Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, gần đây, tại VN, cả ở thành thị lẫn vùng nông thôn xuất hiện rất nhiều những ngôi nhà có kiến trúc kiểu đền phủ, điện thờ. Ở những nơi này người ta cầu cúng, hương khói nghi ngút, nến cháy đỏ ngày, đôi khi có cả hát chầu văn, hầu đồng bóng... Phóng viên báo TT ghi nhận về hiện trạng này tại Hà Nội như sau.
Phóng viên có mặt trong phủ của gia đình bà Vũ Thị S. ở ngõ 16, phố Võ Thị Sáu (Hà Nội). Phủ của nhà bà khá nổi tiếng bởi sự bề thế của một ngôi nhà hai tầng kiểu cách trông ra mặt hồ. Trên tầng hai, phủ chính, gồm ba gian: gian giữa đặt bàn thờ mẫu, hai bên là bÀn thờ Phật và thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn. Nếu như có thêm bàn thờ ông Văn Xương nữa có lẽ nhiều người sẽ nhầm là mình đang ở đền Ngọc Sơn. Anh Phạm Anh T., con trai bà S., cho biết gia đình dựng phủ vào năm 2000, tốn kém trên 200 triệu đồng. Tính riêng tiền mua tượng, đồ thờ đã chiếm phân nửa số đó. Gia đình đã xuống tận Sơn Đồng (Hoài Đức-Hà Tây) đặt 20 tượng lớn nhỏ, tượng lớn nhất giá 8 triệu đồng, nhỏ nhất 2 triệu. Chưa kể mỗi bức tượng trung bình còn phải dát hết khoảng hai chỉ vàng đánh thành quì. "Xây được phủ to như thế này nên mấy năm nay gia đình tôi mới có thêm nhiều lộc" - anh Phạm Anh T. hồn nhiên nói. Có lẽ anh rất tin vào những điều như thế bởi gia đình buôn bán ở chợ H. Anh cũng cho biết thường thì những người buôn bán, kinh doanh đều có "đức tin" như thế và thường xuyên đi đền, đi phủ. Việc làm ăn quá bận rộn và do vậy để tiết kiệm thời gian, họ "rước" cả phủ về nhà mình thờ cúng.
Trong cả ngàn ngôi phủ, đền ở Hà Nội thì không phải ai cũng có mục đích như vậy. Một số người đã biến tín ngưỡng này thành mê tín dị đoan hay những trò nhảm nhí. Phóng viên đã có mặt trong một buổi hầu đồng ở điện thờ của một người đàn ông tên là Thạch, có dinh cơ (phủ) đồ sộ và thanh thế nhất nhì Hà Nội. Cô đồng là một chàng thanh niên khoảng 26, 27 tuổi khoác lên người chiếc áo đỏ thêu hình rồng sau lưng, mũ áo, cân đai oai vệ, trùm khăn đỏ kín mặt, ngồi lắc lư như say sóng. Bất ngờ cô hất tung khăn trùm đầu, đứng lên ngồi xuống liên tục, đón vũ khí từ tay hầu dâng múa tiến múa lui... Các con nhang đã bắt đầu xì xào "Thánh nhập rồi đấy" và cùng nhau xá lấy xá để. Cô rút tiền từ trong ngăn kéo trước mặt rặt những tờ 20 ngàn, 50 ngàn đồng kẹp vào kẽ ngón tay ném ra ngoài cho hầu nhặt bỏ vào một cái chuông cho cung văn. Liên tục những con nhang (hương) lê đầu gối đến gần bỏ thêm tiền vào một chiếc đĩa tờ 50 ngàn đồng, cúi đầu dâng lên cô và ghé tai xin cô những ham muốn cụ thể nào đó. Cô nhận lời, lục tiền lẻ trả lại một ít cho con nhang này rồi quay sang con nhang khác.
Bạn,
Báo TT cho biết: các con nhang thuộc rất nhiều thành phần trong xã hội, từ anh nông dân suốt ngày cắm mặt xuống đất, cô hàng xén buôn bán ở chợ, cho đến vợ của những ông công chức ngồi phòng máy lạnh. Họ có chung niềm tin vào lộc của thánh, của mẫu...
