Bạn thân,
Có một kiểu nói thường nghe quen ở Sài Gòn, khi bất chợt thấy xảy ra những điều trái mắt trái tai: dzô dziên. Nghĩa là “vô duyên.”
Thực ra, nói “dzô dziên” mới là độc đáo. Chữ này thường mang “nữ tính,” vì ưa được các cô nói tới, trong khi các chàng có thể chỉ là cười khà khà thôi.
Những lúc đó, là “trái cựa,” không có tai hại nhiều, nhưng chỉ là “thẩm mỹ trái chiều,” hay là “nghịch duyên sự cố”... chứ không tới mức phải nổi giận, phải quạu quọ. Thí dụ, như khi các chàng tán tỉnh các cô mà không hợp cách; đó sẽ được gọi là “dzô dziên.” Tức là, thuyết phục người ta, mà không thuyết phục trúng ý.
Nhiều quảng cáo bây giờ là thế, đành phải chịu khi thấy trước mắt và nghe bên tai.
Nhà phân tích gọi đó là “Ngán ngẩm văn hóa quảng cáo” trên báo Sức Khỏe & Đời Sống.
Bài phân tích trên báo này kể:
“Quảng cáo là một nét văn hóa hiện đại, ngay cả những sản phẩm khá “tế nhị” nếu qua cây bút khéo léo của nhà viết kịch và tài biến hóa của đạo diễn cũng có thể khiến người xem thích thú, đặc biệt là hình thức quảng cáo trên truyền hình. Thế nhưng nhiều biểu hiện “lệch chuẩn” của văn hóa quảng cáo thời gian gần đây lại làm khán giả bức xúc...
“Chèn sóng “vô duyên”
Với khán giả xem truyền hình, chương trình phim truyện dài tập là một trong những “món” hấp dẫn nhất, nếu là phim giờ vàng thì lại càng hút khách. Nhiều khán giả mong ngóng cả ngày để đến giờ xem bộ phim yêu thích, nhưng phim chiếu được khoảng 5 phút thì âm lượng của tivi thay đổi đột ngột, nếu không phải là tiếng vỡ bát đĩa, có thể là tiếng pháo nổ vang trời: lại quảng cáo!(...)
...Bộ phim đang đến đoạn hấp dẫn, xúc động nhất thì bỗng nhiên bị “chém” ngang một cách không thương tiếc. Chương trình càng ăn khách bao nhiêu thì càng bị quảng cáo “băm nát” bấy nhiêu. Đó là chưa kể tình trạng nhiều mẩu quảng cáo có hình ảnh khá “mất vệ sinh” xuất hiện trên màn hình đúng vào... bữa ăn...(...)
...Mới đây nhất, một sự kiện được cho là quảng cáo cũng làm không ít người sốc. Chuyện là các thí sinh của một cuộc thi nhan sắc đã trình diễn bikini trên một chuyến bay của một hãng hàng không Việt Nam. Màn trình diễn này gây rất nhiều ý kiến trái chiều từ cư dân mạng bởi xưa nay môi trường ở trên máy bay luôn nghiêm túc, đảm bảo tối đa sự yên tĩnh cho hành khách. Trên chuyến bay này, không những mặc bikini, các cô gái trẻ còn trình diễn và nhảy múa. Điều đáng nói là trên chuyến bay có rất nhiều người cao tuổi và trẻ em, không ngoại trừ khách nước ngoài...”
Thực tế, quảng cáo là một nghệ thuật, và không phải ai cũng có thể làm nghệ thuật giởi.
Cũng y hệt như chuyện làm thơ, hát xướng... không phải ai cũng làm xuất sắc được. Thôi đành để cho các thứ “dzô dziên” xuất hiện trên TV vậy. Tuy nhiên, màn múa bikini chỉ bị quý bà chỉ trích, nhưng như dường quý ông lại ưa thích vậy. Nghĩa là, “xấu đẹp tuỳ người đối diện.”
