tế, gây lãng phí. Dự án được chia làm hai giai đoạn, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2012, tuy nhiên, tiến độ của dự án rất chậm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình