Hôm nay,  

Kho Tàng Văn Dịch

19/08/201200:00:00(Xem: 10788)
Bạn thân,
Văn chương là vùng đất của nhiều kho tàng ẩn kín. Không phải ai cũng dễ dàng thấy được các kho tàng này.

Thí dụ, kho tàng ca dao, truyện cổ tích Việt Nam học hoài, nghiền ngẫm hoài, có khi mất cả một đời người vẫn chưa thấy là đọc cho đủ, học cho đủ, ngấm tận gan ruột cho đủ.

Hay như kho tàng thơ Thiền Việt Nam, đọc hoài lại vỡ ra những nghĩa mới, như dường mỗi lần đọc là thêm một lần mới lại.

Truyện, thơ Việt Nam cũng thế. Và trong kho tàng văn học VN, không thể nào không nói tới kho tàng văn dịch.

Như tập truyện Bông Hồng Vàng, của nhà văn Paustovsky, được dịch giả Vũ Thư Hiên phiên dịch tuyệt vời sang Việt Ngữ. Hay như cuốn Bắt Trẻ Đồng Xanh của J.D. Salinger do Ni Sư Trí Hải phiên dịch. Tuyệt vời là thế.

Báo Lao Động hôm Thứ Sáu 17-8-2012 có bài viết của nhà bình luận Lý Sinh Sự, với bài tưạ đề “Nói hay đừng: Xuôi ngược văn dịch,” đã phác họa sơ vài nét về văn dịch hiện nay.

Bài viết có vài điểm đáng ghi nhận như sau, được viết qua thể văn đối thoại, trích:

“- Tại vì vừa qua có cuộc hội thảo về văn học dịch, báo họ đăng có lắm chuyện buồn cười. Tập thơ "Ánh sáng và phù sa" của Chế Lan Viên dịch sang tiếng Nga thành "Ánh sáng và bùn". Thế có chết không!

- Cũng không bằng nghe nói ở một cửa hàng (không phải của nước ta) dịch món gà tơ thành "gà chưa quan hệ tình dục".

- Úi giời! Bố thằng Tây cũng không dám ăn.

- Tớ đã có lần phản ảnh lên báo LĐCT chuyện VTV3 chiếu phim tài liệu của Nga, có nói tới tác phẩm "Cái giá sách của Igo", thực ra đó là "Bài ca về binh đoàn Igo", một tác phẩm văn học Nga cổ đại do chính thi hào Puskin sưu tầm (từ "polka" tiếng Nga là binh đoàn, trung đoàn, Polka còn là cái xích đóng trên tường dùng để sách). Nhạc sĩ Trần Văn Khê vào bảo tàng ở Mátxcơva thấy cây đàn bầu VN được dịch sang tiếng Nga là đàn KinhTang (trên đàn có khắc dòng chữ: Hội Nhạc sĩ Việt Nam kính tặng, chữ "kính tặng" viết to hơn Hội Nhạc sĩ).

- Họ dịch xuôi còn sai thế, nói chi ta dịch ngược. Thơ TQ trước đây dịch sang tiếng Việt có 3 bản: Chữ Hán, dịch nghĩa, dịch nghệ thuật. Phải tôn trọng nguyên tác như thế mới thấy cái hay của thi ca.

- Cũng còn tuỳ, trong hội thảo có vị nhắc tới bài thơ "Đợi anh về" của Simonov dịch sang tiếng Việt qua bản tiếng Pháp là một "phóng tác thiên tài" của người dịch, nhưng không phải là bài thơ dịch, vì Simonov không dùng các từ ảo não, bi lụy trong bài thơ của mình… Theo tớ bài Đường thi "Ô dạ đề" được Tản Đà dịch sang tiếng Việt và bài "Tôi yêu em…" của Puskin do Thúy Toàn dịch là hai bài dịch xịn. Chà! "Trăng tà chiếc quạ kêu sương - Lửa chài cây bến sầu vương giấc hồ…" và "Tôi yêu em chân thành, đằm thắm / Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em". Đọc mà cứ ngỡ mình là người Tàu, người Nga...”

Khó thật, khó thật. Các dịch giả tất nhiên trình độ ngôn ngữ và thẩm mỹ không đều. Bây giờ chỉ hy vọng rằng, từng chữ viết xuống đều từ tấm lòng với người sau... nếu không, sẽ nặng nghiệp vô cùng. Đừng làm kho tàng mất giá trị.

In Trang
Trang đầuTrang trước249250251252253254255Trang sauTrang cuối

Một thời, chúng ta đi học, đọc truyện cổ và rơi vào những thế giới tuyệt vời của văn học khi nghe chim và cá nói chuyện với nhau, khi trê và cóc có lời minh giải, khi lục súc tranh công nhau, và vân vân. Thế giới chúng ta đầy những sinh vật sinh động, và chúng ta là một.

Đó không còn là chuyện của nước Tàu xa xôi. Đó là nước Việt Nam hiện nay và trong tương lai gần. Dư đàn ông và thiếu đàn bà. Chỉ vì, ưa sinh con trai hơn là con gái.

Tìm việc làm cực kỳ gian nan, trong tình hình này. Bất kể rằng, người tìm việc đã tốt nghiệp đaị học chuyên ngành.

Mục di trú và bảo lãnh do Văn Phòng tham vấn di trú Robert Mullins International đảm trách hằng tuần, nhằm mục đích thông báo các tin tức thời sự liên quan đến vấn đề đoàn tụ gia đình, rất hữu ích cho quý vị nào quan tâm đến việc bảo lãnh thân nhân. Đề tài trên đây cũng được thảo luận trực tiếp trên trang nhà của văn phòng, www.rmiodp.com, tiết mục Radio, vào mỗi tối thứ Tư , từ 7:00-8:00 giờ.

Chúng ta đều biết rằng, phá hoại thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Quy luật này ai cũng biết. Và đó là lý do chúng ta phải trân trọng, phải suy nghĩ tận tường trước những quyết định có thể tổn hại thế gian này.

Một thời, chúng ta ngồi trong giảng đường đạị học, miệt mài với chữ nghĩa giữa những tiếng súng vang dội từ xa về. Chúng ta kiên tâm học, vì biết rằng, đại học là nền tảng để xây dựng laị xã hội sau tất cả những ly tán, những đổ vỡ...

Hãy nghĩ tới những ngày thơ ấu của chúng ta, khi được ba mẹ đưa tới trường hàng ngày. May mắn, đó là may mắn. Bởi vì cùng lứa với chúng ta ngaỳ đó, còn rất nhiều học trò bỏ học sớm, để lao động phụ giúp ba mẹ. Nhưng đó là chúng ta ở Sài Gòn, hoàn cảnh kinh tế còn dễ thở, trong khi những nơi dưới quê gian nan hơn nhiều, đặc biệt là ở Miền Bắc.

Kiến thức không tự nhiên mà có. Từ thuở nhỏ, chúng ta học vần abc, rồi học ghép chữ, tập đánh vần thành câu... đều nhờ các thầy cô.

Đất nước đang lệ thuộc phần lớn vào Trung Quốc. Điều này ai cũng thấy. Và ai cũng biết đó là con đường chết chậm, khi nhà nước Hà Nội đã kể như là bán trọn thị trường 90 triệu dân cho nhà nước Bắc Kinh rồi.

Thức ăn bẩn, gây ngộ độc... chuyện này thường quá, và đã trở thành nỗi lo hàng ngày của người dân.
Trang đầuTrang trước249250251252253254255Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.