Có một kiểu nói thường nghe quen ở Sài Gòn, khi bất chợt thấy xảy ra những điều trái mắt trái tai: dzô dziên. Nghĩa là “vô duyên.”
Thực ra, nói “dzô dziên” mới là độc đáo. Chữ này thường mang “nữ tính,” vì ưa được các cô nói tới, trong khi các chàng có thể chỉ là cười khà khà thôi.
Những lúc đó, là “trái cựa,” không có tai hại nhiều, nhưng chỉ là “thẩm mỹ trái chiều,” hay là “nghịch duyên sự cố”... chứ không tới mức phải nổi giận, phải quạu quọ. Thí dụ, như khi các chàng tán tỉnh các cô mà không hợp cách; đó sẽ được gọi là “dzô dziên.” Tức là, thuyết phục người ta, mà không thuyết phục trúng ý.
Nhiều quảng cáo bây giờ là thế, đành phải chịu khi thấy trước mắt và nghe bên tai.
Nhà phân tích gọi đó là “Ngán ngẩm văn hóa quảng cáo” trên báo Sức Khỏe & Đời Sống.
Bài phân tích trên báo này kể:
“Quảng cáo là một nét văn hóa hiện đại, ngay cả những sản phẩm khá “tế nhị” nếu qua cây bút khéo léo của nhà viết kịch và tài biến hóa của đạo diễn cũng có thể khiến người xem thích thú, đặc biệt là hình thức quảng cáo trên truyền hình. Thế nhưng nhiều biểu hiện “lệch chuẩn” của văn hóa quảng cáo thời gian gần đây lại làm khán giả bức xúc...
“Chèn sóng “vô duyên”
Với khán giả xem truyền hình, chương trình phim truyện dài tập là một trong những “món” hấp dẫn nhất, nếu là phim giờ vàng thì lại càng hút khách. Nhiều khán giả mong ngóng cả ngày để đến giờ xem bộ phim yêu thích, nhưng phim chiếu được khoảng 5 phút thì âm lượng của tivi thay đổi đột ngột, nếu không phải là tiếng vỡ bát đĩa, có thể là tiếng pháo nổ vang trời: lại quảng cáo!(...)
...Bộ phim đang đến đoạn hấp dẫn, xúc động nhất thì bỗng nhiên bị “chém” ngang một cách không thương tiếc. Chương trình càng ăn khách bao nhiêu thì càng bị quảng cáo “băm nát” bấy nhiêu. Đó là chưa kể tình trạng nhiều mẩu quảng cáo có hình ảnh khá “mất vệ sinh” xuất hiện trên màn hình đúng vào... bữa ăn...(...)
...Mới đây nhất, một sự kiện được cho là quảng cáo cũng làm không ít người sốc. Chuyện là các thí sinh của một cuộc thi nhan sắc đã trình diễn bikini trên một chuyến bay của một hãng hàng không Việt Nam. Màn trình diễn này gây rất nhiều ý kiến trái chiều từ cư dân mạng bởi xưa nay môi trường ở trên máy bay luôn nghiêm túc, đảm bảo tối đa sự yên tĩnh cho hành khách. Trên chuyến bay này, không những mặc bikini, các cô gái trẻ còn trình diễn và nhảy múa. Điều đáng nói là trên chuyến bay có rất nhiều người cao tuổi và trẻ em, không ngoại trừ khách nước ngoài...”
Thực tế, quảng cáo là một nghệ thuật, và không phải ai cũng có thể làm nghệ thuật giởi.
Cũng y hệt như chuyện làm thơ, hát xướng... không phải ai cũng làm xuất sắc được. Thôi đành để cho các thứ “dzô dziên” xuất hiện trên TV vậy. Tuy nhiên, màn múa bikini chỉ bị quý bà chỉ trích, nhưng như dường quý ông lại ưa thích vậy. Nghĩa là, “xấu đẹp tuỳ người đối diện.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình