Hôm nay,  

Nói Dối vì Khoa Học?

23/05/201200:00:00(Xem: 10334)
Bạn thân,
Đó là những chuyện lạ nhất trần gian này, nhưng lại đang xảy ra tại Việt Nam.

Bản tin trên Báo Kiến Thức, tức là thông tấn Bee, hôm 18/5/2012 có một tựa đề, mới đọc là giựt mình: “Nhà khoa học buộc phải nói dối, bịa...”

Không, không phải chuyện thời Trung Cổ. Xưa rồi, thời thế kỷ 17, nhà khoa học Galileo bị giam suốt đời chỉ vì dám nói rằng địa cầu xoay quanh mặt trời, một hiện tượng vật lý bị diễn giiả là trái nghịch với Kinh Thánh.

Chuyện bây giờ khác, bây giờ là Hà Nội.

Đơn giản bởi vì, theo báo này giải thích: “Cơ chế tài chính rắc rối, nhiều thủ tục rườm rà, tiền ít mà đầu tư dàn trải… khiến các nhà khoa học buộc phải nói dối, phải bịa ra các chứng từ cho hợp lý mà không thể chuyên tâm vào nghiên cứu. Tiền cho khoa học lại chi cho làm đường, xây trường...”

Mà không phải người đời thường nói. Đây là lời của ông Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng trong buổi gặp gỡ báo chí thông tin về việc xây dựng Đề án “Phát triển KHCN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” hôm 18/5/2012.

Theo lời ông Tùng được bản tin ghi lại:

“...Thứ trưởng Trần Văn Tùng chia sẻ: Theo phàn nàn của rất nhiều nhà khoa học thì sự phức tạp, rối rắm của cơ chế tài chính hiện nay khiến họ buộc phải nói dối. Để hợp thức hóa các chứng từ cho một đề tài nghiên cứu thì họ buộc phải bịa ra các chuyên đề.

Có những đề tài khoa học có đến hàng trăm chuyên đề. Trong khi đó trên thực tế thì chỉ cần khoảng hơn chục chuyên đề là giải quyết được.

Cơ chế tài chính quá chặt chẽ nhưng lại nảy sinh những khó khăn khiến các nhà khoa học ngại nghiên cứu, ngại làm đề tài. Chỉ lo chuyện làm thế nào để hợp thức hóa các chứng từ cũng đã mệt lắm rồi.

“Các nhà khoa học kêu nhiều lắm. Kêu về cơ chế. Nhiều khi đi họp 1 buổi mà phải ký đến 2-3 chứng từ mới được 100 ngàn đồng. Nếu không nói dối, không bịa ra các chuyên đề thì không thể được quyết toán...” (hết trích)

Nói chuyện này cho cả thế giới, chắc là các khoa học gia cười mệt nghỉ. Bill Gates, Steve Jobs chắc chắn là chào thua. Chỉ có thể cảm thông được, là từ các khoa học gia ở Cuba, Bắc Hàn thôi.

Có những di sản văn hóa mang theo những mảng hồn dân tộc, mà chúng ta khi nhớ tới vẫn luôn luôn cảm động, vì đó là một phần lịch sử mở nước, dựng nước của ông bà mình.
Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.