Bạn thân,
Có một ca khúc dân gian ngợi ca nhan sắc phụ nữ Việt Nam, trong đó nói rằng “Em xinh là xinh như cây lúa” -- nghe hoài điệu lý này, chúng ta tự nhiên không thắc mắc.
Nhưng mới đây, đọc một đoản văn trên tờ Tia Sáng, mình mới thấy ông bà mình xài chữ tuyệt vời, tỏ tình kín đaó.
Bài viết này ký tên tác giả Hoàng Hồng-Minh, đăng ở Tia Sáng hôm 6/6/2012, nhan đề là “Kín đáo học Á Đông,” như sau:
“Nghe xong bài đàn ngũ âm, ông Pháp Đàn nhích lại gần “dám hỏi Cụ Hinh, tên bài hát này là gì ạ?”.
- Là “Em xinh là xinh như cây lúa” ạ.
Ông Pháp Đàn càng rụt rè. Cái cổ của ông ngắn hẳn lại.
Hồi lâu, sau khi tự chiến thắng được sự rụt rè bình phương của mình, ông cất tiếng.
- “Cụ Hinh ạ, em xinh thì tôi hiểu. Nhưng xinh như cây lúa, thì chịu, quả là khó quá ạ.”
- “Thế ông tưởng tôi hiểu nó đấy à?”
- “Chết, thế thì nó là cái gì ạ?”
- “Cái đó gọi chung là kín đáo học Á Đông, ông Pháp Đàn ạ.”....”
Tuyệt vời là thế, ngay cả lời bình trong bài của nhà văn Hoàng Hồng-Minh cũng là những gì rất mực bí ẩn Đông Phương: “kín đáo học Á Đông” cũng khó hiểu như “Em xinh là xinh như cây lúa.”
Có phải đây là Thiền Tông với những ẩn nghĩa? Sao lại xinh như cây lúa nhỉ?
Chúng ta có thể không hiểu hết ẩn nghĩa các ca khúc của ông bà mình, nhưng hẳn là lờ mờ cảm nhận rằng thế gian này -- cả em và cả cây lúa -- đều xinh như mộng, nghĩa là trần gian hiếm thấy.
Chắc chắn là, các ngôn ngữ thơ mộng đó của các nhạc sĩ dân gian Việt Nam không rõ nghĩa minh bạch như những câu nói của nữ hoàng nôị y Ngọc Trinh, khi cô nói những câu như:
- Điều giỏi nhất của tôi là ngoan...
- Không có tiền thì cạp đất mà ăn...
Trời ạ, cây lúa đâu có biết nói đâu, sao mà lại tuyệt vời dưới mắt các nghệ sĩ dân ca Việt từ nhiều thế kỷ xa xưa?
Có một ca khúc dân gian ngợi ca nhan sắc phụ nữ Việt Nam, trong đó nói rằng “Em xinh là xinh như cây lúa” -- nghe hoài điệu lý này, chúng ta tự nhiên không thắc mắc.
Nhưng mới đây, đọc một đoản văn trên tờ Tia Sáng, mình mới thấy ông bà mình xài chữ tuyệt vời, tỏ tình kín đaó.
Bài viết này ký tên tác giả Hoàng Hồng-Minh, đăng ở Tia Sáng hôm 6/6/2012, nhan đề là “Kín đáo học Á Đông,” như sau:
“Nghe xong bài đàn ngũ âm, ông Pháp Đàn nhích lại gần “dám hỏi Cụ Hinh, tên bài hát này là gì ạ?”.
- Là “Em xinh là xinh như cây lúa” ạ.
Ông Pháp Đàn càng rụt rè. Cái cổ của ông ngắn hẳn lại.
Hồi lâu, sau khi tự chiến thắng được sự rụt rè bình phương của mình, ông cất tiếng.
- “Cụ Hinh ạ, em xinh thì tôi hiểu. Nhưng xinh như cây lúa, thì chịu, quả là khó quá ạ.”
- “Thế ông tưởng tôi hiểu nó đấy à?”
- “Chết, thế thì nó là cái gì ạ?”
- “Cái đó gọi chung là kín đáo học Á Đông, ông Pháp Đàn ạ.”....”
Tuyệt vời là thế, ngay cả lời bình trong bài của nhà văn Hoàng Hồng-Minh cũng là những gì rất mực bí ẩn Đông Phương: “kín đáo học Á Đông” cũng khó hiểu như “Em xinh là xinh như cây lúa.”
Có phải đây là Thiền Tông với những ẩn nghĩa? Sao lại xinh như cây lúa nhỉ?
Chúng ta có thể không hiểu hết ẩn nghĩa các ca khúc của ông bà mình, nhưng hẳn là lờ mờ cảm nhận rằng thế gian này -- cả em và cả cây lúa -- đều xinh như mộng, nghĩa là trần gian hiếm thấy.
Chắc chắn là, các ngôn ngữ thơ mộng đó của các nhạc sĩ dân gian Việt Nam không rõ nghĩa minh bạch như những câu nói của nữ hoàng nôị y Ngọc Trinh, khi cô nói những câu như:
- Điều giỏi nhất của tôi là ngoan...
- Không có tiền thì cạp đất mà ăn...
Trời ạ, cây lúa đâu có biết nói đâu, sao mà lại tuyệt vời dưới mắt các nghệ sĩ dân ca Việt từ nhiều thế kỷ xa xưa?
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình