Bạn thân
Chuyện nghe như lạ, nhưng lại xảy ra ở thủ đô Hà Nội: sách chôm, nghĩa là đạo sách, nhưng vẫn trúng giải cấp quôc gia. Thuê người dịch 16 chương sách, ghi tên mình là tác giả, thế rồi trúng giải cấp quốc gia.
Báo Lao Động qua bài viết nhan đề “Đạo sách nhưng vẫn trúng giải” kể về câu chuyện mô tả là:
“Gần đây dư luận trong giới nhiếp ảnh, đa phần là Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh VN, trong đó có nhiều vị lão thành thuộc thế hệ “cây đa-cây đề” bức xúc về một giải thưởng được trao cho “công trình lí luận phê bình”, cuốn “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” của tác giả Trần Mạnh Thường được trao giải B, bị khui ra là đạo văn.”
Câu chuyện khởi sự từ năm 1999, theo lời tác giả Khánh Duy trên báo Lao Động, khi ghi lời “nhà nhiếp ảnh Chu Chí Thành, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN để tìm hiểu về đường đi của cuốn sách “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” của tác giả Trần Mạnh Thường.”
Sách này được NXB văn hóa Thông tin ấn hành năm 1999 đã có vấn đề. Lúc đó, “có lẽ đây là cuốn sách bằng tiếng Việt đầu tiên về đề tài này, số lượng phát hành 1000 cuốn. Cuốn sách dày 520 trang, có 16 chương kèm với 96 ảnh minh họa của các tác giả nước ngoài và 4 ảnh của VN... Trang sau cùng cuốn sách ghi Biên tập: Mạnh Thường- Lê Phức. Chịu trách nhiệm XB: Quang Huy. Biên tập Trần Long. Vẽ bìa: Vũ Anh Chương. Sửa bản in: Thanh Hà, nhưng khi phát hành thì mặt in này đã bị nửa trang giấy dán đè lên, coi như xóa bỏ chức trách của những người trong NXB nơi ông Thường công tác. (Ông Trần Mạnh Thường lúc đó đang là Biên tập viên Nhà XB Văn hóa).
Ban đầu người ta ngỡ là sai sót do lỗi sắp chữ. Nhưng sau mới biết, các anh chị em trong NXB yêu cầu bỏ tên mình để khỏi phiền toái, vì có người thấy nghi nghi… Ở thời điểm này thị trường sách VN chưa thấy xuất hiện đầu sách bản gốc tiếng Anh và bản dịch tiếng Đức về “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” của Beaumont Newhall nên không rõ gốc tích. Vậy là lần thứ nhất ông Thường đã “úm” được NXB của mình. Sau đó một năm sau, năm 2000, tác giả mang cuốn sách đến Hội NSNAVN xin tài trợ và đã được Hội đồng của Hội duyệt tài trợ.
Khi ông Mạnh Thường nhận được tiền tài trợ của Hội NS- NA-VN, một thời gian sau có người phát hiện, cuốn “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” do Mạnh Thường đứng tên tác giả không phải do ông viết mà đây là sách dịch thuật (ông đã thuê dịch) từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt. Nhưng sự việc đã rồi, tiền tài trợ ông đã bỏ túi, vì vậy anh em trong Hội bỏ qua không muốn làm rùm beng, Như vậy ông Mạnh Thường lại trót lọt lần thứ hai.”
Và 10 năm sau, sách in lại, và trao giải B năm 2011 cho “tác phẩm biên soạn nghiên cứu” -- tác giả Khánh Duy kể, “Tác giả Trần Mạnh Thường đã bê cả 16 chương của cuốn “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” bằng tiếng nước ngoài sang tiếng Việt, bỏ tên tác giả để thay tên mình trên đầu bìa sách. Đây là việc làm đã vi phạm bản quyền tác giả.”
Cũng không phải ông Thường dịch, mà là thuê người khác dịch. Chuyện nghe thoạt lạ, nhưng đã thấy quen rồi. Phải không bạn.
