Bạn thân,
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
Đúng ra không phải là xấu... Vì nói ngọng đối với dân địa phương một số vùng lại là chuyện tự nhiên. Nhưng phải có cách để giảm thiểu hoặc kết thúc tình hình nói ngọng chứ... Vậy thì làm cách nào?
Một vị Phó Giáo Sư Tiến Sĩ đã đề nghị rằng phải kết thúc nói ngọng bằng áp lực cộng đồng và xã hội.
Nghĩa là, nói ngắn gọn: phải lấy sức toàn dân để kết thúc nói ngọng.
Nếu diễn giải cho có hình ảnh cụ thể, nghĩa là, khi vua Lạc Long Quân và bà Âu Cơ thấy có đứa con nào nói ngọng, thì cả ba mẹ và 99 đứa con phải toàn lực giúp đứa con kia nói lại cho đúng... Bởi vì, không còn cách nào tuyệt vời hơn nữa.
Bài trên báo Kiến Thức có một tựa đề -- “Lói” ngọng đâu có xấu -- có ghi cuộc phỏng vấn vị chuyên gia ngữ học vừa nêu. Báo Kiến Thức viết, trích:
"Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…
Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...
Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.
Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…
Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?
Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.
Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm... (...)
Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.
Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.
Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.
Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...” (hết trích)
Đúng vậy. Có thể, may ra, khi cả làng xúm lại, nói cho chính xác, thì dần dần tật nói ngọng sẽ giảm, và lâu dài sẽ kết thúc.
May ra, giời ạ. Ủa, hình như mình vừa nói ngọng? Không phải đâu, hình như chữ "giời" đó chỉ là phương ngữ thôi. Tớ lại nhức đầu rồi. Thôi nhường lời cho các nhà ngữ học vậy.
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
Đúng ra không phải là xấu... Vì nói ngọng đối với dân địa phương một số vùng lại là chuyện tự nhiên. Nhưng phải có cách để giảm thiểu hoặc kết thúc tình hình nói ngọng chứ... Vậy thì làm cách nào?
Một vị Phó Giáo Sư Tiến Sĩ đã đề nghị rằng phải kết thúc nói ngọng bằng áp lực cộng đồng và xã hội.
Nghĩa là, nói ngắn gọn: phải lấy sức toàn dân để kết thúc nói ngọng.
Nếu diễn giải cho có hình ảnh cụ thể, nghĩa là, khi vua Lạc Long Quân và bà Âu Cơ thấy có đứa con nào nói ngọng, thì cả ba mẹ và 99 đứa con phải toàn lực giúp đứa con kia nói lại cho đúng... Bởi vì, không còn cách nào tuyệt vời hơn nữa.
Bài trên báo Kiến Thức có một tựa đề -- “Lói” ngọng đâu có xấu -- có ghi cuộc phỏng vấn vị chuyên gia ngữ học vừa nêu. Báo Kiến Thức viết, trích:
"Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…
Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...
Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.
Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…
Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?
Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.
Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm... (...)
Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.
Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.
Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.
Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...” (hết trích)
Đúng vậy. Có thể, may ra, khi cả làng xúm lại, nói cho chính xác, thì dần dần tật nói ngọng sẽ giảm, và lâu dài sẽ kết thúc.
May ra, giời ạ. Ủa, hình như mình vừa nói ngọng? Không phải đâu, hình như chữ "giời" đó chỉ là phương ngữ thôi. Tớ lại nhức đầu rồi. Thôi nhường lời cho các nhà ngữ học vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình