Hôm nay,  

Dân Ca VN Thế Kỷ 21

17/07/201200:00:00(Xem: 8181)
Bạn thân,
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.

Hãy hình dung về một cơ nguy bắt đầu ló dạng, rằng chỉ vài năm nữa, dân ca Việt Nam sẽ bị xóa sổ. Và rồi thêm nhiều năm nữa, dân ca VN có thể sẽ là những điệu hát từ Đại Hàn, Nhật Bản du nhập vào. Đó là chuư kể, những điệu dân ca từ Trung Quốc sẽ tràn sang phương Nam.

Thực tế là, không mấy ai sống nổi bằng nghề hát dân ca. Kể cả việc nghiên cứu dân ca, bây giờ còn chủ yếu là các nghệ sĩ liên hệ, hay các học giả trong các viện nghiên cứu.

Nếu dân tộc bị xóa sổ dân ca, hãy hình dung những gì sẽ thay thế trong một đại hội âm nhạc thế giới tương lai... Và hãy hình dung thế hệ con cháu ra sao, khi hát ru con bằng điệu nhạc Đài Loan. Tuy nhiên, có thể có một mô hình gìn giữ dân ca bằng cách dạy cho trẻ em.

Báo Văn Hóa Nghệ An qua bài viết nhan đề “Nhận diện “chỗ đứng” của dân ca trong đời sống hôm nay” của nhà nghiên cứu nghệ thuật Mai Hồ Minh nêu ra như sau:

“Nếu được dùng hình ảnh về thực trạng dân ca hiện nay thì có thể nói, dân ca vẫn tồn tại như những hòn than còn ủ lửa trong mỗi căn bếp nhỏ của nhiều gia đình xứ Nghệ. Với nhiều địa phương đã thành lập được CLB đàn hát dân ca cũng có thể quan niệm dân ca vẫn còn tồn tại dù chỉ trong phạm vi cộng đồng nhỏ hẹp. Điều quan trọng là lớp trẻ hiện nay có yêu thích dân ca xứ Nghệ nữa hay không? Qua một cuộc khảo sát “mi ni” của chúng tôi tại một lớp học (khoảng hơn 20 em học sinh lớp 12 trường THPT) thì hầu hết đều bày tỏ niềm yêu thích dân ca, xem dân ca là món ăn tinh thần mang đậm bản sắc quê hương. Có dịp trò chuyện với thầy Nguyễn Đức An, Phó Hiệu trưởng trường THPT Phạm Hồng Thái, Hưng Nguyên, được biết: Trường THPT Phạm Hồng Thái nhiều năm qua đã có thành tích khá trong việc đưa dân ca vào trường học, qua hai kỳ tham gia hội thi hát dân ca trong trường học đã đạt hai giải A cấp tỉnh. Thầy An cũng cho biết thêm, nhiều giáo viên và học sinh của trường có năng khiếu về hát dân ca nhưng khó khăn hiện nay là khâu truyền dạy cho lớp sau, thời gian tập luyện hạn chế, việc tổ chức dạy và tham gia hội diễn rất khó...

...Nhìn chung, có thể nói là chưa phải mọi người hoàn toàn “quay lưng” với dân ca, dân ca vẫn còn chỗ đứng trong đời sống văn hóa, thẩm mỹ của cộng đồng. Nhưng vì sao việc phục hồi dân ca vẫn hết sức khó khăn? Nhưng, nếu chỉ có yêu thích dân ca mà không có người biết hát dân ca, không có sinh hoạt dân ca thì cũng có thể xem như không tồn tại. Dù quan niệm dân ca còn tồn tại ở cộng đồng theo nhiều dạng và mức độ nhất định nhưng không tạo được phong trào, không phục hồi được môi trường diễn xướng thì dân ca vẫn đứng trước nguy cơ mai một...”

Thế đấy... nguy cơ mai một là có thực. Tuy nhiên, mô hình đang áp dụng ở “Trường THPT Phạm Hồng Thái nhiều năm qua đã có thành tích khá trong việc đưa dân ca vào trường học...” có thể áp dụng cho toàn quốc hay không? Hay là để sau này cả nước hát ru con bằng điệu Hồ Quảng của TQ?

Gần đây ở thị trấn An Thạnh, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương, có một thầy lang có biệt danh là "Ba xe tăng" nổi tiếng với một cách chữa bệnh mới "đau đâu chích đó". Không chỉ người dân ở Bình Dương mà các tỉnh thành lân cận cũng đổ xô đến chữa trị. Để được thầy khám, người bệnh phải đến lấy số thứ tự từ 4, 5 giờ sáng mới may sao có thể khám được trong ngày.
Theo ghi nhận của báo quốc nội, trên địa bàn thành phố Sài Gòn, tại các khu vực quanh các trường đại học, cao đẳng, ký túc xá sinh viên, có rất nhiều quán ăn sinh viên. Đa số các quán đều ẩm thấp và tạm bợ, chỉ đủ chỗ kê chiếc tủ kính bày các món ăn, 5-7 chiếc bàn. Còn lại là gian bếp nhỏ hẹp, phòng vệ sinh hôi hám: rửa rau, rửa chén... tất cả đều diễn ra trong ấy..
Tại tỉnh Vĩnh Long, miền Tây Nam phần, có 1 làng nổi tiếng về nghề đan cần xé. Không ai biết được làng nghề này có từ bao giờ vì nó đã có mặt ở Vĩnh Long này từ hồi xưa lắm. Còn theo các cụ cao niên kể lại thì tổ tiên là người Hoa, di cư từ vùng Quảng Ngãi vào Vĩnh Long lập nghiệp thuở xa xưa, rồi lập làng và sinh sống bằng cái nghề đã mang theo từ Trung Hoa sang.
Tại nhiều làng quê ở miền Trung, cuộc hành trình nuôi con ăn học của những gia đình nghèo vô cùng gian nan. Có những người mẹ lo tương lai cho con bằng củ sắn, củ khoai, bằng những ngày tháng nắng mưa vuốt mặt, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời... vậy mà không hề than nghèo kể khổ. Phóng viên báo Tuổi Trẻ đã ghi lại câu chuyện về những hy sinh của 2 người mẹ nghèo ở vùng quê Quảng Nam qua đoạn ký sự như sau.
Theo báo quốc nội, trên địa bàn thành phố Sài Gòn, có nhiều trường học đang phải "sống chung" với những khu chợ với đủ thứ hỗn tạp. Tiếng kỳ kèo chửi bới, tiếng chửi thề văng tục rồi cảnh sình lầy, mùi tanh tưởi đặc trưng của chợ cứ đeo bám học sinh từ đường tới trường vào đến lớp học. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận thực trạng này như sau.
Năm học mới của các trường trung, tiểu học tại VN đã bắt đầu từ thượng tuần tháng 9, trong khi bao trẻ em tung tăng cắp sách đến trường, tại nhiều địa phương, có không ít trẻ em vứt bỏ sách vở, lao vào cuộc mưu sinh. Tại miền Tây Nam phần, trên ruộng đồng, ngoài vùng lũ, hình ảnh những em bé lam lũ, nhếch nhác suốt ngày tất bật việc áo cơm không phải khó tìm.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, tại Sài Gòn, những thông tin về việc bỏ kỳ thi tốt nghiệp tiểu học, rồi lại tiếp tục bỏ kỳ thi tốt nghiệp trung học cơ sở (lớp 9) trong niên khóa 2005-2006 đã khiến nhiều phụ huynh học sinh hân hoan khi nghĩ tới viễn cảnh con mình sẽ được học tập nhẹ nhàng hơn. Nhưng chỉ mới qua vài tuần nhập học, không ít người đã phải kêu trời với yêu cầu học thêm, học hai buổi/ngày của nhà trường.
Theo báo quốc nội, cùng với cơn sốt phim ảnh và thời trang Nam Hàn thâm nhập vào Việt Nam, ngày càng có nhiều thanh niên, thanh nữ theo học các lớp dạy tiếng thích ngôn ngữ xứ Hàn. Phóng viên báo Korea Herald cũng đã nhìn nhận về trào lưu này và đánh giá về sự hạn chế của hoạt động quảng bá tiếng Hàn của các cơ quan chức năng Nam Hàn. Báo Giáo Dục &Thời Đại ghi nhận về trào lưu này như sau.
Trên địa bàn thành phố Sài Gòn, chợ đầu mối Chánh Hưng là nơi cung cấp một lượng thủy hải sản cho cả thành phốvà các tỉnh lân cận, mỗi ngày đưa ra thị trường từ 300 đến 400 tấn cá các loại. Hai tháng trở lại đây xuất hiện một số thanh thiếu niên chuyên trộm cắp, cướp giựt cá của những người lấy mối tại chợ, gây ra tâm lý lo sợ cho một bộ phận tiểu thương.
Theo báo quốc nội, tại Vũng Tàu, dọc theo các con đường của trung tâm thành trong phố, những hàng quán đề biển "Cơm bình dân"mà mọi người thường hay gọi bằng một cái tên khác là cơm bụi, mọc lên ngày một nhiều. Những quán cơm này đã trở thành chỗ thân quen của nhiều người, nhất là với những người sống xa gia đình. Tuy chưa thể thay thế bữa cơm gia đình, nhưng "cơm bụi" đã giúp những người bận rộn, những người xa gia đình một bữa cơm nóng sốt sau những giờ lao động mệt mỏi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.