Chuyện nghe như lạ, nhưng lại xảy ra ở thủ đô Hà Nội: sách chôm, nghĩa là đạo sách, nhưng vẫn trúng giải cấp quôc gia. Thuê người dịch 16 chương sách, ghi tên mình là tác giả, thế rồi trúng giải cấp quốc gia.
Báo Lao Động qua bài viết nhan đề “Đạo sách nhưng vẫn trúng giải” kể về câu chuyện mô tả là:
“Gần đây dư luận trong giới nhiếp ảnh, đa phần là Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh VN, trong đó có nhiều vị lão thành thuộc thế hệ “cây đa-cây đề” bức xúc về một giải thưởng được trao cho “công trình lí luận phê bình”, cuốn “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” của tác giả Trần Mạnh Thường được trao giải B, bị khui ra là đạo văn.”
Câu chuyện khởi sự từ năm 1999, theo lời tác giả Khánh Duy trên báo Lao Động, khi ghi lời “nhà nhiếp ảnh Chu Chí Thành, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN để tìm hiểu về đường đi của cuốn sách “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” của tác giả Trần Mạnh Thường.”
Sách này được NXB văn hóa Thông tin ấn hành năm 1999 đã có vấn đề. Lúc đó, “có lẽ đây là cuốn sách bằng tiếng Việt đầu tiên về đề tài này, số lượng phát hành 1000 cuốn. Cuốn sách dày 520 trang, có 16 chương kèm với 96 ảnh minh họa của các tác giả nước ngoài và 4 ảnh của VN... Trang sau cùng cuốn sách ghi Biên tập: Mạnh Thường- Lê Phức. Chịu trách nhiệm XB: Quang Huy. Biên tập Trần Long. Vẽ bìa: Vũ Anh Chương. Sửa bản in: Thanh Hà, nhưng khi phát hành thì mặt in này đã bị nửa trang giấy dán đè lên, coi như xóa bỏ chức trách của những người trong NXB nơi ông Thường công tác. (Ông Trần Mạnh Thường lúc đó đang là Biên tập viên Nhà XB Văn hóa).
Ban đầu người ta ngỡ là sai sót do lỗi sắp chữ. Nhưng sau mới biết, các anh chị em trong NXB yêu cầu bỏ tên mình để khỏi phiền toái, vì có người thấy nghi nghi… Ở thời điểm này thị trường sách VN chưa thấy xuất hiện đầu sách bản gốc tiếng Anh và bản dịch tiếng Đức về “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” của Beaumont Newhall nên không rõ gốc tích. Vậy là lần thứ nhất ông Thường đã “úm” được NXB của mình. Sau đó một năm sau, năm 2000, tác giả mang cuốn sách đến Hội NSNAVN xin tài trợ và đã được Hội đồng của Hội duyệt tài trợ.
Khi ông Mạnh Thường nhận được tiền tài trợ của Hội NS- NA-VN, một thời gian sau có người phát hiện, cuốn “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” do Mạnh Thường đứng tên tác giả không phải do ông viết mà đây là sách dịch thuật (ông đã thuê dịch) từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt. Nhưng sự việc đã rồi, tiền tài trợ ông đã bỏ túi, vì vậy anh em trong Hội bỏ qua không muốn làm rùm beng, Như vậy ông Mạnh Thường lại trót lọt lần thứ hai.”
Và 10 năm sau, sách in lại, và trao giải B năm 2011 cho “tác phẩm biên soạn nghiên cứu” -- tác giả Khánh Duy kể, “Tác giả Trần Mạnh Thường đã bê cả 16 chương của cuốn “Lịch sử nhiếp ảnh thế giới” bằng tiếng nước ngoài sang tiếng Việt, bỏ tên tác giả để thay tên mình trên đầu bìa sách. Đây là việc làm đã vi phạm bản quyền tác giả.”
Cũng không phải ông Thường dịch, mà là thuê người khác dịch. Chuyện nghe thoạt lạ, nhưng đã thấy quen rồi. Phải không bạn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình