Hôm nay,  

Dân Ca VN Thế Kỷ 21

17/07/201200:00:00(Xem: 8238)
Bạn thân,
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.

Hãy hình dung về một cơ nguy bắt đầu ló dạng, rằng chỉ vài năm nữa, dân ca Việt Nam sẽ bị xóa sổ. Và rồi thêm nhiều năm nữa, dân ca VN có thể sẽ là những điệu hát từ Đại Hàn, Nhật Bản du nhập vào. Đó là chuư kể, những điệu dân ca từ Trung Quốc sẽ tràn sang phương Nam.

Thực tế là, không mấy ai sống nổi bằng nghề hát dân ca. Kể cả việc nghiên cứu dân ca, bây giờ còn chủ yếu là các nghệ sĩ liên hệ, hay các học giả trong các viện nghiên cứu.

Nếu dân tộc bị xóa sổ dân ca, hãy hình dung những gì sẽ thay thế trong một đại hội âm nhạc thế giới tương lai... Và hãy hình dung thế hệ con cháu ra sao, khi hát ru con bằng điệu nhạc Đài Loan. Tuy nhiên, có thể có một mô hình gìn giữ dân ca bằng cách dạy cho trẻ em.

Báo Văn Hóa Nghệ An qua bài viết nhan đề “Nhận diện “chỗ đứng” của dân ca trong đời sống hôm nay” của nhà nghiên cứu nghệ thuật Mai Hồ Minh nêu ra như sau:

“Nếu được dùng hình ảnh về thực trạng dân ca hiện nay thì có thể nói, dân ca vẫn tồn tại như những hòn than còn ủ lửa trong mỗi căn bếp nhỏ của nhiều gia đình xứ Nghệ. Với nhiều địa phương đã thành lập được CLB đàn hát dân ca cũng có thể quan niệm dân ca vẫn còn tồn tại dù chỉ trong phạm vi cộng đồng nhỏ hẹp. Điều quan trọng là lớp trẻ hiện nay có yêu thích dân ca xứ Nghệ nữa hay không? Qua một cuộc khảo sát “mi ni” của chúng tôi tại một lớp học (khoảng hơn 20 em học sinh lớp 12 trường THPT) thì hầu hết đều bày tỏ niềm yêu thích dân ca, xem dân ca là món ăn tinh thần mang đậm bản sắc quê hương. Có dịp trò chuyện với thầy Nguyễn Đức An, Phó Hiệu trưởng trường THPT Phạm Hồng Thái, Hưng Nguyên, được biết: Trường THPT Phạm Hồng Thái nhiều năm qua đã có thành tích khá trong việc đưa dân ca vào trường học, qua hai kỳ tham gia hội thi hát dân ca trong trường học đã đạt hai giải A cấp tỉnh. Thầy An cũng cho biết thêm, nhiều giáo viên và học sinh của trường có năng khiếu về hát dân ca nhưng khó khăn hiện nay là khâu truyền dạy cho lớp sau, thời gian tập luyện hạn chế, việc tổ chức dạy và tham gia hội diễn rất khó...

...Nhìn chung, có thể nói là chưa phải mọi người hoàn toàn “quay lưng” với dân ca, dân ca vẫn còn chỗ đứng trong đời sống văn hóa, thẩm mỹ của cộng đồng. Nhưng vì sao việc phục hồi dân ca vẫn hết sức khó khăn? Nhưng, nếu chỉ có yêu thích dân ca mà không có người biết hát dân ca, không có sinh hoạt dân ca thì cũng có thể xem như không tồn tại. Dù quan niệm dân ca còn tồn tại ở cộng đồng theo nhiều dạng và mức độ nhất định nhưng không tạo được phong trào, không phục hồi được môi trường diễn xướng thì dân ca vẫn đứng trước nguy cơ mai một...”

Thế đấy... nguy cơ mai một là có thực. Tuy nhiên, mô hình đang áp dụng ở “Trường THPT Phạm Hồng Thái nhiều năm qua đã có thành tích khá trong việc đưa dân ca vào trường học...” có thể áp dụng cho toàn quốc hay không? Hay là để sau này cả nước hát ru con bằng điệu Hồ Quảng của TQ?

Theo ghi nhận của báo quốc nội, trình độ Việt văn của học sinh bậc tiểu học và trung học tại VN ngày càng yếu kém ở mức báo động. Dưới tiêu đề "Đọc văn học trò mà muốn khóc", báo Tin Tức VN đã nêu ra một số trích đoạn bài văn "siêu đẳng" do các giáo viên dạy văn chuyển đến với nội dung như sau.
Theo báo quốc nội, tại Sài Gòn, có hơn 8 ngàn trẻ em trong độ tuổi thiếu niên, nhi đồng hiện đang lang thang vất vưởng trên các đường phố làm đủ thứ việc từ đánh giày, bán vé số, nhặt rác. Cay đắng nhất là "nghề" ăn xin. Hầu khắp các nẻo đường trong thành phố đều bắt gặp những vóc dáng bé nhỏ, tiều tụy đội nón mê, bưng ca nhựa len lỏi, chen chúc giữa dòng người và xe cộ.
Trên bản đồ Đông Nam Á, có thể thấy rõ vùng "Tam giác vàng". Một phần biên giới Trung Quốc - Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng của "Tam giác vàng". Nếu như ở phía Bắc, ma túy thâm nhập vào Việt Nam nhiều nhất qua vùng Điện Biên - Lai Châu thì ở miền Trung, từ "Tam giác vàng", ma túy có thể theo các đường ở các cửa biên giới để vào Việt Nam.
Theo báo quốc nội, tại Nha Trang có phu phố Tây, tuy không sầm uất và ồn ào như phố Tây Phạm Ngũ Lão Sài Gòn, nhưng mang nét đặc trưng riêng. Những con đường nhỏ hẹp của khu nhà thờ Quân Trấn - Hùng Vương nối dài trước đây đã mở rộng với những dãy hàng quán, cửa hàng mang tên Tây, Việt lẫn lộn tiếp nối nhau tập trung trên hai con đường Trần Quang Khải
Theo báo Sài Gòn Tiếp Thị,sau khi tờ Straits Times ngày 19-10-2004 đăng bài báo "Đàn ông Singapore kiếm được vợ Việt Nam trong 4 giờ" đề cập chuyện một người đàn ông qua VN phỏng vấn hơn 50 cô gái và chọn một cô làm vợ, nhiều người VN đang sống và làm việc tại Singapore cũng như người Singapore đã bị sốc. Phóng viên báo SGTT tại Singapore kể như sau.
Theo báo quốc nội, chưa khi nào Sài Gòn lại bùng phát các loại hình cà phê ca nhạc như hiện nay. Để hấp dẫn khách, các quán từ lớn đến nhỏ đều tìm mọi cách thu hút khán giả. Người yêu mến không khí âm nhạc phòng trà vẫn thường ưu ái gọi ca sĩ là "giọng ca vàng" vì họ hát hết mình, dù rằng đôi khi chỉ phục vụ cho vài chục khách thưởng thức.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, trong khi hàng loạt trường đại học đã khai giảng trong tháng 10, vẫn còn một số trường đại học dân lập (tư thục) phải âm thầm vật lộn với chuyện tuyển sinh viên vào học. Dầu họ đã quá chật vật nhưng số sinh viên đến trường vẫn chẳng là bao. Trong tình hình như thế,"phá rào" đã được nhiều trường chọn như một giải pháp chẳng đặng đừng.
Theo báo Tuổi Trẻ, do ảnh hưởng của những ca khúc viết về hương hoa sữa nồng nàn, nên cây hoa sữa được các tỉnh, thành miền Trung đồng loạt trồng trên các đường phố mới. Nhưng sự háo hức ban đầu nay đã nhường chỗ cho những khó chịu do mùi của hoa sữa, và hiện nay cư dân nhiều thị xã, thành phố tại miền Trung gặp khổ nạn vì những cây hoa sữa.
Tại miền Tây Nam phần VN, hiếm có nơi nào mà dân nghèo được hưởng lộc trời cho như vùng biển Thừa Đức, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Hết mùa đi hốt nghêu cám, đến mùa cào sò trứng. Cứ đến tháng tư âm lịch, sò trứng từ biển tấp vào Cửa Đại, rồi tràn lên bãi biển Thừa Đức nhiều vô số kể. Đó cũng là thời điểm cư dân ngghèo vùng bãi ngang khắc nghiệt này sửa ghe, sắm vợt kéo nhau ra biển cào của trời cho. Báo Lao Động viết như sau.
Hàng ngày, trên địa bàn xã Nhơn Phú, huyện Măng Thít, tỉnh Vĩnh Long, cứ vào 4 giờ sáng, từng tốp người từ các ngả kéo đến chợ Nhơn Phú (ấp Phú Thọ, xã Nhơn Phú). Người đi xuồng, người đi xe đạp, rồi lặng lẽ chọn một chỗ nằm, ngồi dưỡng sức để chuẩn bị cho một ngày bán sức lao động. Báo Tuổi Trẻ viết như sau.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.