Theo báo Sài Gòn, tại miền Đông Nam phần, ở khu vực giáp ranh tỉnh Bình Dương và Sài Gòn có 1 xóm nghèo mà dân địa phương gọi là "xóm hôi thối". Kkhông biết cụm từ này xuất hiện từ khi nào, chắc có lẽ từ 10 năm nay khi khoảng hơn 20 người bắt đầu tụ lại khu Sóng Thần để làm nghề sơ chế phế liệu, là công đoạn phân loại và làm sạch phế liệu trước khi tái chế. Báo Bình Dương ghi nhận về cuộc mưu sinh này qua đoạn ký sự như sau.
Rời bỏ quê Thanh Hóa với những ngày đói no thất thường, chị Nguyễn Thị Huệ đến với nghề phân loại phế liệu này cũng đã 10 năm nay, sau khi làm đủ nghề từ giúp việc nhà cho đến đi thuốc lá lậu. Chị cho biết đến với nghề phế liệu một cách tình cờ: "Lúc vào miền Nam ở nhà trọ thì tôi thấy những người dân Hà Tây làm phế liệu. Họ mua bao nilon cũ về rồi dùng tay xé nhỏ ra. Chúng tôi cũng bắt chước đi mua phế liệu, mua từ bao cát, sắt, đồng...", chị Huệ thao thao kể về các công đoạn sơ chế phế liệu một cách rành mạch, như thể cái nghề này đã ăn vào máu của mình. Chị cho biết, trước khi phế liệu được mang đi tái chế nó phải qua nhiều công đoạn. Phế liệu sau khi mua về phải được phân loại như kiếng (PP), xốp (HD) hay dẻo (PE). Sau đó các sản phẩm này được giặt rửa, bằm nhỏ và đem phơi trước khi đóng thành từng khối để tái chế thành sản phẩm sử dụng hàng ngày. Các công đoạn này nghe qua thật đơn giản nếu máy móc có thể làm thay con người. Thế nhưng, không phải cơ sở sơ chế phế liệu nào cũng có điều kiện sử dụng máy móc và "xóm hôi thối" cũng vậy.
Khi chưa có điều kiện mua máy, chưa mướn được bãi hay không có số lượng hàng nhiều thì phải giặt bằng tay và giặt như vậy cực lắm! Giặt tay còn mệt hơn bằm phế liệu bởi vì phải xé bao nilon cho vuông góc để bỏ vô thùng giặt". Mỗi ngày tại "xóm hôi thối", gần 20 con người ướt sượt phơi đầu trần đứng giẫm đạp trong thùng phuy như những con rối nước để "giặt" phế liệu. "Tôi phải ngâm xà phòng vào thùng phuy, bỏ bao vào và trèo vào thùng phuy đạp cho ra hết những chất dơ còn bám trong phế liệu hay các bao nilon thì bao mới trắng và sạch. Còn nếu chỉ rửa sơ thì mặc dù nhìn bao trắng nhưng khi phơi lên sẽ có ố vàng và khi nấu thành hạt nhựa lại không đẹp...". Chị Nguyễn Thị Hoa, em gái chị Huệ tiếp lời.
20 chiếc thùng phuy chứa thứ nước đen ngòm là hỗn hợp của mồ hôi, của xà phòng, của đất cát và các chất dơ từ các phế liệu. Thứ hỗn hợp lợn cợn hôi thối ấy luôn ngập quá nửa người trong thùng phuy. Nghĩ đến cảnh những người này phải ngâm mình trong thứ nước ấy từ sáng đến chiều mỗi ngày mà rợn người. Chị Hoa cho biết, mỗi ngày thứ nước này văng vào miệng là bình thường vì hai chân làm việc nhiều quá đến nỗi mất cảm giác và quên rằng mình đang giặt phế liệu.