Theo báo Tuổi Trẻ, gần đây, tại VN, cả ở thành thị lẫn vùng nông thôn xuất hiện rất nhiều những ngôi nhà có kiến trúc kiểu đền phủ, điện thờ. Ở những nơi này người ta cầu cúng, hương khói nghi ngút, nến cháy đỏ ngày, đôi khi có cả hát chầu văn, hầu đồng bóng... Phóng viên báo TT ghi nhận về hiện trạng này tại Hà Nội như sau.
Phóng viên có mặt trong phủ của gia đình bà Vũ Thị S. ở ngõ 16, phố Võ Thị Sáu (Hà Nội). Phủ của nhà bà khá nổi tiếng bởi sự bề thế của một ngôi nhà hai tầng kiểu cách trông ra mặt hồ. Trên tầng hai, phủ chính, gồm ba gian: gian giữa đặt bàn thờ mẫu, hai bên là bÀn thờ Phật và thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn. Nếu như có thêm bàn thờ ông Văn Xương nữa có lẽ nhiều người sẽ nhầm là mình đang ở đền Ngọc Sơn. Anh Phạm Anh T., con trai bà S., cho biết gia đình dựng phủ vào năm 2000, tốn kém trên 200 triệu đồng. Tính riêng tiền mua tượng, đồ thờ đã chiếm phân nửa số đó. Gia đình đã xuống tận Sơn Đồng (Hoài Đức-Hà Tây) đặt 20 tượng lớn nhỏ, tượng lớn nhất giá 8 triệu đồng, nhỏ nhất 2 triệu. Chưa kể mỗi bức tượng trung bình còn phải dát hết khoảng hai chỉ vàng đánh thành quì. "Xây được phủ to như thế này nên mấy năm nay gia đình tôi mới có thêm nhiều lộc" - anh Phạm Anh T. hồn nhiên nói. Có lẽ anh rất tin vào những điều như thế bởi gia đình buôn bán ở chợ H. Anh cũng cho biết thường thì những người buôn bán, kinh doanh đều có "đức tin" như thế và thường xuyên đi đền, đi phủ. Việc làm ăn quá bận rộn và do vậy để tiết kiệm thời gian, họ "rước" cả phủ về nhà mình thờ cúng.
Trong cả ngàn ngôi phủ, đền ở Hà Nội thì không phải ai cũng có mục đích như vậy. Một số người đã biến tín ngưỡng này thành mê tín dị đoan hay những trò nhảm nhí. Phóng viên đã có mặt trong một buổi hầu đồng ở điện thờ của một người đàn ông tên là Thạch, có dinh cơ (phủ) đồ sộ và thanh thế nhất nhì Hà Nội. Cô đồng là một chàng thanh niên khoảng 26, 27 tuổi khoác lên người chiếc áo đỏ thêu hình rồng sau lưng, mũ áo, cân đai oai vệ, trùm khăn đỏ kín mặt, ngồi lắc lư như say sóng. Bất ngờ cô hất tung khăn trùm đầu, đứng lên ngồi xuống liên tục, đón vũ khí từ tay hầu dâng múa tiến múa lui... Các con nhang đã bắt đầu xì xào "Thánh nhập rồi đấy" và cùng nhau xá lấy xá để. Cô rút tiền từ trong ngăn kéo trước mặt rặt những tờ 20 ngàn, 50 ngàn đồng kẹp vào kẽ ngón tay ném ra ngoài cho hầu nhặt bỏ vào một cái chuông cho cung văn. Liên tục những con nhang (hương) lê đầu gối đến gần bỏ thêm tiền vào một chiếc đĩa tờ 50 ngàn đồng, cúi đầu dâng lên cô và ghé tai xin cô những ham muốn cụ thể nào đó. Cô nhận lời, lục tiền lẻ trả lại một ít cho con nhang này rồi quay sang con nhang khác.
Bạn,
Báo TT cho biết: các con nhang thuộc rất nhiều thành phần trong xã hội, từ anh nông dân suốt ngày cắm mặt xuống đất, cô hàng xén buôn bán ở chợ, cho đến vợ của những ông công chức ngồi phòng máy lạnh. Họ có chung niềm tin vào lộc của thánh, của mẫu...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình