Hôm nay,  

Nhờ Người Phiên Dịch

12/09/201200:00:00(Xem: 11464)
Bạn thân,
Chuyện nhờ người phiên dịch là thường, rất là bình thường. Vì dở ngoại ngữ là bình thường. Vấn đề là, dở thì cần khiêm tốn học, để vượt qua rào cản ngoại ngữ. Nhưng không nên để gây các tai hại lẽ ra không nên có.

Chuyện dở Anh ngữ nổi bật nhất mấy năm gần đây là MC Lại Văn Sâm, và sau sự kiện anh Sâm dịch sai mấy câu Anh ngữ của ngôi sao điện ảnh Ngô Ngạn Tổ trong một Liên hoan Phim quốc tế ở Hà Nội tháng 10-2010, nhiều người gọi anh Sâm là “MC Lậm Văn Sai.”

Thực sự phải thông cảm, vì anh không để cho thời gian chết trên sân khấu, sau này anh Sâm giaỉ thích như thế, khi nhìn quanh không thấy ai nhảy lên dịch giùm. Nhưng chuyện này cho thấy một khuyết điểm của các ban tổ chức lễ hội VN là thiếu người giỏi Anh ngữ, và rồi cũng thiếu cả chuyên viên phiên dịch cho các sự kiện cần thiết.

Chuyện MC Lại Văn Sâm dịch sai được biết tới, vì diễn ra trước mắt nhiều ngàn người, và trước ống kính truyền hình trực tiếp nữa, nghĩa là trước mắt hàng trăm ngàn người, nếu không phải là cả triệu khán giả. Nnếu trong một buổi họp giữa các nhà ngoại giao, hay giới kinh doanh, khi người phiên dịch nhầm lẫn, tai hại sẽ nhiều vô lượng.

Bi thảm bây giờ là, giáo viên giỏi Anh ngữ cũng thiếu.

Báo Thanh Niên hôm 10-9-2012 cho biết như thế qua bản tin “Giáo viên tiếng Anh cần... phiên dịch.”

Bản tin này viết:

“Trên thực tế, vấn đề khó cải thiện nhất của đề án Dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân vẫn là đội ngũ giáo viên.

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, đến hết tháng 6.2012, nếu áp theo khung tham chiếu châu Âu, toàn quốc chỉ có 1.062/11.784 giáo viên (GV) tiếng Anh tiểu học đạt trình độ B2, 2.785 GV đạt B1. Con số này quá ít ỏi so với tỷ lệ 60,17% GV tiếng Anh hiện nay có trình độ ĐH và sau ĐH trong nước.

Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Trưởng bộ phận thường trực của đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 - Bộ GD-ĐT, nhận định khiếm khuyết của GV thể hiện trên tất cả các mặt nghe, nói, đọc và viết. Chính vì thế, các chương trình đào tạo và bồi dưỡng tiếng Anh của đề án phải tập trung phát triển cả 4 kỹ năng này cho GV. Tình trạng GV không đạt chuẩn xảy ra ở tất cả các địa bàn trong cả nước. “Hiện tượng GV giỏi chỉ tập trung ở một số trường chuyên hoặc trường chất lượng cao là có thật”, ông Hùng nói.

“Ngại” nói tiếng Anh với người nước ngoài...

Cách đây hơn một năm, học sinh lớp 7 Trường THCS Đoàn Thị Điểm (Q.3, TP.SG) phản ánh với Ban giám hiệu việc GV tiếng Anh của lớp phát âm sai, viết sai chính tả, sai ngữ pháp. Thậm chí, khi nói chuyện với người nước ngoài, GV này cũng không nghe được và học sinh phải dịch, chuyển ý cho câu chuyện của thầy cô mình...”

Nếu các giaó viên dạy Anh văn đã như thế, làm sao có thể trách được người MC Lậm Văn Sai được? Chắc chắn là nền giáo dục VN phảỉ thay đổi, nhưng như thế nào? Có thể dùng mạng Internet để giúp học Anh văn không? Hay là cho tự do lập trường tư chuyên về Anh văn với quy mô đầu tư lớn để có đủ trang thiết bị nối mạng quốc tế giúp cho việc học Anh văn?

Dở Anh văn không đáng trách, nhưng không nỗ lực kết thúc thảm họa dở Anh văn mới là đáng trách? Trong đó, trách nhiệm lớn nhất là ở Bộ Giáo Dục & Đào Tạo vậy.

Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
Trên nguyên tắc, văn bằng có dấu cạo sửa sẽ không được ai công nhận. Nhưng một Đại học tại Việt Nam đã xem đó là chuyện nhỏ, có gì cần điều chỉ chỉ cần lấy dao lam cạo sửa và ghi lại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.