Báo Bình Dương mô tả rằng công việc cực nhọc, đòi hỏi sự dẻo dai và không ngại mưa nắng vì mỗi ngày ngoài giặt phế liệu, họ còn phải phơi khô và đóng khối các sản phẩm. Do hoàn cảnh nghèo khó, đa phần những người bám trụ tại đây là dân trôi dạt tứ xứ. Nơi đây là "xưởng" làm việc và cũng là nhà của những người này.
Rời bỏ quê Thanh Hóa với những ngày đói no thất thường, chị Nguyễn Thị Huệ đến với nghề phân loại phế liệu này cũng đã 10 năm nay, sau khi làm đủ nghề từ giúp việc nhà cho đến đi thuốc lá lậu. Chị cho biết đến với nghề phế liệu một cách tình cờ: "Lúc vào miền Nam ở nhà trọ thì tôi thấy những người dân Hà Tây làm phế liệu. Họ mua bao nilon cũ về rồi dùng tay xé nhỏ ra. Chúng tôi cũng bắt chước đi mua phế liệu, mua từ bao cát, sắt, đồng...", chị Huệ thao thao kể về các công đoạn sơ chế phế liệu một cách rành mạch, như thể cái nghề này đã ăn vào máu của mình. Chị cho biết, trước khi phế liệu được mang đi tái chế nó phải qua nhiều công đoạn. Phế liệu sau khi mua về phải được phân loại như kiếng (PP), xốp (HD) hay dẻo (PE). Sau đó các sản phẩm này được giặt rửa, bằm nhỏ và đem phơi trước khi đóng thành từng khối để tái chế thành sản phẩm sử dụng hàng ngày. Các công đoạn này nghe qua thật đơn giản nếu máy móc có thể làm thay con người. Thế nhưng, không phải cơ sở sơ chế phế liệu nào cũng có điều kiện sử dụng máy móc và "xóm hôi thối" cũng vậy.
Khi chưa có điều kiện mua máy, chưa mướn được bãi hay không có số lượng hàng nhiều thì phải giặt bằng tay và giặt như vậy cực lắm! Giặt tay còn mệt hơn bằm phế liệu bởi vì phải xé bao nilon cho vuông góc để bỏ vô thùng giặt". Mỗi ngày tại "xóm hôi thối", gần 20 con người ướt sượt phơi đầu trần đứng giẫm đạp trong thùng phuy như những con rối nước để "giặt" phế liệu. "Tôi phải ngâm xà phòng vào thùng phuy, bỏ bao vào và trèo vào thùng phuy đạp cho ra hết những chất dơ còn bám trong phế liệu hay các bao nilon thì bao mới trắng và sạch. Còn nếu chỉ rửa sơ thì mặc dù nhìn bao trắng nhưng khi phơi lên sẽ có ố vàng và khi nấu thành hạt nhựa lại không đẹp...". Chị Nguyễn Thị Hoa, em gái chị Huệ tiếp lời.
20 chiếc thùng phuy chứa thứ nước đen ngòm là hỗn hợp của mồ hôi, của xà phòng, của đất cát và các chất dơ từ các phế liệu. Thứ hỗn hợp lợn cợn hôi thối ấy luôn ngập quá nửa người trong thùng phuy. Nghĩ đến cảnh những người này phải ngâm mình trong thứ nước ấy từ sáng đến chiều mỗi ngày mà rợn người. Chị Hoa cho biết, mỗi ngày thứ nước này văng vào miệng là bình thường vì hai chân làm việc nhiều quá đến nỗi mất cảm giác và quên rằng mình đang giặt phế liệu.
Báo Bình Dương mô tả rằng công việc cực nhọc, đòi hỏi sự dẻo dai và không ngại mưa nắng vì mỗi ngày ngoài giặt phế liệu, họ còn phải phơi khô và đóng khối các sản phẩm. Do hoàn cảnh nghèo khó, đa phần những người bám trụ tại đây là dân trôi dạt tứ xứ. Nơi đây là "xưởng" làm việc và cũng là nhà của những người này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình